อยากรู้ภูมิประเทศของอีสานในทางภูมิศาสตร์ธรรมชาติวิทยา ผมอาศัยนั่งรถตู้เกาหลี ฮุนไดสบายมากของมติชนจากกรุงเทพฯ ตอนเที่ยง ถึงขอนแก่นราวหนึ่งทุ่ม เมื่อวันพฤหัส 16 มิถุนายน 2559
พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา อยู่ในมหาวิทยาลัยขอนแก่น จะปิด 2 ทุ่ม รีบเข้าไปดูตามที่นัดกันไว้พร้อม อ. สมชาย นิลอาธิ จากมหาสารคาม
มีห้องจัดแสดงต่างๆ มากมายหลายห้อง แบ่งเป็นโซน ตั้งแต่ A-J แถมโซนนิทรรศการหมุนเวียน ฯลฯ ล้วนแน่นด้วยความรู้ทางธรรมชาติและสัตว์ต่างๆ โดยเฉพาะแมลง เหมาะสำหรับนักเรียน นักศึกษา และครอบครัวทั่วไป
ที่ต้องการดูอย่างยิ่งคือ ห้องนิทรรศการวิวัฒนาการของภาคอีสาน
ผมถามหาจะขอซื้อหนังสือนำชมประกอบการจัดแสดง เจ้าหน้าที่บอกว่ายังไม่มี ยังไม่ได้ทำ เลยเซ็งเล็กน้อย แต่ทำใจได้ เพราะเป็นประเพณีไทยที่ต้องไม่พร้อมเรื่องหนังสือนำชม จึงมีเฉพาะแผ่นพับบอกไว้อย่างกะทัดรัด ดังนี้
“นิทรรศการวิวัฒนาการของภาคอีสาน เริ่มตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงของเปลือกโลก การยกตัวของพื้นดินขึ้นจากทะเล การเกิดภูเขาเพชรบูรณ์ ดงพญาเย็น และพนมดงรัก การเป็นถิ่นที่อยู่อาศัย (Habitat) ของไดโนเสาร์ ประวัติศาสตร์สำคัญในยุคต่างๆ ของภูมิภาคอีสาน นำเสนอการใช้ทรัพยากร พร้อมแบบจำลองแสดงการทำเหมืองเกลือหิน การขุดเจาะก๊าซธรรมชาติในภาคอีสาน และการจัดแสดงหินมีค่า สินแร่ ที่สำคัญในภาคอีสาน”
ผมยืนดูอยู่นาน แล้วเหลียวไปรอบๆ อยากรู้เรื่องภูมิศาสตร์อีสานเพิ่มอีก แต่ไม่มีให้ดู
อยากรู้มากกว่าที่จัดแสดง เกี่ยวกับกำเนิดของทิวเขาภูพาน, แม่น้ำมูล, แม่น้ำชี, ทุ่งกุลาร้องไห้ ฯลฯ ระดับความสูงของที่ราบสูงอีสานเทียบกับกรุงเทพฯ แต่ไม่มี
ที่มีแสดงเรื่องประวัติศาสตร์สำคัญในยุคต่างๆ ของภูมิภาคอีสาน ก็ล้าสมัยเต็มที ไม่เข้ากันกับพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา น่าจะหาข้อมูลอัพเดตกว่านี้ที่เข้ากันกับภูมิประเทศอีสาน ขอแนะนำให้แก้ไข เพื่อประโยชน์ของสังคมไทยโดยรวม
เพราะอีสานเป็นแอ่งอารยธรรมของภาคพื้นทวีปอุษาคเนย์ ไม่เฉพาะไทย และเป็นต้นทางวัฒนธรรมต่างๆ มากมายของไทย เช่น เสมาหิน แต่ที่สำคัญคือ ทองแดง ฯลฯ ล้วนถูกกำหนดโดยธรรมชาติของที่ราบสูง
เลยว้าเหว่เอกาฟ้ามืดมิด จึงค่อยๆ ออกจากพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา ออกจาก มข. เข้าเมืองขอนแก่น หาที่นอนค้างคืนราคาถูกๆ
แวะกินน้ำกินข้าวในห้องอาหารโรงแรมที่อยู่ริมถนน พบผู้มีเมตตาแอบจ่ายค่าน้ำค่าข้าวให้โดยไม่ได้บอกกล่าว แต่รู้เมื่อจะจ่ายเอง ฝ่ายคนดูแลขายข้าวเขาบอกว่ามีโต๊ะข้างๆ จ่ายรวมหมดแล้ว
ต้องกราบขอบพระคุณที่กรุณาต่อผู้ร่อนเร่หาความรู้เรื่องอีสาน (แต่ยังไม่รู้) จากพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาใน ม.ขอนแก่น
