ภาพเก่า..เล่าตำนาน การเมืองและวิถีทางแบบญี่ปุ่น

ภาพเก่า..เล่าตำนาน การเมืองและวิถีทางแบบญี่ปุ่น

 


การเมืองและวิถีทางแบบญี่ปุ่น

ต้องขอเรียนว่า…นี่เป็น “ข้อมูลเปิด” ที่ศึกษา หาอ่านได้จากอินเตอร์เน็ต… ผู้เขียนจะขอตัดทอนข้อความที่ “รุนแรง” ออกไปบ้าง และขอประณามการใช้ความรุนแรงทุกชนิด

ญี่ปุ่นมีระบบรัฐสภาที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก

Advertisement

ก่อนมีสภา ก่อนมีนักการเมือง…ผู้นำชาวอาทิตย์อุทัย เคยปิดประเทศยาวนานกว่า 200 ปี …ไม่ขอคบค้ากับชาติตะวันตก ด้วยเหตุเกรงอิทธิพลทางความคิด วัฒนธรรม จะแพร่ขยายเข้ามา

ขอคบค้าชนชาติ “โปรตุเกส” และชนชาติต่างๆ ในเอเชีย

“อยุธยา” คือ ตัวเลือกการมาใช้ชีวิตเพื่อค้าขายและเป็นทหาร

Advertisement

ปัจจุบัน ยังมี “หมู่บ้านญี่ปุ่น” ที่เป็นอนุสรณ์เพื่อการท่องเที่ยว

200 กว่าปีที่แล้ว…มหาอำนาจชาติตะวันตก มี “เรือปืน” พร้อมอาวุธ และทหาร ออกตระเวนทางทะเล มองหา ล่าเมืองขึ้น แสวงหา สินค้า ธัญพืช ของมีค่า ที่ตัวเองไม่มี… “เกาะญี่ปุ่น” คือ เป้าหมายหนึ่งที่น่าจะมีทรัพยากรอุดมสมบูรณ์

แต่คำสั่งของผู้ปกครองญี่ปุ่นเวลานั้น คือ “ไม่ขอติดต่อด้วย”

พ.ศ.2396 (ตรงกับช่วงรัชสมัยในหลวง ร.4) พลเรือจัตวาแมทธิว ซี. เพร์รี (Matthew C. Perry) นำเรือรบของกองทัพเรือสหรัฐจำนวน 4 ลำ ที่ชาวญี่ปุ่นเรียกว่า “เรือดำ” เข้ามาจอดปิดอ่าว “อูรางะ” ใกล้กับ “นครเอโดะ”

นี่คือนโยบาย “การทูตเรือปืน” (Gun Boat Policy) ที่สยามประเทศเผชิญมาเช่นกันในสมัยในหลวง ร.5

กองเรือรบสหรัฐที่ทรงอานุภาพ เรียกร้องให้รัฐบาลโชกุนเปิดประเทศทำการค้าขายกับสหรัฐอเมริกา

หาไม่…จะนำเรือติดอาวุธปืนใหญ่เข้าโจมตีเมืองเอโดะ

รัฐบาลโชกุนภายใต้การนำของ “โชกุนอิเอโยชิ” และ “โรจูอาเบะ มาซาฮิโระ” ตื่นตระหนกอย่างมากกับการข่มขู่จาก “เรือดำ”

โชกุนอิเอโยชิ ล้มป่วยจนถึงแก่กรรมกะทันหัน บุตรชายของโชกุนอิเอโยชิคือ โทกูงาวะ อิเอซาดะ (Tokugawa Iesada) ซึ่งสุขภาพอ่อนแอเช่นเดียวกันขึ้นดำรงตำแหน่งโชกุนคนต่อมา

มาซาฮิโระ ชิงอำนาจมาครอง…

พ.ศ.2397 มาซาฮิโระยินยอมทำตามข้อเรียกร้องของนายพลแมทธิว เพอร์รี… นำไปสูงการลงนามในข้อตกลงเมืองคานางาวะ (Convention of Kanagawa)

