หน้าแรก คอลัมนิสต์ ฆ่าเพื่อช่วย ...

ฆ่าเพื่อช่วย ? โดย ชุมฉันท์ ชำนิประศาสน์

1.06.16 | 14:15 น.

เหตุการณ์ยิงทิ้งกอริลลาเพื่อรักษาชีวิตเด็กน้อย อายุ 4 ขวบ ที่สวนสัตว์ซินซินเนติ ในสหรัฐอเมริกา เป็นประเด็นถกเถียงใหญ่ในช่วงไม่กี่วันมานี้ นับจากเกิดเหตุเมื่อช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา

อาจเพราะเคยมีเหตุการณ์คล้ายกันมาก่อนให้เปรียบเทียบ เมื่อเด็กตกลงไปในเขตที่อยู่ของกอริลลาภายในสวนสัตว์อื่น นอกจากกอริลลาไม่ต้องตาย ยังเป็นข่าวในฐานะฮีโร่ช่วยเด็ก

ดังนั้นในเหตุการณ์นี้เสียงวิพากษ์วิจารณ์จึงกระหึ่มไปทั่ว ไม่เฉพาะในอเมริกา แต่รวมถึงสังคมออนไลน์ทั่วโลกก็คือ กอริลลาที่ชื่อฮารัมเบสมควรต้องถูกยิงตายหรือไม่ ในจังหวะก้ำกึ่งว่ามันยังไม่ได้ทำร้ายเด็กแต่ก็เสี่ยงว่าอาจจะทำ

ทางเจ้าหน้าที่สวนสัตว์นั้นยืนยันว่าตัดสินใจถูกต้องแล้ว ถึงให้คิดใหม่ก็จะทำแบบเดิม เพราะจะใช้ลูกดอกยาสลบก็ไม่ได้ เนื่องจากน้ำหนักตัวของกอริลลาตัวนี้หนักถึง 180 กิโลกรัม ฤทธิ์ยาจะไม่ทำให้มันสลบในทันที ทั้งอาจเพิ่มความเสี่ยงให้มันหงุดหงิดหรืออาละวาดได้

ด้านผู้เชี่ยวชาญพฤติกรรมกอริลลา เช่น นายเอียน เรดมอนด์ ประธานองค์การกอริลลา โต้แย้งว่า เจ้าหน้าที่สวนสัตว์ซินซินเนติตัดสินใจเร็วเกินไป ทั้งที่มีวิธีอื่นในการแก้ไขสถานการณ์ เช่นใช้ผลไม้โปรดของลิงล่อมันเพื่อต่อรองก่อน

Advertisement

ส่วนข้อความวิจารณ์ทางอินเตอร์เน็ตส่วนใหญ่ตำหนิผู้ปกครองของเด็กที่ทำให้เกิดโศกนาฏกรรมนี้ขึ้น ทำให้หนึ่งชีวิตตายไป ทั้งๆ ที่ไม่น่าจะต้องตาย

ความสัมพันธ์ระหว่างสัตว์ป่ากับมนุษย์เป็นโศกนาฏกรรมมานานแล้ว เพราะมนุษย์มักแย่งชิงทรัพยากรและที่อยู่ของสัตว์ป่า รวมทั้งมีเกมกีฬาท้าทายความสามารถในการล่าสัตว์ป่า

ต่อมาเริ่มมีกลุ่มคนที่เห็นอกเห็นใจสัตว์และมองว่ามนุษย์นั้นทำเกินไป จนเกิดกลุ่มพิทักษ์สิทธิสัตว์ กลุ่มคุ้มครองสัตว์ เช่น WWF ตั้งเมื่อปี 2504 และ PETA ตั้งเมื่อปี 2524 พร้อมด้วยกลุ่มอนุรักษ์แยกชนิดต่างๆ อีกมากมาย

การอนุรักษ์ลิงมีกลุ่มเผยแพร่ทั้งบทความ สารคดี ไปจนถึงภาพยนตร์มาอย่างต่อเนื่อง

อย่างหนังของฮอลลีวู้ด มีหลายเรื่องที่เกี่ยวกับลิง เช่น Planet of the Apes ปี 2511, Gorillas in the Mist ปี 2531, King Kong ปี 2548, Dawn of the Planet of the Apes ปี 2557 เนื้อหาส่วนใหญ่ตั้งประเด็นที่ให้คนฉุกคิดว่า สัตว์ป่าก็มีหัวจิตหัวใจ มีความรักในครอบครัวและเผ่าพันธุ์เช่นเดียวกับมนุษย์ ไม่ควรถูกรุกรานล้ำเส้นมากเกินไป

การรับสารเกี่ยวกับกอริลลาอาจเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้คนผูกพันสัตว์ชนิดนี้เป็นพิเศษ เหตุการณ์ที่เกิดในสวนสัตว์ซินซินเนติครั้งล่าสุดนี้จึงก่อเสียงวิจารณ์อย่างกว้างขวาง

โดยเฉพาะเมื่อสื่อมวลชนหยิบยกตัวเลขกอริลลา พันธุ์เวสเทิร์น โลว์แลนด์ อย่างเจ้าฮารัมเบที่ถูกยิงตายไปว่า เหลืออยู่ไม่ถึง 175,000 ตัวในป่า และอีก 765 ตัวในสวนสัตว์ทั่วโลก

ความที่ประชากรของมันอยู่ในขั้นเสี่ยงสูญพันธุ์ จึงยิ่งเป็นตัวกระตุ้นให้คิดว่า มันสมควรจะต้องเผชิญกับเหตุการณ์เสี่ยงแบบนี้อีกหรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อต้องตัดสินใจว่าต้องฆ่าหนึ่งชีวิตเพื่อช่วยอีกหนึ่งชีวิต เป็นประเด็นที่บีบคั้นจิตใจอยู่พอสมควร

ยิ่งกรณีนี้การตัดสินใจไม่ได้มาจากสองฝ่าย แต่เป็นมนุษย์เท่านั้นที่เป็นฝ่ายเลือกได้