เงินทอนวัด : โดย เฉลิมพล พลมุข

วิถีชีวิตของคนหรือมนุษย์ที่เกิดมาในโลกย่อมดำรงสถานภาพแห่งตนในหลากหลายสถานะ หน้าที่การงาน อาชีพที่สามารถดำรงชีวิตให้รอดได้ นักบวช สมณะหรือพระภิกษุ พระสงฆ์ก็เป็นหนึ่งในสถานภาพแห่งการมีชีวิตอยู่ท่ามกลางปัญหาของมนุษย์ที่มีมาตั้งแต่อดีตกาลโดยมีทั้งคำถามและการแสวงหาคำตอบ อาทิ เกิดมาทำไม อยู่ไปเพื่ออะไร อะไรคือความหมายที่แท้จริงของชีวิต ชีวิตที่ดีเป็นเช่นไร และการตายดีอย่างมีความสุขเป็นการตายเช่นไร

พุทธศาสนาได้ก่อกำเนิดขึ้นที่ประเทศอินเดีย เนปาลโดยเจ้าชายสิทธัตถะที่เป็นราชกุมารได้มีทั้งคำถามที่เป็นปัญหาของชาวโลกทั้งๆ ที่พระองค์ได้มีชีวิตที่สมบูรณ์แบบแห่งความเป็นราชาพระมหากษัตริย์ทั้งลาภ ยศ สรรเสริญ และความสุข มีคำถามมากมายที่ยังหาทางออกมิได้ในที่สุดก็ได้ถือเพศนักบวชเสียสละพระราชวัง สิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ในชีวิตแล้วก็แสวงหาคำตอบนั่นก็คือการตรัสรู้ธรรมทั้งไตรลักษณ์ มรรคแปด อริยสัจสี่ รวมถึงหลักการธรรมะต่างๆ ที่ถูกจารึกไว้ในพระไตรปิฎกให้เราท่านทั้งหลายได้ศึกษามาถึงทุกวันนี้

ปัญหาของพระภิกษุ นักบวช หรือพระสงฆ์ในพระศาสนาคงจะมิใช่เกิดขึ้นในยุคสมัยปัจจุบันเท่านั้น แม้กระทั่งพระบรมศาสดาฯ ยังมีพระชนม์ชีพอยู่ก็ทรงได้บัญญัติพระธรรมวินัยไว้เป็นหลักการ หลักปฏิบัติของพุทธบริษัทไว้เมื่อสองพันปีเศษมาแล้ว แต่สภาพปัญหาเมื่อหลายพันปีที่ผ่านมากับยุคปัจจุบันปัญหาภายในพระศาสนา โดยเฉพาะบุคลากรหลักก็คือพระภิกษุ พระสงฆ์ยังคงพบปัญหาที่ประพฤติผิดทั้งพระธรรมวินัยและกฎหมายของบ้านเมือง หลากหลายคำถามที่ว่า สถานภาพของพระภิกษุ พระสงฆ์ที่ถูกยกให้สูงกว่าฆราวาสหรือชาวบ้านที่เชื่อว่า มีศีลาจารวัตรที่สูงกว่า มีการใช้ชีวิตที่สมถะเรียบง่าย เป็นผู้สั่งสอนพระธรรม และเป็นแบบอย่างของสังคม อะไร สิ่งใดที่เป็นตัวกระทำให้พระภิกษุบางรูปต้องละเมิดพระธรรมวินัยโดยเฉพาะปัญหาเงินทอนวัด…

