นิทานสุภาษิตจีนที่ “เรียนไทยได้จีน” จะนำเสนอในฉบับนี้คือ 风马牛不相及/風馬牛不相及 fēnɡ mǎ niú bù xiānɡ jí (เฟิง หม่า หนิว ปู้ เซียง จี๋) โดย คำว่า 风/風 fēnɡ (เฟิง) แปลว่า ลม ในที่นี้หมายถึง อารมณ์ ความอยาก การติดสัดของสัตว์ 马/馬 mǎ (หม่า) แปลว่าม้า 牛 niú (หนิว) แปลว่าวัว 不相及bù xiānɡ jí (ปู้ เซียง จี๋) แปลว่า ไม่มีความเกี่ยวข้องกัน ไม่มีความสัมพันธ์กัน ต่างเผ่าพันธุ์ เมื่อรวมกันแล้วแปลว่า แม้วัวติดสัดและม้าติดสัดจะมาอยู่ด้วยกันก็ไม่มีทางที่จะผสมพันธุ์กันได้ ใช้อธิบายเหตุผลว่า ต่างคนต่างอยู่ ต่างคนต่างเดิน ไม่มีอะไรที่เกี่ยวข้องกัน ย่อมไม่มีเหตุที่จะต้องมาเกี่ยวข้องกัน หรือไม่มีเหตุอันใดที่จะมาหาเรื่องกัน มาดูนิทานเรื่องนี้กัน
จีนในยุคชุนชิว 春秋Chūnqiū ช่วงต้นของยุคที่อำนาจของราชวงศ์โจวเริ่มเสื่อมลง ก่อเกิดรัฐใหญ่น้อยนับร้อย ต่างก่อเหตุสงครามโจมตีกันไม่หยุดหย่อน โดยต่างก็อ้างความชอบธรรมจากศูนย์กลางอำนาจในการปราบปรามฝ่ายตรงข้าม เพื่อควบรวมรัฐเล็กต่างๆ ให้เป็นรัฐที่ยิ่งใหญ่ขึ้นมา โดยในช่วงนี้เอง รัฐที่ยิ่งใหญ่แห่งยุคเริ่มต้นจึงก่อเกิดขึ้นจำนวน 5 รัฐด้วยกัน คือรัฐฉี 齐国/齊國Qí Guó (ฉี กั๋ว) รัฐซ่ง 宋国/宋國Sònɡ Guó (ซ่ง กั๋ว) รัฐจิ้น 晋国/晉國Jìn Guó (จิ้น กั๋ว) รัฐฉิน 秦国/秦國Qín Guó (ฉิน กั๋ว) และรัฐฉู่ 楚国/楚國 Chǔ Guó (ฉู่ กั๋ว) โดยรัฐฉี ภายใต้การนำของฉีหฺวานกง 齐桓公/齊桓公 Qí Huánɡōnɡ (ฉี หฺวานกง) นั้นเป็นรัฐที่เข้มแข็งที่สุด เมื่อรัฐฉีเข้มแข็งมาก ก็มักยกกำลังไปบุกโจมตีรัฐเล็กรัฐน้อยต่างๆ อยู่เป็นประจำ ส่วนรัฐที่อำนาจเสมอกัน ก็จะลงนามความร่วมมือเป็นพันธมิตรต่อกัน จึงทำให้มีรัฐต่างๆ เข้าร่วมเป็นพันธมิตรด้วยจำนวนมาก จนก่อให้เกิดเป็นกลุ่มกำลังทางเหนือ ส่วนรัฐที่อยู่ทางใต้ยังคงแยกตัวโดดเดี่ยว จึงเป็นเหตุให้ฉีหฺวานกงนำกำลังพันธมิตรบุกโจมตีรัฐเล็กเหล่านั้นอยู่เนืองๆ มีครั้งหนึ่ง หลังจากที่กองกำลังพันธมิตรที่นำด้วยรัฐฉีจัดการรัฐเล็กๆ รัฐหนึ่งชื่อว่ารัฐจี้ 祭国/祭國Jì Guó (จี้ กั๋ว) เนื่องจากรัฐจี้เป็นรัฐกันชนระหว่างรัฐฉีกับรัฐฉู่ ดังนั้นเมื่อชนะศึกนี้แล้ว รัฐฉีก็นำกำลังพันธมิตรมุ่งลงใต้ หมายจะจัดการรัฐฉู่ต่อไป เมื่อสถานการณ์ดำเนินไป ย่อมนำความเดือดร้อนมาให้รัฐฉู่ เพราะการจะรบกับกลุ่มกำลังทางเหนือที่นำโดยรัฐฉีนั้น เป็นศึกที่ใหญ่หลวง เพื่อหลีกเลี่ยงศึกใหญ่นี้ รัฐฉู่จึงจัดส่งทูตเดินทางไปรัฐฉี เพื่อเจรจาหาทางสงบศึก เมื่อผู้แทนเจรจาจากรัฐฉู่ไปถึงรัฐฉีภายใต้การนำของฉีหฺวานกง ก็จัดกองทัพเกียรติยศไว้ต้อนรับ โดยมีเป้าหมายเพื่อข่มขวัญฝ่ายตรงข้าม ดังนั้น ในพิธีตรวจสนามนั้น