สัปดาห์หนังสือแห่งชาติเพิ่งพ้นไป ขณะที่การเลือกตั้งเพิ่งผ่านไปวันอาทิตย์ก่อนสุดท้ายของเดือนมีนาคม 2562
ถึงวันนี้รายชื่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรยังไม่หยุดนิ่ง ทั้งรายชื่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรระบบเขตเลือกตั้ง ด้วยยังมีการร้องเรียนต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง มีการนับคะแนนใหม่ มีการเลือกตั้งใหม่ และรายชื่อสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรระบบบัญชีรายชื่อยังไม่เสร็จสิ้น รวมถึงรายชื่อสมาชิกวุฒิสภายังไม่ประกาศ
น่าจะถึงวันที่ 9 พฤษภาคม 2562 ตามกำหนดของคณะกรรมการการเลือกตั้งจึงจะประกาศรายชื่อได้ทั้งหมด หรือ 95% เพื่อเปิดสภาผู้แทนราษฎร และดำเนินการตามขั้นตอนของการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มีสมาชิกเต็มรัฐสภาทั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและสมาชิกวุฒิสภา
ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติที่ผ่านไปมีหนังสือเกี่ยวกับการเมืองออกมาหลายเล่ม เฉพาะของสำนักพิมพ์มติชนที่มีหนังสือเรื่องประชาธิปไตย 2 เล่ม คือ มาคิอาเวลลี การเมืองไทยของเจ้าผู้ปกครอง โดย กานต์ บุณยะกาญจน เล่มหนึ่ง กับประชาธิปไตยที่ไม่ตั้งมั่น โดย ดร.จิราภรณ์ ดำจันทร์ อีกเล่มหนึ่ง
เล่มหลัง “ประชาธิปไตยที่ไม่ตั้งมั่น” เป็นหนังสือจำหน่ายได้ไม่น้อยหน้าหนังสือประเภทอื่น แม้จะเป็นหนังสือการเมือง หากได้รับความสนใจจากนักอ่านรุ่นนี้ได้มากทีเดียว
สำนักพิมพ์มติชนให้คำจำกัดความ “ประชาธิปไตยที่ไม่ตั้งมั่น” บนหน้าปกไว้ว่า “การเปลี่ยนแปลง” ที่ “ไม่เปลี่ยนแปลง” ครั้งแล้วครั้งเล่า…
รองศาสตราจารย์ ดร.สิริพรรณ นกสวน สวัสดี ซึ่งเป็นผู้หนึ่งในกรรมการสอบวิทยานิพนธ์ เรื่อง “การเปลี่ยนผ่านเป็นประชาธิปไตยที่ไม่ตั้งมั่น : ความล้มเหลวของการทำให้เป็นประชาธิปไตยในประเทศไทย” ให้คำนิยมกับหนังสือเล่มนี้เมื่อได้รับคำถามจาก มณฑล ประภากรเกียรติ หัวหน้ากองบรรณาธิการสำนักพิมพ์มติชนด้วยความตื่นเต้นอย่างไม่ลังเลว่า เป็นการคัดเลือกชิ้นงานเพื่อตีพิมพ์อย่างเหมาะสมยิ่ง
วิทยานิพนธ์ที่นำมาปรับและเรียบเรียงเป็นเรื่องของ “ประชาธิปไตยที่ไม่ตั้งมั่น” เล่มนี้ เริ่มชี้ให้เห็นเส้นทางประชาธิปไตยจาก พ.ศ.2475 มาถึงปัจจุบัน ว่าล้มเหลวอย่างไร และไม่ตั้งมั่นอย่างไร
ความขัดแย้งระหว่างอำนาจเก่ากับอำนาจใหม่มีมาตลอดเวลาระหว่างนักอนุรักษนิยมที่ต้องการรักษาการเมืองการปกครองแบบเดิมกับพวกหัวก้าวหน้าที่ต้องการเดินไปสู่ประชาธิปไตย นับเป็นเวลานานกว่า 80 ปี
เป็นความตั้งใจของผู้เขียนที่ต้องการศึกษาปัญหาความล้มเหลวของกระบวนการทำให้เป็นประชาธิปไตยในประเทศไทย ได้ปรับปรุงเพื่อให้เหมาะสมกับผู้สนใจทั่วไป นักเรียน และนักศึกษา ที่กำลังเริ่มต้นการศึกษาหาความรู้ และการทำความเข้าใจบริบทการเมืองไทย โดยเฉพาะประเด็นเรื่องการเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตยของไทย นับตั้งแต่ พ.ศ.2475-2560 ด้วยคำถามที่ว่า
“ทำไมการเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตยจึงล้มเหลว ทั้งที่ประเทศไทยได้เข้าสู่กระบวนการนี้มาแล้วถึง 4 ครั้ง คือ การเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตยที่ได้เริ่มต้นครั้งแรกในเหตุการณ์ 24 มิถุนายน 2475
“การเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตยจากเหตุหการณ์14 ตุลาคม 2516 การเปลี่ยนผ่านประชาธิปไตยหลังเหตุการณ์ในเดือนพฤษภาคม 2535 ที่นำมาสู่การประกาศใช้รัฐธรรมนูญ พ.ศ.2540 และการเปลี่ยน
ผ่านไปสู่ประชาธิปไตยหลังการประกาศใช้รัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550”
ข้อมูลภายในเล่มจะให้บริบทประวัติศาสตร์ของการเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตย 4 ช่วงเวลา โดยนำเสนอผ่านหัวข้อสำคัญ คือลักษณะเส้นทางการเปลี่ยนผ่านไปสู่ประชาธิปไตย การจัดการเลือกตั้ง และการจัดตั้งรัฐบาล การออกจากกระบวนการทำให้เป็นประชาธิปไตย
ถึงวันนี้ หลังการเลือกตั้งเสร็จสิ้นไปแล้ว แต่ผลการเลือกตั้งยังไม่ยุติ และการจัดตั้งรัฐบาลยังไม่เริ่มต้น ทั้งกลับมีเค้าถึงความล้มเหลวอีกครั้งหนึ่ง ขณะการต่อสู้ระหว่างฝ่ายอนุรักษนิยมกับฝ่ายประชาธิปไตยก้าวหน้า ที่ยังไม่รู้ว่าจะลงเอยอย่างไร ต้องติดตามอย่างใกล้ชิดอย่ากะพริบตา
วันนี้ให้ย้อนไปเรียนรู้อดีต เผื่อปัจจุบันจะได้ไม่ซ้ำรอยประวัติศาสตร์ เอ๊ะ หรือว่าจะเป็นอย่างเดิมอีก
