
“อยากมีลูก แต่ไม่อยากมีผัว” และ “ลูกรู้จักแม่ แต่ไม่รู้จักพ่อ” น่าจะเป็นร่องรอยวิถีชีวิตเก่าแก่มากๆ ของอุษาคเนย์ ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ราว 3,000 ปีมาแล้ว ที่ยกย่องหญิงเป็นใหญ่ในพิธีกรรม เรียกแม่, เม
ต่างคนต่างอยู่
หมัวซัวเป็นชื่อชนเผ่าหนึ่งทางตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลยูนนาน ในจีน
เอกสารจีนโบราณ (หม่านซู) ระบุว่าบริเวณนี้ลงไปทางใต้จรดทะเล ราว 2,000 ปีมาแล้ว เป็นหลักแหล่งของชนเผ่าร้อยพ่อพันแม่
ฝ่ายชายจะไปที่บ้านหญิงคนรักแล้วนอนค้างคืนมีเซ็กซ์ด้วยกัน พอรุ่งเช้าฝ่ายชายก็กลับบ้านของตน
เมื่อมีท้องแล้วคลอดลูก ฝ่ายหญิงก็ดูแลเป็นแม่ของลูก โดยลูกไม่รู้จักพ่อตัวจริง
หญิงเป็นใหญ่
ยาย เป็นใหญ่สุดในครอบครัว ที่มีสมาชิกราว 40-50 คน
แม่ เป็นผู้มีอำนาจบริหารจัดการงานทุกอย่างในครอบครัว (ซึ่งประกอบด้วย ลุง, ป้า, น้า, และเจ๊ๆ หลายคน)
ส่วนลุงและน้าชายมีหน้าที่ทำงานก่อสร้างซ่อมแซมเรือนและเครื่องมือเครื่องใช้
เด็กๆ ไม่มีพ่อ ไม่รู้จักพ่อจริงๆ และไม่มีศัพท์คำว่า พ่อ, ผัว เป็นพยานการสืบสกุลทางฝ่ายหญิง เพราะหญิงเป็นเจ้าของบ้าน
