มีเสียงบอกว่า ประชามติคือ การลงคะแนนเห็นชอบ-ไม่เห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญเท่านั้น ไม่มีอะไรมากกว่านั้น
อย่าไปตีความ อย่าไปขยายความ
เรื่องอย่างนี้ พูดได้ ปรามได้ แต่จะมีใครเชื่อหรือไม่ เป็นอีกเรื่อง
งูเข้าบ้าน ตุ๊กแกร้อง ต้นกล้วยออกลูกเป็นหัวพญานาค ซึ่งไม่น่าจะตีความได้ ยังกลายเป็นตัวเลขและการเสี่ยงโชคได้
การลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งมีจำนวนผู้มีสิทธิถึง 50 ล้านคน เกิดขึ้นในบรรยากาศทางการเมืองที่ไม่ปกติธรรมดา จะบอกว่าเป็นเรื่องธรรมดาคงไม่ได้
คน 50 ล้านคน ออกมาทำอะไรพร้อมๆ กันสักอย่างหนึ่ง ไม่ใช่เรื่องธรรมดาแน่ๆ
แค่ออกมาดื่มน้ำพร้อมๆ กัน อย่างน้อยๆ ก็ต้องบันทึกลงกินเนสส์บุ๊ก
แต่นี่ลุกออกมาจากบ้านในเวลาที่กำหนด มาที่หน่วยเลือกตั้ง เพื่อลงความเห็นต่อร่างรัฐธรรมนูญ ที่ลงทุนลงแรงยกร่างกันขึ้นมาด้วยความเหนื่อยยาก ทั้งฝ่ายเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย
หากผ่านจะเป็นกรอบกำหนดอนาคตการเมืองประเทศ และยังจะเป็นกฎเกณฑ์ในการปราบโกงและปฏิรูปประเทศด้วย
เรื่องขนาดนี้ ไม่ว่าจะลงความเห็นไปในทางใด ย่อมมีความหมาย มีนัยยะ ที่ต้องวิเคราะห์วิจารณ์กัน
สมมุติว่า ให้ความเห็นชอบ ชนิดที่คะแนนทิ้งห่าง ด้วยระยะหรือช่องไฟงามๆ สักหน่อย ผลที่จะเกิดขึ้นย่อมเป็นความชื่นมื่นของฝ่ายผลักดัน
กรธ.ต้องยิ้มแก้มปริ กลับบ้านนอนหลับสบาย
ที่เหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้า เครียด ความดันขึ้น ท้องอืดเฟ้อ อาหารไม่ย่อย มาหลายร้อยวัน เพราะโดนด่าโดนวิพากษ์วิจารณ์ ทุเลาไปในทันที
ส่วนบรรดาผู้สนับสนุน จะยิ่งมั่นใจว่า มาถูกทาง
สำหรับรัฐบาลและ คสช. แรงกดดันต่างๆ จะเบาบางลงไป มีเวลาจะทำอะไรได้อีกมากอย่างสบายเนื้อสบายตัวมากขึ้น เดินหน้าสู่ขั้นตอนต่อไปของโรดแมปอย่างโล่งอกโล่งใจ
ถ้าผ่านแบบคะแนนสูสี ก็ยังถือว่าดี เพียงแต่ดีกรีความสบายเนื้อสบายตัว ย่อมลดลงไป
แรงกดดันต่างๆ ยังมี ต้องหาทางคลี่คลายแก้ปัญหา
แล้วถ้าเกิดร่างรัฐธรรมนูญไม่ผ่านประชามติขึ้นมา จะเข้าใจว่าอย่างไร ต้องคิดในมุมกลับ
ก่อนหน้านี้ มีผู้รู้ออกมาชี้แนะแนวการตีความแล้วว่า หากไม่ผ่าน น่าจะเป็นเพราะประชาชนอยากให้ลุงตู่อยู่ต่อนานๆ
นั่นคงจะเป็นการตีความระดับมืออาชีพ อ่านเกมทะลุทะลวง
แต่พื้นๆ คิดด้วยสามัญสำนึก ไม่ต้องซับซ้อน ไม่ผ่าน หมายความว่าอย่างไร น่าจะเข้าใจได้ไม่ยาก
อยู่ที่ผู้มีอำนาจจะเลือกใช้แนวทางไหน ซึ่งจะมีผลในทางปฏิบัติแตกต่างกัน
จะเห็นว่า การลงประชามติร่างรัฐธรรมนูญในวันอาทิตย์ที่ 7 ส.ค.นี้ เป็นงานระดับชาติ ที่มีความหมายสำคัญมาก
มากันมากๆ สัญญาณจะแจ่มชัด ไม่ต้องตีความก็เข้าใจ
