ครูบาอาจารย์นักวิชาการมหาวิทยาลัยและในสถาบันต่างๆ ล้วนต้องการแล้วมีตามต้องการคือเสรีภาพทางวิชาการ และมีอิสระทางความคิดเสมอหน้ากัน
จึงมีสิทธิ์เต็มเหนี่ยวที่จะเลือกรับจ้างนายทุน ไม่ว่านายทุนนั้นจะเป็นรัฐหรือเอกชน เพื่อศึกษาค้นคว้าวิจัยและสำรวจขุดค้นทางโบราณคดีและมานุษยวิทยาเสาะหาความรู้เรื่องใดเรื่องหนึ่งตามต้องการ
แต่งานรับจ้างนั้น ต้องไม่เป็นไปเพื่อทำร้ายรังแกเบียดเบียนชาวบ้าน และไม่ทำลายธรรมชาติ ไม่ว่าชุมชนสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา หรือชุมชนป้อมมหากาฬ ตลอดจนแม่น้ำลำคลองหนองบึงบุ่งทามทั่วไป
แล้วเลิกให้ร้ายคนอื่นรับเงินนายทุน เพราะตัวเองก็ทำอย่างเดียวกัน ขณะเดียวกันต้องเปิดเสรีภาพทางวิชาการให้นักศึกษาด้วยในการทำกิจกรรมวิชาการเพื่อสังคม
ถ้าทำตรงข้าม ครูบาอาจารย์นักวิชาการเหล่านั้นก็ใช้ไม่ได้ และควรเปลี่ยนอาชีพไม่เป็นครูบาอาจารย์
ชุมชนเหล่านั้นล้วนเป็นหลักฐานประวัติศาสตร์สังคมของกรุงรัตนโกสินทร์ ที่ยังไม่มีในระบบการศึกษาไทย ซึ่งให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อประวัติศาสตร์สงครามกับเพื่อนบ้านโดยรอบ จนรบราฆ่าฟันล้มตายไม่รู้กี่หนกี่ครั้ง? ยังไม่จบจนบัดนี้
ไดโนเสาร์เต่าล้านปีในโลกยุคดิจิทัล คือคนที่ไม่สามารถลบทิ้งความรู้ล้าหลังที่เคยเล่าเรียนมาก่อน เพื่อเรียนรู้สิ่งใหม่ [ดัดแปลงคำบอกเล่าจากผู้อ่านหนังสือของ อัลวิน ทอฟเลอร์]