ฉีหฺวานกงจึงพูดกับทูตรัฐฉู่ว่า ท่านเห็นหรือไม่ว่ากองกำลังของเรายิ่งใหญ่และมีระเบียบวินัยเพียงใด ใต้หล้านี้จะมีกองกำลังใดเทียบได้เท่ากับรัฐฉี คำพูดอันข่มขู่เช่นนี้กลับไม่ทำให้ทูตรัฐฉู่ตระหนกตกใจเลย เขากลับพูดด้วยน้ำเสียงอันราบเรียบว่า ต้องยอมรับว่ากองทัพรัฐฉีนี้ยิ่งใหญ่มาก คงยากที่จะหารัฐใดเทียบเทียมได้ แต่หากรัฐฉีอาศัยแต่กองทัพอันเกรียงไกรนี้บุกโจมตีรัฐต่างๆแล้วยึดครองดินแดนเขา คิดว่าท่านก็จะได้แต่ดินแดนเขา แต่ท่านจะไม่ได้จิตใจของผู้คน ซึ่งตรงกันข้าม หากท่านปกครองด้วยความเป็นธรรม มีคุณธรรมสูงส่ง ประชาชนก็จะเอาใจเข้าหาท่านเองโดยไม่ต้องรบเลย ฉีหฺวานกงจึงพูดขึ้นว่า ถ้าหากข้ายกกองทัพบุกรัฐฉู่ คิดว่ารัฐฉู่ก็ยากจะต้านทานกองทัพของรัฐฉีได้ ทูตรัฐฉู่ตอบว่า ความจริงรัฐฉีกับรัฐฉู่ต่างคนต่างอยู่ ต่างก็ไม่เคยมีเรื่องบาดหมางกันมาก่อน เช่นนี้แล้วท่านจะหาเหตุอันใดในการก่อเหตุส่งครามเล่า ท่านรู้หรือไม่ว่าวัวติดสัดกับม้าติดสัด 风马牛不相及/風馬牛不相及fēnɡ mǎ niú bù xiānɡ jí แม้ว่ามันจะมีความอยากผสมพันธุ์แต่เนื่องจากสัตว์ทั้งสองชนิดนี้ไม่มีความเกี่ยวข้องกัน มันย่อมจะไม่ผสมพันธุ์กันแน่ จึงเป็นเหตุว่า รัฐเราทั้งสองต่างก็ไม่เคยมีเหตุผิดใจกัน ท่านจะหาเหตุอันใดในการก่อสงครามหรือ และหากท่านยืนยันที่จะบุกรัฐฉู่ด้วยความไร้เหตุผล และไร้ความเป็นธรรมเช่นนี้แล้ว กองทัพและประชาชนรัฐฉู่จะลุกขึ้นสู้อย่างสุดกำลัง เช่นนี้แล้วท่านจะเอาชนะรัฐฉู่ได้ยากยิ่ง หรือหากยึดได้ ก็คงได้แต่แผ่นดินแต่ไร้ซึ่งผู้คน ด้วยเหตุนี้ ทำให้ฉีหฺวานกงจนปัญญา จึงยกเลิกความตั้งใจที่จะบุกรัฐฉู่ แล้วกลับมาผูกมิตรกันต่อไป
ข้อคิดจากประโยคสุภาษิตนี้
成语比喻：事物之间毫无关系，不能拉扯到一块。
成語比喻：事物之間毫無關系，不能拉扯到壹塊。
Chénɡyǔ bǐyù：Shìwù zhī jiān háo wú ɡuānxi, bùnénɡ lāchě dào yīkuài.
เฉิงยหวี่ ปี่ยวี่ : ฉื้ออู้ จือ เจียน หาว อู๋ กวานซี, ปู้เหนิง ลาเฉ่อ ต้าว อี๋ไคว่
สุภาษิตเปรียบว่า สรรพสิ่งที่ไม่มีความสัมพันธ์ระหว่างกัน ย่อมไม่อาจดึงมันมาเข้าด้วยกันได้
ประโยคตัวอย่างที่ใช้สำนวนสุภาษิตนี้ เช่น
他的想法与我的想法风马牛不相及，请不要拿去比较。
他的想法與我的想法風馬牛不相及，請不要拿去比較。
Tā de xiǎnɡfǎ yǔ wǒ de xiǎnɡfǎ fēnɡ mǎ niú bù xiānɡ jí,qǐnɡ bùyào ná qù bǐjiào.
ทา เตอะ เสียงฝ่า ยหวี่ หวั่ว เตอะ เสียงฝ่า เฟิง หม่า หนิว ปู้ เซียง จี๋, ฉิ่ง ปู๋ เหย้า หนา ชวี้ ปี่เจี้ยว
ความคิดเห็นของเขากับของผมมันไม่เกี่ยวข้องกัน โปรดอย่านำไปเปรียบเทียบกัน
ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมจีนสิรินธร
มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