ข้อมูลหรือข่าวหนึ่งที่ว่างเว้นจากวงการสงฆ์ไปเป็นเวลาระยะหนึ่ง สื่อมวลชนทุกประเภทในสังคมไทยเราได้นำเสนอถึงกรณีที่ศาลพิพากษาทุจริตเงินทอนวัดสำนวนแรก คดีฟอกเงินทอนวัดจำนวน 24 ล้านบาทใน 13 กระทง 12 วัดให้จำคุกเป็นเวลา 39 ปี โดยมีคำให้การที่เป็นประโยชน์ลดโทษจำคุก 26 ปี พระครูกิตติพัชรคุณหรือนายสมเกียรติ ขันทอง อายุ 55 ปี เจ้าอาวาสวัดลาดแคและเจ้าคณะอำเภอชนแดน จ.เพชรบูรณ์ ได้กระทำความผิดฐานฟอกเงินตาม พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ.2542 มาตรา 3, 5, (1) (2) (3) 9, 60 โดยได้ร่วมกับนายนพรัตน์ เบญจวัฒนานันท์ อดีตผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ (พศ.) ที่ยังหลบหนีตั้งแต่ชั้นสอบสวน ในโครงการบูรณะซ่อมแซมวัด โครงการศึกษาพระปริยัติธรรมและโครงการเผยแผ่กิจกรรมทางศาสนา…(มติชนรายวัน 20 เมษายน 2562 หน้า 1)

การทุจริตดังกล่าวจำเลยและพวกได้ร่วมกับเบียดบังเงินส่วนให้กับวัดในเขต จ.เพชรบูรณ์ ตาก นครสวรรค์และชุมพร โดยแบ่งเงินให้วัดต่างๆ ตั้งแต่ห้าหมื่นบาทถึงหลักแสนบาท เงินที่ถูกทอนจะนำเข้าบัญชีของอดีตเจ้าคณะอำเภอและรวบรวมมอบให้นายนพรัตน์ อดีต ผอ.พศ. โดยอ้างว่าจะนำไปให้วัดในจังหวัดชายแดนภาคใต้และมิได้มีการดำเนินการดังกล่าว เหตุผลหนึ่งที่อ้างว่าได้นำพาพระภิกษุสามเณรไปแสวงบุญที่ประเทศอินเดีย

การพิพากษาของศาลได้เห็นว่าจำเลยกระทำความผิดทุกกรรมเป็นกระทงความผิด ลงโทษ 13 กระทง กระทงละ 3 ปี และมีการลดโทษให้กระทงละ 1 ใน 3 ที่การนำสืบของจำเลยมีประโยชน์อยู่บ้าง คงให้จำคุก 26 ปี

ภาพของอดีตเจ้าอาวาสวัดลาดแค หรืออดีตเจ้าคณะอำเภอชนแดน จ.เพชรบูรณ์ ที่ได้เดินขึ้นไปในห้องพิจารณาคดี 8 ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลาง ถนนนครไชยศรี หลังจากที่ศาลมีคำพิพากษา เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ได้นำตัวไปยังห้องควบคุมขังใต้ถุนศาล ในระหว่างนั้นทนายความได้ยื่นคำร้องพร้อมหลักทรัพย์เป็นโฉนดที่ดิน ขอให้ติดกำไลข้อเท้า (อีเอ็ม) จำเลยระหว่างอุทธรณ์คดี จนกระทั่งเวลา 16.30 น.
ยังไม่ปรากฏว่าศาลมีคำสั่งในคำร้องขอปล่อยตัวชั่วคราว ในที่สุดเจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์จึงต้องปฏิบัติตามกฎหมายของเรือนจำที่ต้องทำการสึกเพื่อนำตัวไปควบคุมในเรือนจำพิเศษกรุงเทพมหานคร…

เราท่านในฐานะพุทธศาสนิกชนได้พบเห็นถึงภาพดังกล่าวและข้อเท็จจริงกรณีเงินทอนวัดที่เกิดขึ้นกับพระภิกษุ หรือพระสงฆ์ในพระศาสนาของสังคมไทยเรา หลายคนคงจะมีความไม่สบายใจและมีคำถามที่ต้องการคำตอบมากมายหลากหลายที่ว่า การที่พระรูปหนึ่งต้องสวมจีวรที่ครองความเป็นสมณะ พระภิกษุ ขึ้นไปในห้องพิจารณาคดีที่ต้องให้ผู้พิพากษาท่านตัดสินคดีความ การนำสืบทั้งพยานบุคคล หลักฐานที่มีน้ำหนักถึงการลงโทษในการกระทำความผิดคดีอาญาของบ้านเมือง ในที่สุดก็ถูกจับสึกเปลี่ยนจากการที่ห่มผ้าเหลืองมาเป็นเวลานานต้องเปลี่ยนเป็นชุดฆราวาสเดินถือชุดผ้าเหลืองแนบอก คงจะมีคำอธิบายในคำตอบที่หลากหลายเช่นกัน

