หน้าแรก คอลัมนิสต์ ปัญญาประดิษฐ์...

ปัญญาประดิษฐ์ล้ำ ล้มแชมป์โกะยุโรป โดย ศิริพงษ์ วิทยวิโรจน์

1.02.16 | 20:00 น.

พักนี้อาจจะเห็นเรื่องเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์หรือหุ่นยนต์บ่อยๆ เพราะมีข่าวสารข้อมูลให้อัพเดตกันเรื่อยๆ อย่าเพิ่งเบื่อกันเสียก่อน ถึงอย่างไรมันก็เป็นเรื่องน่าตื่นเต้นติดตามอยู่ดี โลกหมุนไปข้างหน้าทุกวัน ระยะทางระหว่างเรากับปัญญาประดิษฐ์ก็หดสั้นขึ้นเรื่อยๆ จนมันเข้ามาประชิดติดตัวในหลายทาง ซึ่งบางทีเราก็ไม่รู้ตัวด้วยซ้ำ

และปัญญาประดิษฐ์ก็ฉลาดขึ้นทุกวันๆ เช่น ล่าสุดที่มีข่าวว่าปัญญาประดิษฐ์สามารถเอาชนะมนุษย์ได้ในการเล่นโกะ เกมกระดานโบราณเก่าแก่กว่า 2,500 ปีของจีน

เกือบ 20 ปีมาแล้วที่คอมพิวเตอร์ดีพบลูของไอบีเอ็มเอาชนะแชมป์หมากรุกโลกได้ ถึงตอนนี้ปัญญาประดิษฐ์พัฒนามามากจนสามารถเอาชนะแชมป์โกะยุโรปได้ หากไม่ยอมรับว่ามันน่าทึ่งก็ไม่รู้จะพูดอย่างไรแล้ว

เพราะโกะเป็นเกมกระดานที่ซับซ้อนมากยิ่งกว่าหมากรุก ทั้งที่เป็นเกมกระดานที่ดูภายนอกแสนจะเรียบง่าย แต่การขยับเพียงหนึ่งตา ผลรวมของตำแหน่งเบี้ยบนกระดานโกะสามารถสร้างความแปรเปลี่ยนได้นับล้านๆ ช่องทาง ลำพังตัวมันเองก็ซับซ้อน การพัฒนาให้คอมพิวเตอร์สามารถเล่นโกะอย่างซับซ้อนได้ยิ่งยากไปอีกหลายเท่า ที่ผ่านมาโปรแกรมเล่นโกะสามารถทำได้ก็เพียงในระดับมือสมัครเล่นระดับเริ่มต้นเท่านั้น

โกะจึงถือเป็นเกมที่ท้าทายแวดวงปัญญาประดิษฐ์เป็นอย่างมาก มาร์ก ซัคเคอร์เบิร์ก แห่งเฟซบุ๊ก เขียนไว้บนหน้าเพจของเขาว่า นักวิทยาศาสตร์พยายามจะสอนคอมพิวเตอร์ให้เอาชนะคอมพิวเตอร์ได้ในการเล่นโกะมาเป็นเวลาราวๆ 20 ปีแล้ว และยังบอกด้วยว่าทีมของเฟซบุ๊กใกล้จะถึงจุดนั้นเต็มที

Advertisement

อย่างไรก็ตาม ชัยชนะที่กล่าวถึงตกเป็นของดีพมายด์ องค์กรในเครือกูเกิลที่มุ่งค้นคว้าวิจัยเรื่องปัญญาประดิษฐ์โดยตรง โครงการแอลฟาโกะของดีพมายด์พัฒนาอัลกอริทึมขึ้นเพื่อการนี้โดยเฉพาะ

แอลฟาโกะเอาชนะฟาน ฮุย ซึ่งมีดีกรีเป็นแชมป์โกะอาชีพของยุโรปในการแข่งขัน 5 กระดานติดต่อกัน ถือเป็นครั้งแรกของโลกที่คอมพิวเตอร์เอาชนะมนุษย์ในการเล่นโกะได้ และเป็นหมุดหมายสำคัญของวงการปัญญาประดิษฐ์ของโลก ที่จริงชัยชนะครั้งนี้มีขึ้นในเดือนตุลาคมปีกลาย แต่เพิ่งมาเปิดเผยในวารสารเนเจอร์พร้อมรายละเอียดอีกบางส่วน ผู้ที่สนใจหาอ่านเพิ่มเติมได้จาก www.nature.com

ถัดจากนี้ไปในเดือนมีนาคมที่จะถึง เกมที่ท้าทายยิ่งกว่านั้นก็คือการเล่นโกะแข่งขันกับลี เซโดล แชมป์โกะระดับโลก หากเอาชนะได้ก็เท่ากับการสร้างประวัติศาสตร์ที่ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าเมื่อครั้งดีพบลูเอาชนะแกรี แคสปารอฟ แชมป์หมากรุกโลกในปี 1997

กูเกิลเปิดเผยว่า ฝึกสอนให้แอลฟาโกะเรียนรู้หรือลอกเลียนการเดินหมากถึง 30 ล้านตา จากเกมโกะที่เล่นกันโดยคู่แข่งขันที่เป็นมนุษย์

พร้อมทั้งการพัฒนาให้แอลฟาโกะมีช่องทางสำหรับเรียนรู้การแก้กลยุทธ์ใหม่ๆ ด้วยตัวมันเอง ภายใต้เทคโนโลยีใหม่ที่เรียกว่าโครงข่ายประสาทเทียบระดับลึก หรือดีพ นิวรอล เน็ตเวิร์กส (deep neural networks) ซึ่งเป็นความพยายามจำลองการทำงานของเครือข่ายประสาทในสมองมนุษย์นั่นเอง ที่แตกต่างไปจากการทำงานของโปรแกรมคอมพิวเตอร์แบบเก่าอย่างลิบลับ

ทุกวันนี้ดีพ นิวรอล เน็ตเวิร์กส เข้ามามีบทบาทอยู่ในชีวิตประจำวันของเรากันแล้วในบางด้าน เช่น การวิเคราะห์ธุรกรรมทางการเงิน บทบาทของมันนับวันจะขยายไปเรื่อยๆ พร้อมๆ กับความฉลาดเฉลียวที่พัฒนามากขึ้นๆ สามารถแก้ปัญหาใหม่ๆ แทนมนุษย์ได้มากขึ้นเรื่อยๆ

อีกไม่นานมันก็จะฉลาดกว่าเรา หรือว่าที่จริงมันก็ฉลาดกว่าไปแล้วในบางเรื่อง

ที่มาภาพ:www.nature.com