ผมได้รับโทรศัพท์หารือการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารอย่างนี้ จากเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่นอยู่เรื่อยๆ ครับ ก็อาศัยแนวพิจารณาของคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารให้คำแนะนำไปเป็นการช่วยกันทำงานเพื่อประชาชนเหมือนกัน
นายชมชอบได้รับความเดือดร้อนจากการสร้างอาคาร 3 ชั้น เพื่อให้เช่าข้างที่ดินและบ้านพักของตัวเอง โดยก่อสร้างซะจนชิดเหลือเกิน จึงร้องเรียนต่อสำนักงานเขตคันนายาว พบการกระทำผิดจริง สำนักงานเขตจึงออกคำสั่งตามกฎหมาย แต่ก็ยังก่อสร้างจนเสร็จ นายชมชอบจึงมีหนังสือขอถ่ายสำเนาเอกสารแบบแปลนของอาคารดังกล่าว และขอทราบผลคดีเพื่อดำเนินคดีด้วยตัวเอง และมีหนังสือทวงถามอีก 2 ครั้ง ต่อมาสำนักงานเขตคันนายาวมีหนังสือแจ้งปฏิเสธการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารแบบแปลนการก่อสร้างอาคาร ส่วนเรื่องการดำเนินการเรื่องที่ร้องเรียน ได้ออกคำสั่งระงับการก่อสร้างและห้ามเข้าใช้อาคาร และแจ้งความต่อพนักงานสอบสวนแล้ว นายชมชอบจึงมีหนังสืออุทธรณ์ต่อคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร
ในการพิจารณาของคณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสาร สำนักงานเขตคันนายาว มีหนังสือส่งเอกสารไปประกอบการพิจารณาและชี้แจงเพิ่มเติมสรุปว่า เมื่อได้รับหนังสือคำขอข้อมูลข่าวสารของนายชมชอบสำนักงานเขตได้มีหนังสือไปถึงเจ้าของอาคารว่าท่านถูกร้องเรียนเรื่องก่อสร้างอาคาร แล้วเขาจะขอสำเนาเอกสารเกี่ยวกับการก่อสร้าง จะอนุญาตหรือไม่ ให้ตอบมา ต่อมาบุตรสาวของเจ้าของอาคารมีหนังสือแจ้งไม่ยินยอมให้เปิดเผย จนผ่านไปกว่า 4 เดือน นายชมชอบมีหนังสือทวงถาม สุดท้ายสำนักงานเขตมีหนังสือตอบว่าคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของสำนักงานเขตมีมติไม่เปิดเผยข้อมูลแบบแปลนก่อสร้างอาคารด้านข้างบ้านพักอาศัยของนายชมชอบ ตามมาตรา 23 และมาตรา 15 แห่งพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ.2540 ส่วนกรณีขอทราบการดำเนินการเรื่องที่ร้องเรียน ได้ตอบชี้แจงไปแล้ว รวมทั้งตอบ ในแอพพ์ อัศวินคลายทุกข์ด้วย
คณะกรรมการวินิจฉัยการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารพิจารณาแล้วเห็นว่า แบบแปลนการขออนุญาตก่อสร้างอาคารที่ใช้เป็นแบบแปลนในการก่อสร้างอาคารข้างบ้านพักอาศัยของนายชมชอบ โดยเอกสารดังกล่าว เป็นเอกสารที่ผู้ขออนุญาตก่อสร้างอาคารต้องยื่นประกอบการขออนุญาตอยู่แล้ว จึงเป็นข้อมูลข่าวสารของเอกชน ที่อยู่ในความครอบครองของหน่วยงานของรัฐ ตามมาตรา 4 โดยมิใช่ข้อมูลข่าวสารส่วนบุคคลที่ต้องขอความยินยอมเป็นหนังสือจากเจ้าของข้อมูล แต่เป็นข้อมูลข่าวสารในการปฏิบัติราชการปกติของหน่วยงานของรัฐ ในการพิจารณาอนุมัติ อนุญาตให้ก่อสร้างตามอำนาจหน้าที่ และเมื่อนายชมชอบได้รับความเดือดร้อนจากการก่อสร้างอาคารตามแบบแปลนดังกล่าว ซึ่งอยู่ติดกับบ้านตัวเอง จึงสมควรได้รับทราบข้อมูลข่าวสารเพื่อใช้ปกป้องส่วนได้เสียของตน จึงวินิจฉัยให้สำนักงานเขตคันนายาวเปิดเผยข้อมูลข่าวสารตามคำขอพร้อมรับรองสำเนาถูกต้องให้นายชมชอบ
เรื่องนี้ขอให้เก็บไว้ที่กองช่างไว้ใช้เป็นแนวปฏิบัติได้เลยนะครับ และจำความเห็นของคณะกรรมการวินิจฉัยไว้ด้วย ไว้เรียนผู้บริหารว่าเพราะอะไรจึงเปิดเผยให้ หากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการปฏิบัติตามกฎหมายฉบับนี้ หารือไปได้นะครับ ที่สำนักงานคณะกรรมการข้อมูลข่าวสารของราชการ สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี 0-2283-4678 www.oic.go.th (ที่ สค 377/2562)
“เปิดเผยเป็นหลัก ปกปิดเป็นข้อยกเว้น”