สังคมไทยเราประชากรส่วนใหญ่ของประเทศนับถือพุทธศาสนา เข้าวัดทำบุญร่วมกิจกรรมของศาสนาในแต่ละกิจกรรม อาทิ บางคนใส่บาตรพระของทุกๆ เช้า เข้าวัดรับศีล ฟังเทศน์ ร่วมกิจกรรมในงานผ้าป่าสามัคคี ทอดกฐิน งานทำบุญขึ้นบ้านใหม่ งานศพของเพื่อนและญาติพี่น้อง รวมถึงกิจกรรมอื่นๆ ที่ต้องไปเกี่ยวข้องกับพระภิกษุ หรือพระสงฆ์ในวัด วิถีชีวิตดังกล่าวได้อยู่คู่กับความเป็นคนไทยมาเป็นเวลานาน เมื่อมาถึงยุคปัจจุบัน ภาพที่พระภิกษุต้องเดินไปสถานีตำรวจ ไปศาลและในที่สุดก็ไปมีชีวิตอยู่ในเรือนจำอาจจะนำมาซึ่งศรัทธาต่อบุคลากรของศาสนา คำพูดหนึ่งที่เราท่านมักจะได้ยินเสมอมาที่ว่า ศาสนามิได้เสื่อมแต่คนที่อาศัยอยู่ในศาสนาต่างหากที่เสื่อม…

ผู้เขียนเข้าใจว่า กรณีเงินทอนที่เป็นคดีความปัญหาของบ้านเมืองอยู่ในวันเวลาที่ผ่านมาและยังคงมีคดีความที่อยู่ในการพิจารณาของศาลอีกหลายคดีความที่จะเกิดขึ้นในอนาคต คงจะสร้างความหวั่นไหวในศรัทธาความเชื่อมั่นต่อการทำบุญ ทำนุบำรุงพระศาสนาของชาวบ้านบางคน มิอาจจักรวมถึงคดีความที่เกี่ยวข้องกับพระ บุคลากรในศาสนาที่เกี่ยวข้องกับอาชญากรรมรายวันที่เป็นพฤติกรรมหรือวิถีชีวิตขั้นพื้นฐานของชาวบ้าน

ข้อเท็จจริงหนึ่งที่เราท่านรับรู้ก็คือ จำนวนพระภิกษุ สามเณรลดน้อยลง วัดหลายแห่งร้างไม่มีพระอยู่ มหาวิทยาลัยสงฆ์จำนวนสัดส่วนของผู้เข้าเรียนระหว่างบรรพชิตกับฆราวาสมีนัยสำคัญ การบริหารงานของคณะสงฆ์ยังมีทั้งคำถามและคำตอบที่ต้องอธิบายต่อสังคม อะไร สิ่งใดคือสังคมสังฆะที่พระพุทธองค์ได้ออกแบบและวางหลักการให้พระศาสนายั่งยืนนาน

ในสมัยรัชกาลที่ 4 ก่อนที่พระองค์ท่านจะเสด็จขึ้นครองราชย์ได้ทรงผนวชเป็นสมณเพศอยู่ในพระศาสนาถึง 27 พรรษา ได้มีการปฏิรูปพระศาสนาและทรงสร้างวัดใหม่ อาทิ วัดบรมนิวาส วัดโสมนัสวิหาร วัดปทุมวนาราม วัดมกุฏกษัตริยาราม และวัดราชประดิษฐ์สถิตมหาสีมาราม ที่สมเด็จพระสังฆราชรูปปัจจุบันได้พักจำพรรษา พระองค์ท่านโปรดให้มีพิธีมาฆบูชาเป็นครั้งแรกใน พ.ศ.2394 ทรงอุปถัมภ์สงฆ์ญวน การที่พระองค์ท่านได้มีวิถีชีวิตในความเป็นพระภิกษุในพระศาสนาเป็นเวลานานในขณะนั้นถือว่าได้เปลี่ยนแปลงระบบการบริหารจัดการในภาพรวมและภาพลักษณ์ของพระสงฆ์ในยุคนั้นเพื่อเป็นที่ศรัทธาของชาวบ้านในระยะยาวนาน