รัฐบาลโชกุนยอมเปิดเมืองท่าชิโมดะ (Shimoda) และฮาโกดาเตะ (Hakodate) ให้แก่เรือของสหรัฐอเมริกาเข้ามาทำการค้าขาย หลังจากปิดประเทศญี่ปุ่นมาเป็นเวลา 200 กว่าปี

ต่อมา…ญี่ปุ่นยังต้องทำสนธิสัญญาการค้ากับประเทศตะวันตกอื่นๆ คือ อังกฤษ รัสเซีย และฝรั่งเศส
(เกิดความเห็นขัดแย้ง แตกแยกอย่างรุนแรงในชนชั้นปกครอง)

พ.ศ.2401 นายทาวน์เซนด์ แฮร์ริส (Townsend Harris) เป็นตัวแทนจากอเมริกามาลงนามสนธิสัญญาแฮร์ริส (Harris Treaty)

ญี่ปุ่นต้องเปิดเมืองท่าเพิ่มเติมอีก ได้แก่ “เมืองคานางาวะ” และ “นางาซากิ” ให้แก่เรือของอเมริกา และมอบสิทธิสภาพนอกอาณาเขตให้แก่ชาวอเมริกันในญี่ปุ่น

ความร้าวฉานเกิดขึ้นอย่างรุนแรงในสังคมของชาวอาทิตย์อุทัย ที่ถือว่า “ชาตินิยม” สุดโต่ง

บุคคลในระดับสูง สร้างกองกำลัง กวาดล้าง ทำลายคู่แข่งทางการเมืองแบบล้างบาง …บ้างเห็นด้วย-บ้างคัดค้านการเปิดประเทศ

พ.ศ.2403 นายนาโอซูเกะ ตัวตั้ง-ตัวตี ที่ “สนับสนุนการเปิดประเทศ” ถูกลอบสังหารโดยซามูไร

เมื่อเปิดประเทศ ญี่ปุ่นพบว่า ชนชาติญี่ปุ่นล้าหลังในทุกด้าน โดยเฉพาะด้านอุตสาหกรรม เทคโนโลยี วิศวกรรม

ผู้นำลูกหลานซามูไร ตัดสินใจว่าพวกเขาจำเป็นต้องนำรูปแบบชีวิตทางการเมืองที่มีอยู่ทั่วไปในยุโรปตะวันตกมาใช้ อย่างน้อยที่สุด เพื่อโน้มน้าวให้ชาวยุโรปเชื่อว่าญี่ปุ่นเป็นประเทศที่มีอารยธรรมและสมควรได้รับการปฏิบัติเท่ากัน

โดยเฉพาะ “ระบอบการปกครองประเทศ”

พ.ศ.2411 ผู้นำญี่ปุ่นส่งคนรุ่นใหม่เดินทางไปทั่วยุโรปและสหรัฐอเมริกา เพื่อศึกษาระบบการเมือง รัฐธรรมนูญ ระบบการศึกษา ชีวิตในยุโรปสมัยใหม่และสหรัฐอเมริกา

11 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2432 พระจักรพรรดิประทับยืนต่อหน้าบรรดาบุคคลสำคัญจากต่างประเทศและชาวญี่ปุ่นที่แต่งกายแบบตะวันตก เพื่อประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับแรกของญี่ปุ่น

พิธีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งจักรวรรดิญี่ปุ่นนี้ได้รับการจัดเตรียมอย่างพิถีพิถัน เพื่อแสดงให้ชาวโลกเห็น การเกิดขึ้นของญี่ปุ่นท่ามกลางประเทศที่มี “อารยธรรม” ของโลก

พ.ศ.2433 มีการเลือกตั้งสมาชิกรัฐสภาญี่ปุ่นเป็นครั้งแรก (ตรงกับช่วงรัชสมัยในหลวง ร.5)

ชื่อรัฐสภาญี่ปุ่นในภาษาอังกฤษคือ “ไดเอต” (Diet)

