สําหรับบางอาชีพ การ “ถาม” เป็นสาระสำคัญของอาชีพเลยก็ว่าได้
คงไม่ต้องกล่าวถึงความสำคัญของการถาม เพราะเชื่อว่าในการสื่อสารระหว่างคนกับคนด้วยกัน การถามและตอบ น่าจะมีสัดส่วนเกือบ 100 เปอร์เซ็นต์ ตั้งแต่การทักทาย สนทนาพื้นฐานอย่างกินข้าวหรือยัง มากี่โมง รถติดไหม ฯลฯ
ไปจนถึงเรื่องยากๆ อย่าง ข้าวราคาถูกหรือแพง เพราะอะไร หรือคำถามประเภท ไก่กับไข่อะไรเกิดก่อน หรือโลกจะแตกเมื่อไหร่
อาชีพนักข่าว หรือคนทำงานสื่อ การถามและคำถามป็นอุปกรณ์สำคัญในการเสาะค้นความจริง
การถามของนักข่าว จะต้องทำการบ้านมาก่อน ต้องอ่าน วิเคราะห์วิจารณ์ ฟังความเห็นจากผู้รู้ ผู้มีบทบาท ผู้เกี่ยวข้องแล้วรวบยอดมาเป็นคำถาม
นักข่าวที่เกาะติดมาอย่างคร่ำหวอด บางครั้งอาจจะถามสั้นๆ ว่าใช่หรือไม่ใช่ จบหรือไม่จบ แล้วเขียนเป็นข่าวใหญ่ๆ ออกมาได้
บางครั้งการถามก็เป็นเทคนิคในการประคองบรรยากาศการทำข่าว เพื่อให้บุคคลที่กำลังพูดอยู่นั้น ได้ขยายรายละเอียดเพิ่มเติมออกไป
เป็นลูกล่อลูกชนในการทำงานของนักข่าว ที่พอรวมกลุ่มกันแล้วจะรู้กันว่า ผู้ตกเป็นข่าวแต่ละคน ใครพูดเก่งไม่เก่ง พูดมากหรือน้อย หรือชอบที่จะพูดประเด็นไหน จะต้องใช้เทคนิคเข้าช่วยกันยังไง
สภาพแวดล้อมก็เป็นปัจจัยสำคัญในการถามเหมือนกัน โดยเฉพาะสภาพทางการเมือง ในช่วงรัฐบาลเลือกตั้ง คำถามจากนักข่าวจะดุเดือดหูดับตับไหม้ จนผู้มีตำแหน่งหน้าที่บางคน ต้องมองทางหนีทีไล่เอาไว้ก่อน
พอเป็นช่วงรัฐประหาร ต้องยอมรับว่า การตั้งคำถาม จะกลายเป็นอีกเรื่อง และต้องระมัดระวังมากขึ้น
ฝั่งตรงข้ามของ “คำถาม” ก็คือ เรื่องของการตอบ
อาชีพที่เกี่ยวข้องกับสาธารณะมักหนีไม่พ้นคำตอบ นักการเมืองหลายๆ คน เมื่อเจอคำถามมากๆ ต้อนซ้ายต้อนขวา มักจะหลุดปากออกมาว่า แล้วทำไมผมจะต้องมานั่งตอบคำถามพวกคุณ
นักข่าวมักจะไม่ตอบคำถามนี้ แต่จะถามต่อ แล้วให้คนถามไปหาคำตอบเอาเอง
ในเรื่องของการตอบ บางคำถามถ้าตอบแล้วดี ดูหล่อเหลา เสริมภาพลักษณ์ให้ดูสูงเด่น คำตอบมักจะยาว
แต่ถ้าตอบแล้วเข้าตัว เสียหาย ถ้าไม่ตอบแบบแลกหมัดวัดดวงไปเลยด้วยความมั่นใจ ก็จะออกมาในแนว ยังไม่ได้รับรายงาน ยังไม่ทราบรายละเอียด ขอไปดูก่อน ฯลฯ จนถึงสวนกลับว่า รับจ้างใครมาถาม !!
การถามหรือตั้งคำถาม ไม่ใช่ถามเพื่อให้ได้ถาม หรือสะใจที่ได้ถาม แต่วัตถุประสงค์ของการถาม ก็เพื่อให้ได้ข่าวสาร ข้อมูล อันเป็นงานของผู้สื่อข่าว คนทำงานด้านสื่อ
ถ้าไม่เข้าใจหรือหวาดระแวงก็ยุ่งเหมือนกัน
กรณี “เจ๊ยุ” หรือ “คุณยุวดี ธัญญศิริ” ผู้สื่อข่าวที่ทำข่าวทำเนียบรัฐบาลมาหลายสิบปี หลายสิบนายกฯ ถูกเบรกไม่ให้เข้าทำเนียบ ก่อให้เกิดคำถามมากมาย
มีคำตอบ คำอธิบาย คำชี้แจงต่างๆ เป็นข่าวไปมากแล้ว แต่ยังมีปมค้างคาใจอยู่
การตอบคำถามก็เรื่องหนึ่ง ที่ยากและซับซ้อนกว่า คือการตอบข้อสงสัย