ปัญหาของคณะสงฆ์ไทย พระภิกษุรุ่นใหม่หรือบางรูปที่ได้ดำรงตำแหน่งผู้บริหารปกครองสงฆ์แต่ละระดับในปัจจุบันตั้งแต่เจ้าอาวาส เจ้าคณะตำบล อำเภอ จังหวัดไปจนกระทั่งองค์กรบริหารสูงสุดก็คือ มหาเถรสมาคม มีกฎหมายของบ้านเมืองที่ได้ให้หลักการปกครองสงฆ์ไว้ ข้อเท็จจริงหนึ่งที่อ้างว่า พ.ร.บ.คณะสงฆ์ พ.ศ.2505 มีสภาพการบังคับใช้ที่เป็นศูนย์รวมอำนาจของพระเถระที่สูงวัยในองค์กรที่ขับเคลื่อนหรือการนำไปสู่การปฏิรูปพระศาสนายังคงเป็นปัญหาในบางประการ ทั้งการบริหาร นิติบัญญัติและตุลาการ…

ในปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลปัจจุบัน พระองค์ท่านได้โปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ (ฉบับที่ 4) พ.ศ.2561 ซึ่งได้ประกาศไว้ในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ.2561 โดยเฉพาะในมาตรา 5 ตรี ที่ว่า “เพื่อให้การอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา ตลอดจนการดูแลการปกครองคณะสงฆ์เป็นไป เพื่อส่งเสริมการเผยแผ่หลักธรรมของพระพุทธศาสนาให้เกิดการพัฒนาจิตใจและปัญญา และมีการรักษาพระธรรมวินัยของคณะสงฆ์ให้เป็นไปอย่างถูกต้องดีงาม โดยเคร่งครัด เป็นที่เลื่อมใสศรัทธาแก่พุทธศาสนิกชนทั่วไป พระมหากษัตริย์จึงทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจในการแต่งตั้ง สถาปนา และแต่งตั้งกรรมการมหาเถรสมาคมตามพระราชบัญญัตินี้”

เมืองไทยเรานับว่าเป็นโชคดีหนึ่งที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยทุกฉบับ ได้บัญญัติถึงพระมหากษัตริย์ทรงเป็นพุทธมามกะ ทรงเป็นอัครศาสนูปถัมภก ทรงอุปถัมภ์และคุ้มครองพระพุทธศาสนา ทรงทำนุบำรุงสังฆมณฑลตามโบราณราชประเพณีมาตามลำดับ กิจกรรมหนึ่งที่ในหลวงรัชกาลที่ 10 พระองค์ท่านต้องการให้คนไทยได้สำนึกในความเป็นคนไทยที่มีน้ำใจต่อส่วนรวมนั่นก็คืองานจิตอาสา ในกิจกรรมงานส่วนรวมต่างๆ รวมถึงงานพระราชพิธีในการสวดมนต์ของประชาชนในวาระต่างๆ มาอย่างต่อเนื่อง

ในเร็ววันข้างหน้านี้เราท่านในฐานะคนไทยทั้งชาติ จักได้ร่วมงานสำคัญของชาติก็คือพระราชพิธีบรมราชาภิเษกในหลวงรัชกาลที่ 10 ที่รัฐบาลได้จัดถวายระหว่างวันที่ 4-6 พฤษภาคม พ.ศ.2562 ในพระราชพิธีสำคัญก็จะมีพราหมณ์ในราชสำนัก พระเถระผู้ใหญ่ ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ได้ร่วมถวายความจงรักภักดีในพิธีสำคัญ เราท่านในฐานะประชาชนธรรมดาก็อาจจักได้รับฟังและชมการถ่ายทอดจากสื่อมวลชนต่างๆ ไปทั่วประเทศ

