ทุกวันนี้ SMEs ยังคงมีความสำคัญยิ่งต่อพัฒนาการทางเศรษฐกิจและสังคมไทยตลอดมา
เมื่อวันที่ 17 ธ.ค.2561 น.ส.ศราวัลย์ อังกลมเกลียว ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายนโยบายโครงสร้างเศรษฐกิจ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ได้เปิดเผย ถึงผลการสำรวจ SMEs จำนวน 2,400 ราย ทั่วประเทศ เพื่อศึกษาปัญหาอุปสรรคและการปรับตัว เพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหาและช่วยเหลือในอนาคต
พบว่า SMEs ในขณะนี้กำลังเผชิญกับ 2 ปัญหาหลัก คือ “ต้นทุนธุรกิจสูง” และ “การแข่งขันรุนแรง” ทั้งจากการแข่งขันที่เพิ่มขึ้นจาก SMEs ด้วยกันเอง การแข่งขันกับธุรกิจขนาดใหญ่และธุรกิจการค้าออนไลน์ (E-Commerce) ทำให้ลูกค้ามีทางเลือกในการบริโภคสินค้าและบริการในราคาและคุณภาพที่หลากหลาย
การแก้ไขปัญหาที่ว่านี้ SMEs ส่วนใหญ่มักใช้กลยุทธ์ด้านราคาเพื่อดึงดูดลูกค้าและเพิ่มยอดขาย แต่ในจำนวน 70% ที่ใช้กลยุทธ์นี้ กลับประสบกับปัญหายอดขายลดลง แต่มีเพียงส่วนน้อย ที่ใช้กลยุทธ์พัฒนาผลิตภัณฑ์ บริหารจัดการต้นทุนให้ต่ำลง เพื่อให้ผลประกอบการดีขึ้นและต้นทุนทางการเงินลดลง
ผลการสำรวจพบว่า มี SMEs จำนวนหนึ่งที่ปรับตัวด้วยการเข้าสู่ตลาดออนไลน์ แต่ส่วนใหญ่ยังคงขายสินค้าและบริการที่ไม่มีเอกลักษณ์ จึงไม่เพียงพอทำให้ธุรกิจเติบโตยั่งยืนได้ เนื่องจากตลาดออนไลน์มีการแข่งขันที่รุนแรง จากคู่แข่งจำนวนมาก และเน้นแข่งขันด้วยราคา
ผลการสำรวจยังพบว่า ขณะนี้ SMEs ในเมืองรองประสบกับความท้าทายในการทำธุรกิจมากกว่า SMEs ในเมืองหลัก เพราะตลาด SMEs ในเมืองรองมีขนาดเล็ก และต้องแข่งขันกับธุรกิจขนาดใหญ่ที่ขยายเข้ามาในพื้นที่ เพราะมีศักยภาพและต้นทุนที่ถูกกว่า เช่น ร้านขายสินค้าเฉพาะทางขนาดใหญ่ ห้างสรรพสินค้า โรงแรม และยังมีต้นทุนแรงงานสูงเพราะขาดแคลนแรงงาน เนื่องจากส่วนใหญ่เข้าไปทำงานในหัวเมืองใหญ่ หรือกรุงเทพฯ ขณะที่แรงงานรุ่นใหม่ ต้องการทำงานในสำนักงาน และโครงสร้างพื้นฐานยังไม่เอื้ออำนวย อาทิ ถนนชำรุดคับแคบ ไฟฟ้าดับบ่อย อินเตอร์เน็ตไม่เสถียร ทำให้ SMEs เมืองรองเสียโอกาสทางการค้า และมีต้นทุนธุรกิจสูงขึ้น
รายงานการผลสำรวจได้เสนอแนะให้ SMEs ปรับตัวเพื่อยกระดับศักยภาพการแข่งขัน ปรับเปลี่ยนสินค้าบริการให้แตกต่างจากคนอื่นๆ โดยใช้เทคโนโลยีเพื่อให้ต้นทุนการผลิตต่ำลง ใช้ช่องทางการค้าออนไลน์ให้มีประสิทธิภาพ ขณะที่ภาครัฐก็ต้องช่วยกัน เพื่อให้ SMEs มีภาระต้นทุนจากกฎเกณฑ์ต่างๆ จากภาครัฐ และขั้นตอนการทำธุรกิจที่ลดลง สนับสนุนโครงสร้างทางเทคโนโลยี โครงข่ายดิจิทัลที่เพิ่มขึ้น สร้างแรงจูงใจให้แรงงานกลับมาทำงานในท้องถิ่น โดยเฉพาะจังหวัดเมืองรอง และเพิ่มโอกาสการเข้าถึงบริการทางการเงินด้วยต้นทุนที่เหมาะสม
ทั้งหมดทั้งปวงนี้ SMEs ก็คงต้องยึด “คุณภาพ คือ ความอยู่รอด” ให้มั่น เพราะคุณภาพสร้างความแตกต่างและลดต้นทุนการผลิตได้ด้วย ครับผม!
วิฑูรย์ สิมะโชคดี
