เหลือเวลาอีกประมาณ 30 วัน ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง จะต้องเข้าคูหาลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญกันแล้ว
ไม่ว่าผ่านหรือไม่ผ่าน จะมีเลือกตั้งปี 2560 แน่นอน ตามคำประกาศของบิ๊กตู่
หน้าตาของการเลือกตั้งปี 2560 จะเป็นยังไง ส่วนหนึ่งอาจดูได้จากร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับของ อาจารย์มีชัย ฤชุพันธุ์ ที่วางกติกา วางแนวเอาไว้
ส่วน “ผู้เล่น” ของระบบเลือกตั้ง อันได้แก่ อดีต ส.ส.ทั้งหลาย ยังไม่มีใครขยับอะไรมาก เพราะอยู่ใน “สถานการณ์พิเศษ”
ส่วนหนึ่งไปยุ่งเหยิงกับการติดบ่วงคดีความต่างๆ
ส่องๆ ดูแล้ว จะมีหลายคน ที่หมดสิทธิลงสมัครในการเลือกตั้งที่จะเกิดขึ้น
เป็นโอกาสของอีกหลายๆ คน ถ้าขยันพอ อาจได้เจอส้มหล่น
สำหรับ “ผู้เล่น” น่าเสียดายเวลา 2 ปีที่ผ่านไป โดยทำกิจกรรมใดๆ ไม่ได้ แต่ถึงตอนนี้ก็ยังไม่สายเกินไป
เพราะที่จริง ไม่เฉพาะ คสช. และแม่น้ำ 5 สาย ที่ต้องหัวหมุนกับการวางกฎกติกา สำหรับการเมืองในอนาคต
พรรคการเมืองเอง นอกจากรอฟังว่ากฎกติกาจะออกมาอย่างไรแล้ว ยังมี “การบ้าน” ต้องคิดต้องทำมากเหมือนกัน อาจจะมากกว่า คสช.และแม่น้ำ 5 สายด้วยซ้ำ
โจทย์ที่ต้องแก้มีหลายเรื่อง อาทิ พรรคการเมืองจะต้องสร้างมาตรฐานใหม่พร้อมๆ กับสลัดตัวเองให้พ้นจากข้อหาที่ถล่มกันมาอย่างต่อเนื่อง
จนกลายเป็นว่า การด่านักการเมือง วิจารณ์นักการเมือง แม้จะด้วยเนื้อหาเดิมๆ ซ้ำๆ ซากๆ แต่อาจทำให้คนที่ด่านั้น ดูดีหรือกลายเป็นคนดี หรือมีวิสัยทัศน์ขึ้นมาได้
ข้อหาที่ว่า อย่างเช่น ทุ่มเงินทำธุรกิจการเมือง ซื้อเสียง โกง ไร้คุณธรรม บ้าอำนาจ ใช้อำนาจหาประโยชน์ ฯลฯ
ซึ่งที่จริง ก็เห็นกันมาตลอดว่า ใครก็ตามที่ได้อำนาจ หรืออำนาจหล่นใส่ ก็สามารถประกอบวีรกรรมเหล่านี้ได้ทั้งสิ้น โดยไม่ต้องเป็นนักการเมืองก็ได้
ดังนั้น แทนที่จะนั่งรอเล่นตามกฎกติกา พรรคต่างๆ จะต้องคิดค้นหาทางผ่าตัดตัวเองโดยเร็ว
ต้องสร้างระบบพรรคที่สามารถคัดกรองนักการเมืองที่มีความสามารถและมีคุณสมบัติอื่นๆ มาลงสมัครรับเลือกตั้ง และเข้าสู่ตำแหน่งทางการเมือง
ต้องทำให้ระบบเครือญาติ ระบบผู้อุปถัมภ์พรรคเป็นใหญ่ ลดน้อยลงไปหรือสลายไปให้ได้
แล้วให้ประชาชน สมาชิกพรรคเข้ามามีส่วนกำหนด
หากไม่มีระบบที่เหนือกว่า โปร่งใสกว่า เปิดให้มีส่วนร่วมมากกว่า พรรคการเมืองไม่มีทางสู้กับพรรคราชการได้
แม้มีความชอบธรรม ในฐานะที่เป็นองค์กรที่มาจากประชาชน แต่จะโดนบั่นทอนด้วยข้อหาเดิมๆ
ถ้าฝ่ายการเมืองยังจะเดินไปด้วยระบบพรรคแบบเดิมๆ ปฏิรูปโดยนักลากตั้ง
อย่างที่เห็นๆ วงจรเก่าแก่ จะย้อนกลับมาอีกไม่รู้จบ
การปฏิรูปจากภายนอก เป็นส่วนหนึ่ง แต่การปฏิรูปจากภายในองค์กรทางการเมืองเอง ก็เป็นเรื่องจำเป็นที่ต้องทำอย่างเข้มข้น
อย่างน้อยๆ ถ้าจะมีล้มกระดานอีก จะได้อ้างเหตุอื่นบ้าง
