“คนไทย ลูกผสมร้อยพ่อพันแม่ เริ่มมีครั้งแรกยุคอยุธยา” [ประวัติศาสตร์สังคม โดยสังเขป]
เป็นชื่อเอกสารที่ผมเขียนง่ายๆ แจกจ่ายผู้เข้าฟังสนทนาประสาบ้านๆ เป็นภายในอย่างไม่เป็นทางการ ในห้องประชุมชั่วคราวของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เจ้าสามพระยา อยุธยา เมื่อบ่ายวันเสาร์ที่ 9 กรกฎาคม 2559
ถ้อยคำสนทนาเป็นภาษาบ้านๆ มีคำหยาบสลับสม่ำเสมอ คิดว่ามันน่ารังเกียจ เกรงคนฟังทนไม่ได้ แต่ผมแก้ไขดัดแปลงกมลสันดานตัวเองไม่ได้ มันสายไปแล้ว เหลือเวลาไม่มาก
ดังนั้นจึงบอกคนนั่งฟังซึ่งมีทุกเพศทุกวัยว่ากรุณาอย่าเชื่อที่พูด เพราะผมไม่ใช่นักวิชาการอะไรที่ไหน แล้วย้ำอีก
ผมไม่ใช่นักวิชาการ และไม่เคยรับราชการเป็นครูบาอาจารย์
แต่เป็นคนทำหนังสือพิมพ์ และเขียนหนังสือเป็นอาชีพ ที่ต้องติดตามความก้าวหน้าทางวิชาการไว้เขียนเอง และยกย่องงานวิชาการอ่านยากๆ ทางประวัติศาสตร์โบราณคดี ของนักปราชญ์ราชบัณฑิต กับบรรดาครูบาอาจารย์นักวิชาการทั้งหลาย มาทำให้ง่ายๆ เพื่อสามัญชนคนบ้านบ้านทั่วไปอ่านรู้เรื่องบ้างแค่นั้น
ไม่คิดจะเป็นอย่างอื่น แค่เป็นคนก็พอแล้ว คนทำหนังสือพิมพ์และคนเขียนหนังสือ
ย้อนหลัง
เรื่องนี้ยังมีความเป็นมาย้อนกลับไปอีกนาน จะเล่าย่นๆ ย่อๆ ดังนี้
งานวิชาการของนักปราชญ์ราชบัณฑิตรุ่นเก่าๆ ก่อนๆ ไม่ทิ้งตำนาน และหลักฐานท้องถิ่น มีแนวทางต่างจากแนวคิดทฤษฎีแบบอาณานิคม แต่ถูกนักวิชาการรุ่นต่อๆ กระทั่งปัจจุบันดูแคลน บางทีถึงกับเยาะเย้ยเหยียดหยามก็มี
ผมจึงยกย่องงานนักปราชญ์ราชบัณฑิตเหล่านั้นออกแบ่งปันสู่สาธารณะ ผ่านนิตยสารศิลปวัฒนธรรมรายเดือน เริ่มฉบับปฐมฤกษ์ตั้งแต่พฤศจิกายน 2522
มีทั้งเอาพิมพ์ใหม่หมด กับมีทั้งผมสรุปย่อใหม่ให้ง่าย บางทีไม่อ้างอิง บางทีอ้างอิงตามอารมณ์ขาดๆ เกินๆ ไม่เป็นระบบ และมีมากที่เขียนไปแล้วคิดว่าอ้างอิงแล้วอย่างให้เกียรติที่สุด แต่กลับไม่ถูกใจ ไม่ถูกระบบสากล ผมโดนด่าลับหลังก็มาก แต่ไม่เป็นไร
เพราะไม่คิดเป็นงานวิชาการ ถ้าคิดเป็นงานวิชาการก็ไม่ทำ เพราะไม่ฉลาดที่จะทำได้
งานวิชาการทั้งหลายที่ผมยกมาทำให้ง่ายๆ บางเรื่องทำได้เอง เพราะตัวเองอ่านเข้าใจ แต่หลายเรื่องอ่านเองไม่กระดิก ต้องอาศัยไหว้วานผู้เขียนช่วยสรุปให้ เพราะรู้จักมักคุ้นกัน ส่วนที่ไม่รู้จักก็ต้องพึ่งพานักวิชาการอื่นช่วยอธิบายอีกทอดหนึ่ง แล้วถึงสรุปไปทำใหม่ด้วยตัวเอง
ผมบอกกล่าวไว้เกือบทุกครั้งว่าได้อะไร? จากใคร?
แต่คนอ่านส่วนมากเหมาเอาเอง แล้วบางคนกล่าวหาอย่างเสียหายว่าผมเป็นนักวิชาการเขียนเองทั้งหมด ซึ่งต้องปฏิเสธบ่อยๆ จนหลายครั้งรำคาญตัวเองมากๆ
รวมถึงคราวนี้จำต้องเขียนย้ำอีกเพราะไปสนทนาที่พิพิธภัณฑ์ฯ เจ้าสามพระยา อยุธยา เรื่องคนไทยเป็นลูกผสมร้อยพ่อพันแม่ แต่อย่าเชื่อ เพราะไม่ใช่นักวิชาการ แล้วมีผู้ยกมาบอกต่อในวงกว้าง จึงขอย้ำอีกที
ห้ามอ้างอิง
อาจารย์มหาวิทยาลัยบางแห่ง ประกาศนักศึกษาห้ามอ้างอิงหนังสือที่ผมเขียน เพราะไม่เป็นงานวิชาการ
ผมอนุโมทนาสาธุการ ว่าท่านทำถูกแล้วที่บอกนักศึกษาอย่างนั้น
แต่ตัวท่านเองควรทำงานวิชาการมาแบ่งปันสังคมบ้าง เพราะกินเงินเดือนจากภาษีอากรประชาชนในตำแหน่งครูบาอาจารย์นักวิชาการ ไฉนท่านไม่มีงานวิชาการสู่สาธารณะ?
