ได้กล่าวมาแล้วว่าเรื่องรามายณะ เมื่อแพร่กระจายออกมาจากอินเดียแล้ว เรื่องที่เล่าก็ผิดเพี้ยนกันไป บางถิ่นบางที่เปลี่ยนเรื่องจนแทบไม่มีเค้าของเดิม บางถิ่นก็เปลี่ยนชื่อ เปลี่ยนพฤติกรรมของตัวละคร หรือผสมผสานกับเรื่องอื่น กลายเป็นเรื่องใหม่อีกเรื่องหนึ่ง
อย่างไรก็ตาม ทำให้ได้รับความรู้ความคิดเพิ่มขึ้น อย่างเรื่อง “พระลัก พระลาม” ของลาว ก็ไม่เหมือนใคร เช่น เรื่องนางสีดา เขาเล่าว่า ท้าวราพณ์ พะนาสวน (ทศกัณฐ์) มีนิสัยชั่วร้ายด้วยคิดว่าไม่มีใครทำอะไรตัวได้ จึงเที่ยวเข้าหานางฟ้า นางสวรรค์ ที่สำคัญก็คือปลอมเป็นพระอินทร์เข้าหามเหสีพระอินทร์ ทำให้สวรรค์วุ่นวายไปหมด โดยเฉพาะนางสุชาดามเหสีองค์หนึ่งของพระอินทร์ มีความแค้นเคืองมาก ขอจุติลงมาแก้แค้น (เรื่องนี้มีกล่าวคล้ายกันหลายแห่ง)
ในครั้งนั้นมเหสีของท้าวราพณ์มีชื่อว่า นางจันทา นางสุชาดา จึงจุติลงมาเกิดในครรภ์ของนางจันทา ครั้นประสูติออกมาเป็นกุมารี ท้าวราพณ์ก็รักใคร่อุ้มชูอยู่เนืองๆ วันหนึ่งกุมารีก็เอามือไขว่คว้าตามประสาเด็ก มือไปจับด้ามมีดในขันหมากได้ก็แทงฉึกเข้าให้ ท้าวราพณ์เห็นร้ายกาจนักจะเลี้ยงไว้ไม่ได้ ก็ให้เอาไปลอยแพ พระอินทร์ทราบเรื่องอยู่แล้วก็ลงมาดูแล (ในเรื่องของลาวเรียกพระอินทร์ว่าพระยาอิน) ได้บอกกับกุมารีว่า ชาติก่อนชื่อสุชาดา เมื่อมาเกิดในกรุงลงกาในชาตินี้ จงมีชื่อว่า นางสีดา
ผู้เขียนสนใจเรื่องชื่อ “สีดา” มานานแล้วว่าเป็นชื่อเก่าดึกดำบรรพ์น่าจะแฝงความหมายอะไรไว้สักอย่าง เพราะตามภาษาสันสกฤตแปลว่า “รอยไถ” แสดงว่าเกี่ยวกับการเกษตร และนักภาษาเคยอธิบายว่าคำ “กษัตร” นั้นมาจาก “เกษตร” กษัตริย์ในสมัยดึกดำบรรพ์จึงมีอาชีพทำนา อย่างพระชนกก็ทรงไถนาเอง
ในพุทธประวัติก็มีกล่าวถึง พระเจ้าสุทโธทนะก็ทรงไถนาเอง ในสมัยต่อมาเมื่อกษัตริย์มีอำนาจปกครองแผ่นดิน เป็นพระเจ้าแผ่นดินขึ้นแล้ว หน้าที่การทำนาก็เปลี่ยนไป ให้ขุนนางผู้ใหญ่เป็นผู้ทำหน้าที่แทน กลายเป็นประเพณีสืบทอดต่อมา ส่วนกษัตริย์ก็มีหน้าที่เป็นนักรบปกป้องแผ่นดิน
ตามที่ตรวจสอบดูจากตำนานต่างๆ พบว่าชื่อของนางสีดามีมาเก่าแก่โบราณนานมาก บางตำนานว่าเป็นชื่อมเหสีของพระปรชันยะ (Parjanya) ซึ่งเป็นเทพแห่งฝน บางแห่งก็ว่าเป็นนามของมเหสีพระอินทร์ ซึ่งเป็นใหญ่ในพวกเมฆฝนเช่นเดียวกัน นางสีดาจึงดูคล้ายจะเกี่ยวกับการเกษตรไปด้วย และเชื่อกันว่านางสีดาเป็นตัวแทนของพระลักษมีในร่างของมนุษย์ ที่น่าสังเกตอีกอย่างหนึ่งก็คือทางอินโดนีเซีย ซึ่งรับวัฒนธรรมมาจากอินเดีย เรียกเทพีแห่งข้าวว่า “พระศรี” ซึ่งเป็นนามหนึ่งของพระลักษณ์
เรื่องนี้กล่าวตามที่รู้สึกนึกเห็นเท่านั้นไม่เป็นหลักฐาน
