สัพเพเหระคดี 7ธ.ค.63 : ไม่ผิดอาญา

คุณจำนูญออกเช็คลงวันที่ 15 กันยายน 2524 จำนวน 20,000 บาท ชำระหนี้แก่คุณโผง เมื่อเช็คถึงกำหนดคุณจำนูญขอร้องไม่ให้คุณโผงนำเช็คไปขอรับเงิน และขอผัดผ่อนอีกหลายครั้ง

เมื่อเวลาล่วงเลยมาปีกว่า คุณโผงไม่รอแล้ว จึงนำเช็คไปขอรับเงินเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม 2526 แต่ธนาคารปฏิเสธการใช้เงินตามเช็คโดยอ้างว่า “เช็คพ้นกำหนดการจ่ายเงิน”

คุณโผงฟ้อง ขอให้ลงโทษคุณจำนูญตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 มาตรา 3

ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว พิพากษายกฟ้อง

คุณโผงอุทธรณ์

ศาลชั้นอุทธรณ์เห็นว่า การที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน เพราะยื่นเช็คให้ใช้เงินเมื่อพ้นเวลา 6 เดือนนับแต่วันออกเช็ค มิได้เป็นผลจากการกระทำของคุณจำนูญ แต่เป็นเพราะความล่าช้าของคุณโผงผู้ทรงเอง

ดังนั้น แม้ธนาคารจะปฏิเสธการใช้เงินตามเช็ค ความผิดตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คก็เกิดขึ้นไม่ได้ คุณจำนูญจึงมิได้กระทำความผิด พิพากษายืน

คุณโผงฎีกา

ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงินโดยอ้างเหตุผลดังกล่าวนั้น ไม่ใช่เป็นการปฏิเสธไม่จ่ายเงินตามเช็คตามที่ พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 มาตรา 3 บัญญัติไว้

การปฏิเสธของธนาคารดังกล่าว จึงถือไม่ได้ว่าเช็คที่คุณจำนูญออกนั้นไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ หรือออกเช็คให้ใช้เงินที่จำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะออกเช็ค หรือจำนวนเงินเหลือไม่พอที่จะใช้เงินตามเช็คนั้นได้ และไม่ได้แสดงว่าคุณจำนูญออกเช็คโดยเจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น หรือห้ามธนาคารมิให้ใช้เงินตามเช็คนั้นโดยเจตนาทุจริต

การออกเช็คของคุณจำนูญจึง ไม่เป็นความผิดดังที่คุณโผงฟ้อง

พิพากษายืน

คุณจำนูญปลอดภัยไม่ต้องไปคุก

ส่วนความผูกพันที่จะต้องชำระเงินตามเช็คในทางแพ่งนั้น เป็นอีกเรื่องหนึ่งต่างหาก

(เทียบคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3013/2528)

+++++++++++++++

(หมายเหตุ – พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2497 ถูกยกเลิกไปแล้วปัจจุบัน) ใช้

พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ.2534

มาตรา 4 ผู้ใดออกเช็คเพื่อชำระหนี้ที่มีอยู่จริงและบังคับได้ตามกฎหมายโดยมีลักษณะหรือมีการกระทำอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้

(1) เจตนาที่จะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คนั้น

(2) ในขณะที่ออกเช็คนั้นไม่มีเงินอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้

(3) ให้ใช้เงินมีจำนวนสูงกว่าจำนวนเงินที่มีอยู่ในบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินได้ในขณะที่ออกเช็คนั้น

(4) ถอนเงินทั้งหมดหรือแต่บางส่วนออกจากบัญชีอันจะพึงให้ใช้เงินตามเช็คจนจำนวนเงินเหลือไม่เพียงพอที่จะใช้เงินตามเช็คนั้นได้

(5) ห้ามธนาคารมิให้ใช้เงินตามเช็คนั้นโดยเจตนาทุจริต

เมื่อได้มีการยื่นเช็คเพื่อให้ใช้เงินโดยชอบด้วยกฎหมายถ้าธนาคารปฏิเสธไม่ใช้เงินตามเช็คนั้น ผู้ออกเช็คมีความผิด ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือทั้งปรับทั้งจำ

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

มาตรา 991 ธนาคารจำต้องใช้เงินตามเช็คซึ่งผู้เคยค้ากับธนาคารได้ออกเบิกเงินแก่ตน เว้นแต่ในกรณีดังกล่าวต่อไปนี้ คือ

(2) เช็คนั้นยื่นเพื่อให้ใช้เงินเมื่อพ้นเวลา 6 เดือนนับแต่วันออกเช็ค

โอภาส เพ็งเจริญ newsmanlawyer@gmail.com

 

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้มองเกม‘ส.ว.มะกัน’ จี้รบ.ฟัง‘ม็อบราษฎร’
บทความถัดไปเรียงคนมาเป็นข่าว/ภาพข่าวสังคม