หากถือว่ากรณีธรรมกายเป็นเรื่องของคดีอาญา การดำเนินคดีกับ นายไชยบูลย์ สุทธิผล หรือ พระธัมมชโย ก็เป็นการดำเนินคดีที่ล่าช้าที่สุดคดีหนึ่งในประวัติศาสตร์ของกระบวนการยุติธรรมไทย แต่ถ้าถือว่ากรณีธรรมกายเป็นเรื่องเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา กรณีธรรมกายก็เป็นความผิดต่อพระธรรมวินัยที่ถูกปล่อยให้คาราคาซังมานานที่สุดในประวัติศาสตร์ของพระพุทธศาสนาในประเทศไทย
พนักงานอัยการใช้เวลานานในการตรวจสอบสำนวนที่พนักงานสอบสวนของกรมสอบสวนคดีพิเศษพิจารณาเสร็จและเสนอ โดยให้เหตุผลว่า ต้องใช้เวลาในการตรวจสอบ เพราะหลักฐานโดยเฉพาะที่เกี่ยวกับเงินที่ถูกยักยอกไปมีปริมาณมาก ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเห็นใจ และในที่สุดพนักงานอัยการก็มีความเห็นว่าควรสั่งฟ้องนายไชยบูลย์ ฐานรับของโจร
เมื่อมีการสั่งฟ้องก็เป็นหน้าที่ของตำรวจที่จะต้องเอาตัวนายไชยบูลย์มาดำเนินคดี แต่ในทันทีที่ปรากฏเป็นข่าวออกมา สาวกของลัทธิธรรมกายก็เคลื่อนไหวต่อต้านทันที มีการระดมผู้เลื่อมใสเป็นจำนวนมากให้เข้าไปอยู่ในวัดพระธรรมกาย เพื่อเตรียมที่จะขัดขวางการจับกุม มีการจำกัดและตรวจตราการเข้าออกวัดพระธรรมกายอย่างเข้มงวด ผิดวิสัยของพุทธสถาน โฆษกของวัดพระธรรมกายอ้างว่าที่มีคนเข้าไปอยู่ในวัดเป็นจำนวนมากเช่นนั้นก็เพื่อปฏิบัติธรรมสวดธัมมจักกัปปวัตตนสูตรถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และขู่ว่าหากเจ้าหน้าที่เข้าไปจับกุมนายไชยบูลย์ ผู้ชุมนุมก็จะไม่ขัดขวาง แต่อย่าทำให้ตกใจ เพราะหากตกใจก็ไม่สามารถระบุได้ว่าอะไรจะเกิดขึ้น
การสวดธัมมจักกัปปวัตตนสูตรของวัดพระธรรมกายนั้น เริ่มตั้งแต่วันที่ 19 กรกฎาคม ถึงวันที่ 16 ตุลาคม 2559 คือทั้งพรรษา และสวดอีกครั้งหนึ่งในวันที่ 14 พฤศจิกายน 2559 ตามโครงการนั้นให้สวดถึง 4 ล้านจบเพื่อ “ให้กระแสธารแห่งบุญในการสวดบูชาพระมหาธรรมกายเจดีย์ หรือพระมหาเจดีย์พระพุทธเจ้าล้านพระองค์ ไหลผ่านมาสู่ตัวเรา” และ “เมื่อจักรแห่งธรรมหมุนจะได้เอาชนะคนภัยพาลทั้งหลายได้”
ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรนั้นเป็นปฐมเทศนาหรือเทศน์กัณฑ์แรกที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระปัญจวัคคีย์ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน แขวงเมือง
พาราณสี ซึ่งในปัจจุบันนี้คือเมืองสารนาถ ประเทศอินเดีย เป็นพระสูตรที่อธิบายมัชฌิมาปฏิปทาคือทางสายกลางอันจะนำไปสู่ความหลุดพ้นคือพระนิพพาน เป็นวิธีเอาชนะตัวเองไม่ใช่เอาชนะคนอื่น และเป็นพระสูตรที่แม้พระพุทธองค์ก็เกือบจะไม่ประทานแก่ผู้ใด เพราะทรงเห็นว่ายากที่จะเข้าใจ
การสวดธัมมจักกัปปวัตตนสูตรไม่ว่าใครจะสวดกี่ล้านจบก็ไม่สามารถจะทำให้ผู้สวดเข้าใจและถึงพระธรรมได้ และลงท้ายจะเป็นแต่เพียงหลับตาสวด หรืออ่านไปโดยไม่เข้าใจความหมายที่แท้จริง ผลการสวดหมู่แบบนั้น ลงท้ายก็จะทำให้ผู้สวดสะกดจิตตัวเองและถูกสะกดจิต อันเป็นวิธีที่วัดพระธรรมกายถนัดมาแต่ไหนแต่ไรแล้ว
ความล่าช้าหรือลังเลใจของเจ้าหน้าที่ที่จะดำเนินคดีกับนายไชยบูลย์ จะส่งผลทำให้การเผยแพร่คำสอนและวิธีปฏิบัติที่ผิดยิ่งยืดเยื้อและกว้างขวางออกไปอีก ความเสียหายที่เกิดขึ้นจะไม่จำกัดอยู่แต่เฉพาะในประเทศไทยเท่านั้น แต่จะเสียหายไปถึงนอกประเทศ เพราะวัดพระธรรมกายมีศูนย์ สาขาอยู่ในประเทศอื่นๆ อีกทั่วโลก
โดย วสิษฐ เดชกุญชร