ญี่ปุ่น พัฒนาตนเองอย่างรวดเร็ว ก้าวกระโดดแบบน่าทึ่ง

เทคโนโลยีต่างๆ ถูกนำมาใช้จนดินแดนนี้กลายเป็นประเทศมหาอำนาจ ผงาดขึ้นในเอเชีย โดยเฉพาะด้านอุตสาหกรรมหนัก

ญี่ปุ่น…เข้าสู่สงครามโลกครั้งที่ 1 และครั้งที่ 2

สิงหาคม พ.ศ.2488 ญี่ปุ่นพ่ายแพ้ในสงครามโลกครั้งที่ 2 หลังบ้านเมืองพังพินาศจากปรมาณู 2 ลูก เด็กหนุ่มที่เป็นทหารไปตายในสนามรบนับล้านคน ประชาชนลำบากแสนสาหัส

มีการเขียน “รัฐธรรมนูญ” ฉบับ พ.ศ.2489 อีกครั้ง

ถ้าจะกล่าวว่า… รัฐธรรมนูญฉบับนี้ มีสหรัฐอเมริกาช่วยร่างให้ ก็คงไม่ผิดอะไร อเมริกาและชาวญี่ปุ่นเห็นพ้องที่จะ “จำกัด” กองทัพญี่ปุ่นมิให้มีอำนาจในทางการเมือง

ประเทศญี่ปุ่นจะ “ไม่มีกองทัพ” อีกต่อไป คงมีแต่ กองกำลังป้องกันตนเอง (Japan Self Defense Forces)
เป้าหมายที่ระบุไว้ในรัฐธรรมนูญ คือ การรักษาญี่ปุ่นให้เป็นประเทศที่สงบสุข และเป็นประชาธิปไตยตลอดไป
ญี่ปุ่นแบ่งออกเป็น 47 จังหวัด ที่ใหญ่ที่สุด คือ จังหวัดฮอกไกโด โดยมีพื้นที่ 83,453 ตร.กม. ในขณะที่จังหวัดที่เล็กที่สุดคือ คางาวะ ซึ่งมีพื้นที่ 1,876 ตร.กม. ประชากรของโตเกียว …มากที่สุด

ขอเลี้ยวเข้ามาสู่…การเมืองแบบญี่ปุ่น

แทบทุกระดับ…จะใช้การเลือกตั้ง

ที่เป็นประเด็นดังกระหึ่มโลกเมื่อ 8 กรกฎาคม พ.ศ.2565 คือ การสังหารนายอาเบะ อดีตนายกรัฐมนตรี 2 สมัย

ในประเทศญี่ปุ่น มีการทำร้าย สังหารนักการเมืองต่อเนื่อง

ผู้เขียนขอแปลและเรียบเรียง (บางส่วน) จากบทความ Shinzo Abe murder: Timeline of political assassinations in Japan 8 กรกฎาคม พ.ศ.2565

เหตุความรุนแรงทางการเมืองตั้งแต่อดีต….

24 มีนาคม พ.ศ.2403 นายลี นาโอซูเกะ (Ii Naosuke) นักการเมืองชาวญี่ปุ่นที่มีชื่อเสียง ที่ไปลงนามในสนธิสัญญาแฮร์ริสกับสหรัฐ …ถูกลอบสังหาร

24 ตุลาคม พ.ศ.2419 ยาสึโอกะ เรียวสุเกะ เป็นขุนนางศักดินาและเป็นซามูไรแห่งจินโชไท เป็นที่ปรึกษา และสมาชิกสภาจังหวัดกุนมะ เขาถูกโจมตีโดยสมาชิกของกลุ่ม ชินพูเรน (Shinpuren) และทีมงาน หนีไปซ่อนตัวอยู่ในสนามหลังบ้านและได้รับการช่วยเหลือ แต่ 3 วันต่อมาเสียชีวิตจากบาดแผลที่โรงพยาบาล

14 พฤษภาคม พ.ศ.2421 โอคุโบะ โทชิมิจิ รัฐบุรุษชาวญี่ปุ่น และเป็น 1 ใน 3 ขุนนางผู้ยิ่งใหญ่ที่ได้รับการยกย่องให้เป็นผู้ก่อตั้งโครงสร้างบริหารญี่ปุ่นสมัยใหม่… ถูกลอบสังหาร

