แม่น้ำภาชี ไหลจากทิศใต้ขึ้นทิศเหนือ (สวนทางแม่น้ำแม่กลอง)
ต้นน้ำเกิดจากทิวเขาซึ่งแยกมาจากทิวเขาตะนาวศรี ตามแนวแบ่งเขตจังหวัดระหว่าง อ. หนองหญ้าปล้อง จ. เพชรบุรี กับ อ. สวนผึ้ง จ. ราชบุรี
ไหลไปทางเหนือ ผ่านที่ตั้ง อ. หนองหญ้าปล้อง (จ. เพชรบุรี) จากนั้นเข้า อ. จอมบึง (จ. ราชบุรี) และ อ. ด่านมะขามเตี้ย (จ. กาญจนบุรี) ไปลงแม่น้ำแควน้อย ที่ ต. จระเข้เผือก เมืองกาญจน์ ยาว 172 กม. (เมื่อเข้าเขต อ. ด่านมะขามเตี้ย เรียก ลำภาชี)
แม่น้ำภาชีมีศักยภาพไม่น้อยในการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติป่าเขาลำเนาไพร ต้องเร่งรัดควบคุมด้วยกฎกติกามารยาท ป้องกันการรุกล้ำริมน้ำด้วยการสร้างแพ, รีสอร์ต ตลอดจนกระชังเลี้ยงปลา หรืออื่นๆ
มิฉะนั้นปัญหาข้างหน้าถ้ามีแล้วแก้ลำบากยากยิ่งจนแก้ไม่ได้ เหมือนปากแพรก (แควน้อย-แควใหญ่) ต้นแม่น้ำแม่กลอง หน้าเมืองกาญจนบุรี
ทางประวัติศาสตร์โบราณคดี แม่น้ำภาชีเป็นเส้นทางคมนาคมเชื่อมโยงคนแถบแม่กลอง เมืองราชบุรี กับคนบ้านเก่า เมืองกาญจนบุรี มีวัฒนธรรมร่วมกันไม่น้อยกว่า 3,000 ปีมาแล้ว
นับเป็นคนกลุ่มสำคัญที่รับวัฒนธรรมอินเดียแล้วสร้างบ้านแปลงเมือง มีคูน้ำคันดินกับศาสนสถานเมืองคูบัว ราว 1,500 ปีมาแล้ว หรือหลัง พ.ศ. 1000 แล้วสืบเนื่องเป็นเมืองราชบุรี ราว 800 ปีมาแล้ว หรือหลัง พ.ศ. 1700 บรรพชนคนราชบุรีปัจจุบัน
