นักเรียนอาชีวะถูกสังคมไทยตำหนิติเตียนอย่างรุนแรงต่อเนื่องมานานมาก และทางการพยายามหาสาเหตุและวิธีลดแก้ปัญหา แต่ไม่สำเร็จ
พญาไม้ เขียนถึงเรื่องนี้อย่างมีเหตุผลน่าทบทวนว่า
“ถ้าผู้ใหญ่ปล้นธนาคาร ยกพวกยึดทำเนียบรัฐบาล ปิดสนามบิน ยังไม่ติดคุก ก็เลิกด่าเด็กอาชีวะตีกันฆ่ากันได้แล้วผู้ใหญ่ทั้งหลาย”
[ข่าวสด ฉบับวันเสาร์ที่ 2 กรกฎาคม 2559 หน้า 4]
ก่อนหน้านี้นานหลายปีแล้ว มีนักปราชญ์นักวิชาการหลายสำนักบอกตรงกัน หรือสอดคล้องกัน ว่าความรุนแรงที่นักเรียนอาชีวะประพฤติ ไม่ได้เกิดมาโดดๆ ลอยๆ แต่เชื่อมโยงเกี่ยวข้องอย่างแยกไม่ได้กับพฤติกรรมความขัดแย้งทางการเมืองและสังคม แล้วแก้ปัญหาให้เห็นด้วยความรุนแรง
ได้แก่ ทหารขนอาวุธยุทโธปกรณ์ยึดอำนาจ ปฏิวัติ รัฐประหาร แล้วได้อำนาจตามต้องการ ตั้งแต่ครั้งแรกๆ ก่อน พ.ศ. 2500 สืบเนื่องจนปัจจุบัน
ก่อนมียึดอำนาจโดยทหาร การศึกษาวิชาชีพหรืออาชีวศึกษาในอดีตกาล ไม่เคยใช้ความรุนแรง แต่หลังจากนั้นความรุนแรงมีแต่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะตั้งแต่หลัง พ.ศ. 2500 ยุคกึ่งพุทธกาล อันธพาลครองเมือง เลือกตั้งสกปรก ทหารกับตำรวจอวดอำนาจวาสนาบารมียกพวกตีปะทะกันเป็นที่เกรงขามทั่วไป
มีผู้แนะว่าคนชั้นนำเลิกหนุนม็อบเหนือกฎหมาย (เช่น เป่านกหวีด), ทหารเลิกยึดอำนาจ เลิกปฏิวัติรัฐประหารเมื่อไร ความรุนแรงของนักเรียนอาชีวะจะค่อยๆ ลดลง
บางทีอุบัติเหตุทางถนนช่วงปีใหม่และสงกรานต์ ก็จะค่อยๆ ลดลงด้วย คสช. น่าจะพิสูจน์ว่าจริงไหม?