12 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2432 นายโมริ (Viscount Arinori Mori) เป็นรัฐบุรุษ นักการทูต และผู้ก่อตั้งระบบการศึกษาสมัยใหม่ของญี่ปุ่นในสมัยเมจิ ถูกแทงโดยกลุ่มลัทธิชาตินิยมสุดโต่ง…เสียชีวิตในวันรุ่งขึ้น

21 มิถุนายน พ.ศ.2444 โฮชิ โทรุ รัฐมนตรี ถูกกล่าวหาว่าทุจริตครั้งแรกในสภาเมืองโตเกียว เขาก็ถูกบังคับให้ลาออก ต่อมาเขาถูกพบว่าเป็นผู้บริสุทธิ์เนื่องจากขาดหลักฐาน แต่ในระหว่างการพิจารณาคดี เขาถูกลอบสังหารด้วยดาบสั้น

4 พฤศจิกายน พ.ศ.2464 ทาคาชิ ฮาระ ผู้ก่อตั้งระบบพรรคการเมือง และเป็นสามัญชนคนแรกที่ได้เป็นนายกรัฐมนตรี ถูกพนักงานรถไฟหนุ่มกลุ่มขวาจัดแทงเสียชีวิตโดยเชื่อว่าเขาทุจริต ณ สถานีรถไฟโตเกียว

26 สิงหาคม พ.ศ.2474 ฮามากุจิ โอซาจิ นักการเมืองและนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น รอดชีวิตจากการพยายามลอบสังหารโดยกลุ่มหัวรุนแรงฝ่ายขวา บาดเจ็บสาหัส และเสียชีวิตประมาณ 9 เดือนต่อมาจากการติดเชื้อ แบคทีเรียในบาดแผล

9 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2475 จุนโนะสุเกะ อิโนอุเอะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง… ถูกลอบสังหาร
15 พฤษภาคม พ.ศ.2475 อินุไค สึโยชิ (Inukai) เป็นนักการเมืองชาวญี่ปุ่น รัฐมนตรี และนายกรัฐมนตรีของญี่ปุ่น ถูกสังหารในวันเกิด

26 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2479 ไวเคานต์ ไซโตะ มาโกโตะ อดีตนายทหารเรือและนักการเมืองชาวญี่ปุ่น ถูกลอบสังหาร

12 ตุลาคม พ.ศ.2503 อิเนจิโร อาซานุมะ หัวหน้าพรรคสังคมนิยมญี่ปุ่น ถูกลอบสังหารด้วย “วากิซาชิ” ซึ่งเป็นดาบสั้นแบบดั้งเดิม โดยนายโอโตยะ ยามากุจิ ผู้คลั่งไคล้ลัทธิชาตินิยมสุดโต่ง ขณะพูดในการโต้วาทีทางการเมืองทางโทรทัศน์ในโตเกียว

มือมีดเป็นหนุ่มวัย 17 ได้พุ่งขึ้นไปบนเวทีและกระหน่ำแทงต่อหน้าประชาชนที่กำลังดูโทรทัศน์นับล้านและนอกจากนี้ยังมีผู้ชม 2,500 คนในห้องส่ง

การกระทำของมือมีด “นายยามากุจิ” และการออกอากาศซ้ำทางโทรทัศน์ กลายเป็นแรงบันดาลใจให้เกิดการลอกเลียนแบบ ทำให้บุคคลสำคัญทางการเมืองทั้งหลายกลายเป็น “เป้าหมาย” ของแผนการลอบสังหารอีกหลายรายในเวลาต่อมา

พ.ศ.2503 นายกรัฐมนตรี โนบุสุเกะ คิชิ คุณตาของ อดีต นรม. อาเบะ ถูกแทงที่ต้นขาและได้รับบาดเจ็บสาหัสระหว่างงานเลี้ยงรับรองที่สำนักนายกรัฐมนตรี

รูปแบบการทำร้าย มีแนวโน้มจะลงมือใน “ที่สาธารณะ”