ศาสนาพุทธเปลี่ยนผ่านจากเมืองประเทศที่ให้การก่อกำเนิดแล้วไปเจริญรุ่งเรืองในนานาประเทศทั่วโลก ประวัติศาสตร์ของการล่มสลายของพุทธศาสนาในประเทศนั้นๆ ก็เนื่องจากพุทธบริษัท พระภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ส่วนหนึ่งเป็นผู้กระทำ นอกจากนั้นก็มีเหตุเภทภัยจากปัจจัยภายนอก อาทิ ปัญหาของการเมือง การแก่งแย่งชิงจำนวนศาสนิกของศาสนาอื่นที่ต้องการมีอำนาจกรณีสงครามครูเสด…

ภัยสำคัญหนึ่งที่ทำให้ความเป็นสมณเพศต้องสูญสลายไปนั่นก็คือนารี สตรีเพศ และทรัพย์สินเงินทอง พระเถระ พระภิกษุไทยหลายรูปที่มีชื่อเสียงที่ผู้คนเคารพนับถือหลายรูปต้องสึกหาลาเพศจากเหตุดังกล่าว ขณะเดียวกันยังมีหลวงปู่ หลวงพ่อ หลวงตาอีกหลายรูปที่สามารถครองสมณเพศไปจนกระทั่งมรณภาพในผ้าเหลืองโดยไม่มีมลทินด่างพร้อยในพระธรรมวินัย หลายรูปมรณภาพไปแล้วหลายปียังคงสร้างศาสนทายาททั้งนักบวชและฆราวาสชาวพุทธหลายคนช่วยในการเผยแผ่พระศาสนาจนถึงปัจจุบันที่น่าชื่นชม อาทิ หลวงปู่ชา แห่งวัดหนองป่าพง จ.อุบลราชธานี หลวงพ่อพุทธทาส แห่งสวนโมกขพลาราม จ.สุราษฎร์ธานี หลวงตามหาบัว แห่งวัดป่าบ้านตาด จ.อุดรธานี

คติความเชื่อศรัทธาหนึ่งของพระเจ้าอโศกมหาราชที่เชื่อว่า ทรัพย์สินเงินทอง ชื่อเสียง เกียรติยศ อำนาจ ความยิ่งใหญ่ล้วนเป็นอนิจจังที่เกิดขึ้น ตั้งอยู่แล้วดับไป พระองค์ท่านเปลี่ยนจากสิ่งเหล่านั้นเป็นการสร้างอ่างเก็บน้ำที่ยิ่งใหญ่ไว้เป็นที่สาธารณะ สร้างโรงพยาบาลรักษาคน รักษาสัตว์ สร้างเสาหินจารึกหลักธรรมขนาดใหญ่ ทรงสร้างวัดที่เรียกว่ามหาวิหารจำนวน 84,000 วัด รวมถึงก่อสร้างมหาวิทยาลัยนาลันทาที่ยิ่งใหญ่…

กรณีเงินทอนวัด ที่ชาวพุทธได้เห็นพระนุ่งห่มผ้าเหลืองมีวิถีอยู่ในวัดทำหน้าที่ประกาศพระศาสนา แต่เหตุปัจจัยดังกล่าวต้องเปลี่ยนชุดไปอยู่ในคุกตะรางเรือนจำ คงจะทำให้ศรัทธาของชาวพุทธบางคนลดไปบ้าง อมตธรรมหนึ่งของพระศาสนาก็คือ ทุกคนมีกรรมเป็นของตัว ใครทำกรรมใดไว้จักต้องได้รับกรรมนั้นแล..

เฉลิมพล พลมุข

บทความก่อนหน้านี้ปีกปชต.ยังแน่นชิงปธ.สภา เสธ.แมว ลั่น! คนหนุน ‘ธนาธร’ เพราะเบื่อผู้นำไม่เห็นหัวปชช.
บทความถัดไป‘พท.’เทหมดหน้าตัก หยุดสืบทอดอำนาจ ทำใจรวมเสียงไม่ได้ นั่งฝ่ายค้าน