สถานการณ์ 6 ตุลาคม 2519 เมื่อ 44 ปีก่อน คนที่บงการให้เกิดการสังหารหมู่ ณ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ประกอบด้วยใครและกลุ่มใดบ้าง
เห็นได้จากภาพ “ล้อมยิง โดยกระหยิ่ม”
ไม่ว่าจะปรากฏบนหน้า 1 ของหนังสือพิมพ์ในเช้าวันรุ่งขึ้น และเป็นภาพฝังจำกระทั่งเป็นปกของนิตยสารทางการเมืองหลายฉบับ
ความจริงเป็นอย่างไร ศาสตราจารย์ธงชัย วินิจจะกูล ตอบได้
ความจริงเป็นอย่างไร แม้คนรุ่นหลังอย่าง นายอานนท์ นำภา นายพริษฐ์ ชิวารักษ์ และ น.ส.ปภัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล ก็คงจะสามารถตอบได้
เพียงแต่ “ธรรมศาสตร์” ไม่เปิดโอกาสให้ได้ตอบ
“ต้องขอโทษต่อประชาชนและสื่อมวลชนทั้งไทยและเทศทุกสาขาที่เคยแจ้งว่า เพนกวิน รุ้ง และทนายอานนท์ จะมาแสดงความคิดเห็นในหัวข้อ 6 ตุลา ในทรรศนะของคนรุ่นใหม่”
งาน “44 ปี วีรชน 6 ตุลาคม” จึงร้อนขึ้นโดยอัตโนมัติ
จากสถานการณ์ 6 ตุลาคม 2519เมื่อโยงมายังสถานการณ์ 6 ตุลาคม 2563 จึงสะท้อนให้เห็นว่าการเมือง
ณ วันนี้กับเมื่อ 44 ปีก่อน
มีทั้งความ “ต่าง” และความ “เหมือน”
เหมือนตรงที่อำนาจ “ลึกลับ” ยังคงกางครอบอยู่อย่างหนาแน่น และแผ่พลานุภาพของตนอยู่เหนือการตัดสินใจใดๆ ของมหาวิทยาลัย
ไม่ว่าจะต่อ “19 กันยา ทวงอำนาจ คืนราษฎร”
แม้ว่า “แนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม” จะสามารถพามวลชนหักด่านเข้าไปในมหาวิทยาลัยได้ในตอนเช้าของวันที่ 19 กันยายน
แล้วก็ค่อยๆ ไหลเข้าไปยึดครอง “สนามหลวง”
แต่ความเป็นจริงที่คณะกรรมการจัดงาน “44 ปี วีรชน 6 ตุลาคม” ต้องประสบก็คือ อำนาจ “ลึกลับ” ยังคงกางครอบอยู่เหนือ “มหาวิทยาลัย” ไม่แปรเปลี่ยน
แม้ในความเป็นจริง “สภาพการณ์” ได้เปลี่ยนไปแล้วเป็นอย่างมาก
สภาพการณ์ที่ได้เปลี่ยนไปนั้นใครที่ได้ติดตามดู “นิทรรศการ” ณ หอประชุมใหญ่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ก็คงจะตอบได้
ตอบได้ใน “ความจริง” ที่เคยถูก “ปิดบัง” ซ่อนเร้น
ตอบได้ในความพยายามของคนรุ่นใหม่ที่มีบทบาทในการฟื้นอดีตและจัดนิทรรศการบนพื้นฐานแห่งการนำเอา “อดีต” มารับใช้ “ปัจจุบัน”
โดยอาศัย “เทคโนโลยี” มาเป็น “เครื่องมือ”
หากนำเอาความเป็นจริงที่ปรากฏผ่านแต่ละภาพและการเคลื่อนไหวใน “นิทรรศการ” ไปประสานกับความพยายามของ “มหาวิทยาลัย” ในการปิดกั้น
ก็จะรู้ว่าไม่มีความเป็นไปได้เลย
เพียงแต่บทบาทของ “มหาวิทยาลัย” ได้ย้อนกลับไปมีบทบาทอย่างเดียวกันกับ “อำนาจรัฐ” เมื่อ 44 ปีก่อนได้กระทำต่อ “วีรชน” อีกครั้งอย่างน่าเศร้า
ใครเป็น “พระเอก” ใครเป็น “ผู้ร้าย” คำตอบมีอย่างแจ้งชัด
จากสถานการณ์เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2519 จากสถานการณ์เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2516 ได้หวนคืนมาให้ได้ศึกษาเรียนรู้อีกครั้ง
ในบริบท 44 ปี ในบริบท 47 ปี
การเคลื่อนไหวมวลชนในเดือนตุลาคม 2563 จึงทรงความหมายเป็นอย่างสูงในเชิงประวัติศาสตร์ ในเชิงการเมือง
เป็นการเมืองของ “คณะราษฎร 2563”