นักวิชาการท่านหนึ่งกล่าวว่า… “ในญี่ปุ่น” ความรักชาติแบบมืออาชีพและอาชญากรรมแบบมืออาชีพ เข้ามารวมกันและผสมผสานในลักษณะที่ทำให้ “ความรักชาติมีกลิ่นเหม็น…”

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ประเทศญี่ปุ่น ได้รับการยกย่องว่าเป็นหนึ่งในประเทศที่ปลอดภัยที่สุดในโลก
พ.ศ.2501 ออกกฎหมาย อาวุธปืนมีการควบคุมอย่างเข้มงวดระบุว่า “ห้ามครอบครองอาวุธปืนและดาบ”
สิ่งที่ยากเย็นที่สุด คือ การมีอาวุธปืนในครอบครอง

ญี่ปุ่นเป็นหนึ่งในประเทศที่มีอัตราการเกิดอาชญากรรมจากการใช้อาวุธ “ปืน” ต่ำที่สุดในโลก เนื่องจากกฎหมายที่เข้มงวด

เหตุการณ์ต่อเนื่องเรื่อง “การลอบทำร้าย” นักการเมือง…

พ.ศ.2538 ยูกิโอะ อาโอชิมะ ได้รับกล่องพัสดุระหว่างที่ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการกรุงโตเกียว เขาไม่ได้รับอันตรายใดๆ แต่เจ้าหน้าที่ของรัฐบาลกรุงโตเกียวได้รับบาดเจ็บสาหัส

พ.ศ.2550 นายอิโตะ นายกเทศมนตรีนางาซากิ กำลังรณรงค์หาเสียง ถูกยิงเสียชีวิตโดยสมาชิกอาวุโสขององค์กรอาชญากรรม

ข้อมูลใน พ.ศ.2561… ญี่ปุ่น ที่มีประชากร 125 ล้านคน มีรายงานผู้เสียชีวิตจากอาวุธปืนเพียง 9 ราย เทียบกับในอเมริกา มีผู้เสียชีวิตถึง 39,740 รายในปีเดียวกัน (ตามข้อมูลที่รวบรวมโดยโรงเรียนสาธารณสุขแห่งซิดนีย์ที่มหาวิทยาลัยซิดนีย์)

ใน พ.ศ.2560 พลเรือนในญี่ปุ่นครอบครองปืนได้เพียง 377,000 กระบอก ในประเทศที่มีประชากร 125 ล้านคน นั่นคือปืน 0.25 ต่อ 100 คน เทียบกับปืน 120 กระบอกต่อ 100 คนในสหรัฐอเมริกา

8 กรกฎาคม พ.ศ.2565 ราว 11.30 น. ตามเวลาในญี่ปุ่น ชายคนหนึ่งถือปืนแบบประดิษฐ์เอง ยิง 2 นัดใส่นายอาเบะ อดีต นรม. ญี่ปุ่น จากด้านหลัง ห่างออกไปราว 3 เมตร ในเมืองนารา ขณะกล่าวสุนทรพจน์หาเสียงบนลังไม้ ใกล้สถานีรถไฟ

นายอาเบะ…อดีต นรม. 2 สมัย (ค.ศ.2012-2020) ของญี่ปุ่น เสียชีวิตในเวลาต่อมา เป็นเหตุการณ์สะเทือนขวัญ รับทราบไปทั่วโลก

การสังหารนายอาเบะที่ผ่านมา มือสังหารประดิษฐ์อาวุธขึ้นมาเอง ซึ่งมีคำชี้แจงออกมาบ้างแล้ว จากการสอบสวนมือปืน

การทำร้ายนักการเมืองในญี่ปุ่นตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันดำเนินมาอย่างต่อเนื่อง มีนักวิชาการเขียนหนังสือขาย แทบจะเป็นตำราเรียน

ขอประณามการใช้ความรุนแรง

พลเอก นิพัทธ์ ทองเล็ก

QR Code
เกาะติดทุกสถานการณ์จาก Line@matichon ได้ที่นี่
Line Image