“Thailand 4.0” คือ ยุคสมัยที่เราต้องการสร้าง “มูลค่าเพิ่ม” ให้กับสินค้าและบริการด้วย “เทคโนโลยี” และ “นวัตกรรม” เพื่อเพิ่มผลผลิต ลดความเหลื่อมล้ำ และประกอบกิจการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะทำให้คนไทยสามารถหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
การปฏิวัติอุตสาหกรรมที่ผ่านๆ มา ทำให้เกิดการปรับปรุงและพัฒนาผลิตภัณฑ์ต่างๆ มากมาย ซึ่งเป็นลักษณะของการผลิตเป็นจำนวนมาก หรือการผลิตแบบอุตสาหกรรม (Mass Production)
ว่ากันว่า ประเทศเยอรมนีเป็นผู้นำในด้าน “ออกแบบอุตสาหกรรม” (Industrial Design) และ “การออกแบบผลิตภัณฑ์” (Product Design) ซึ่งเน้นถึงประโยชน์ใช้สอยของผู้บริโภคเป็นสำคัญ
การออกแบบอุตสาหกรรม หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ว่านี้ มักจะเกิดขึ้นจากการที่ “นักออกแบบ” (Designer) พยายามปรับปรุงเพื่อแก้ปัญหาเดิมที่มีอยู่ และสร้างสรรค์ผลงานที่แปลกใหม่ออกมา การออกแบบจึงเป็นการพัฒนาและยกระดับคุณภาพชีวิตของมนุษย์ให้ดีขึ้นด้วย
ผลิตภัณฑ์ต่างๆ จะสามารถตอบสนองความต้องการของมนุษย์ได้อย่างดีนั้น นอกจาก “นักออกแบบ” ต้องใช้วิชาความรู้ทั้งศาสตร์และศิลป์ ที่สามารถผสมผสานสมานกันอย่างลงตัวแล้ว ยังต้องใช้จินตนาการ (Imagination) ในการออกแบบด้วย
นักออกแบบมืออาชีพจึงต้องรู้ถึงความต้องการ (Need) ที่แท้จริงที่ผู้บริโภคที่มีต่อตัวผลิตภัณฑ์นั้นๆ โดยการศึกษาข้อมูลหรือการค้นคว้าวิจัยที่ชัดเจน
ลักษณะของผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการออกแบบใหม่และจะทำการผลิตใหม่เพื่อตอบสนองต่อความต้องการใหม่ๆ ของผู้บริโภคนั้น อาจเป็นลักษณะของการออกแบบที่อาศัยการปรับปรุงแก้ไข เลียนแบบ เสริมแต่ง หรือต่อยอดจากผลิตภัณฑ์เดิมที่มีอยู่ หรือเป็นการสร้างสรรค์คิดค้นขึ้นใหม่เลยก็ได้
“ปัจจัยในการออกแบบผลิตภัณฑ์” จึงเกี่ยวข้องกับประโยชน์ใช้สอย ความสวยงาม รูปแบบหรือลักษณะที่ดึงดูดใจลูกค้า ความปลอดภัย สุขอนามัย ความแข็งแรงทนทาน การบำรุงรักษา ราคา เป็นต้น โดยมุ่งที่ผลิตภัณฑ์นั้นสามารถใช้งานได้ตามวัตถุประสงค์ และในราคาที่เหมาะสมด้วย
ทุกวันนี้ การออกแบบ จึงเป็น “นวัตกรรม” ที่เป็นเครื่องมือสำคัญของ “การสร้างความแตกต่าง” จากคู่แข่ง และเพิ่มความสามารถในการแข่งขันให้กับองค์กร
ดังเห็นได้จากกรณี สบู่ล้างมือ ตามมาด้วยสบู่เหลว และท้ายสุดก็เป็นสบู่โฟมแบบหัวปั๊ม ซึ่งเป็น “นวัตกรรม” ใหม่ ที่เกิดขึ้นเป็นลำดับจากการออกแบบ
เรื่องของ “การออกแบบ” เพื่อสร้าง “นวัตกรรม” ใหม่ๆ นี้ จึงใช้ได้กับ “งานบริการ” ด้วย ครับผม !
วิฑูรย์ สิมะโชคดี
