กฎหมายกับความจริง…ศาล รธน.ของสังคม
ศาลรัฐธรรมนูญเรียกประชุมนัดพิเศษเพื่อพิจารณาคดีวาระการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีครบ 8 ปีของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา วันที่ 8 กันยายนนี้
หลังจากได้รับคำชี้แจงของ พล.อ.ประยุทธ์ นายมีชัย ฤชุพันธ์ อดีตประธานกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ และ นายปกรณ์ นิลประพันธ์ อดีตเลขานุการคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ
ข่าวสารที่ปรากฏในสื่อมวลชนระบุว่า เป็นการประชุมเพื่ออภิปรายคำชี้แจงและหลักฐานต่างๆ ว่าสิ้นข้อสงสัยที่ว่า พล.อ.ประยุทธ์ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ครบ 8 ปีแล้วหรือไม่
หากสิ้นข้อสงสัยจะลงมติทันทีเลย หรือกำหนดนัดวันใหม่ หากไม่สิ้นข้อสงสัยต้องแสวงหาหลักฐานและพยานเพิ่มเติมอีกหรือไม่
ข่าวไม่ได้แจ้งว่าศาลรัฐธรรมนูญรับพิจารณาเอกสารความเห็นของอาจารย์นิติศาสตร์ 15 มหาวิทยาลัย 51 คน ผศ.ดร.พรสันต์ เลี้ยงบุญเลิศชัย คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ น.ส.สมลักษณ์ จัดกระบวนพล อดีตกรรมการ ป.ป.ช. ที่พรรคฝ่ายค้านยื่นเพิ่มเติมด้วยหรือไม่
แต่ก็เชื่อว่าศาลรัฐธรรมนูญทุกท่านคงติดตาม ได้รับข่าวสาร ข้อมูล มุมมองของฝ่ายเห็นต่าง โดยเฉพาะนักวิชาการด้านกฎหมายที่กล่าวมา หรือแม้กระทั่งความเห็นของอดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญบางท่าน เพียงแต่ไม่มีคำชี้แจงแถลงอย่างเป็นทางการออกมาเท่านั้นว่ารับความเห็นเหล่านี้ไปประกอบการตัดสินแค่ไหน อย่างไร หรือให้เป็นดุลพินิจอิสระของตุลาการแต่ละท่าน
ทุกท่าน หรือแต่ละท่านจะให้น้ำหนักกับข้อมูล ความเห็นของฝ่ายกล่าวหากับฝ่ายถูกกล่าวหา แตกต่างกันอย่างไรก็ตาม
ไม่มีใครปฏิเสธความจริงไปได้ว่า พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีมาแล้ว 2 สมัย สมัยแรก วันที่ 23 สิงหาคม 2557 สมัยที่สอง วันที่ 9 มิถุนายน 2562
ประเด็นปัญหาที่เกิดข้อโต้แย้งขณะนี้ก็คือ จะเริ่มนับวันเริ่มต้นและครบ 8 ปี เมื่อไหร่ วันไหน ขณะที่ฝ่ายหนึ่งเห็นว่าครบ 8 ปี วันที่ 23 สิงหาคม 2565 อีกฝ่ายหนึ่งเห็นว่าครบ 8 ปี วันที่ 9 มิถุนายน 2570
ผู้เห็นต่างกับฝ่ายที่เห็นว่า พล.อ.ประยุทธ์ดำรงตำแหน่งครบ 8 ปี วันที่ 23 สิงหาคม 2565 อ้างข้อกฎหมายขึ้นสนับสนุนว่า กติกาการกำหนดอายุการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีห้ามเกิน 8 ปี เพิ่งบังคับใช้ในรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2560
วันเริ่มนับการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจึงควรเริ่มหลังรัฐธรรมนูญ 2560 บังคับใช้ นั่นคือ วันที่ 9 มิถุนายน 2562
โดยยกข้อความมาตรา 158 และ 159 ของรัฐธรรมนูญ 2560 มาหักล้างความจริง การดำรงตำแหน่งครบสองสมัยของ พล.อ.ประยุทธ์
ขณะที่มีความจริงอีกประการหนึ่งคือ กติกาการกำหนดอายุการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีห้ามเกิน 8 ปี เคยมีปรากฏในรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 มาตรา 171 มาก่อนแล้ว แต่ถูกยกเลิกไปหลังรัฐประหาร 22 พฤษภาคม 2557
ถึงที่สุดแล้วศาลรัฐธรรมนูญจะมีคำพิพากษาออกมาอย่างไรก็แล้วแต่ นอกจากการให้คำอธิบายชี้แจงแถลงเหตุผลที่ชัดเจน มีน้ำหนักรับฟังได้ ทั้งข้อกฎหมายและข้อเท็จจริง เพื่อยืนยันความยุติธรรมต่อทุกฝ่ายแล้ว
สิ่งที่ศาลต้องดำเนินการอย่างยิ่งทันทีคือเปิดเผยเอกสารคำชี้แจงของ พล.อ.ประยุทธ์ นายมีชัย และนายปกรณ์ โดยละเอียด ให้สังคมได้รับรู้ และเรียนรู้ร่วมกัน
เนื่องจากต้องถือว่าเป็นเอกสาร ข้อมูล ข่าวสารสาธารณะที่มีผลต่อการตัดสินของศาลรัฐธรรมนูญและสถานการณ์ความเป็นไปของสังคมโดยรวมโดยตรง มิใช่เป็นข้อมูลส่วนบุคคลที่ควรปกปิดไว้ตลอดชั่วกัลปาวสาน
ไม่ควรเป็นความลับเฉพาะที่ประชุมศาลรัฐธรรมนูญ คู่ความ ฝ่ายกล่าวหา ฝ่ายถูกกล่าวหา และผู้เกี่ยวข้องเฉพาะกลุ่มเท่านั้น
ศาลรัฐธรรมนูญจะเป็นศาลของประชาชน ของสังคมส่วนรวม ที่จะผดุงความยุติธรรมให้กับทุกคน ทุกฝ่าย ภายใต้หลักการ ความเป็นธรรม ความมีประสิทธิภาพ ความมีส่วนร่วม ความเปิดเผย โปร่งใส ตรวจสอบได้ ไม่ใช่ศาลของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง คนใดคนหนึ่ง อย่างแน่นอน
