วารสาร “จดหมายเหตุ” ฉบับประจำวันที่ 13 ตุลาคม-13 พฤศจิกายน พ.ศ.2559 ของสภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ ที่มี นายบุตรดา ศรีเลิศชัย เป็นบรรณาธิการบันทึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชที่ทรงมีต่อนักหนังสือพิมพ์หลายประการ
โดยเฉพาะที่นายบุตรดา ศรีเลิศชัย บรรณาธิการ อดีตเลขาธิการสมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย 8 สมัย บันทึกไว้ในเรื่อง “พระมหากรุณาธิคุณต่อนักหนังสือพิมพ์” รวบรวมเรียบเรียงเรื่องที่พระองค์สนพระทัยในงานหนังสือพิมพ์ ซึ่งทรงมีความเชี่ยวชาญกระทั่ง “การล้างฟิล์ม การอัดภาพ ทั้งภาพขาวดำและภาพสี” โดยทรงจัดทำห้องมืด (ล้างฟิล์ม) ขึ้นที่ชั้นล่างของตึกสถานีวิทยุ อ.ส. ด้วยพระราชประสงค์ที่จะทรง “สร้างภาพ” ให้เป็นศิลปะถูกต้องและรวดเร็วด้วยพระองค์เอง
วันที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงประกอบพิธีเปิดอาคารสมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ.2516 เวลา 16.30 น. มีพระราชดำรัสตอนหนึ่งว่า
“ข้าพเจ้ายินดีด้วยที่สมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยสามารถจัดสร้างอาคารสมาคมขึ้นได้สำเร็จ ทำให้มีสถานที่ทำการของตัวเอง ซึ่งจะใช้ประโยชน์หลายอย่าง และพอใจที่ได้เห็นนักหนังสือพิมพ์กับบรรดาสื่อมวลชนมีความพร้อมเพรียงในงานวันนี้”
หลังจากทรงกดสวิตช์ไฟฟ้าเปิดแพรคลุมป้ายชื่อสมาคมที่เพิ่งผ่านไปเมื่อครู่ ยังความประหลาดพระทัยถึงกับรับสั่งถามว่า “ทำไมรวดเร็วเช่นนี้” (เมื่อทรงได้รับการทูลเกล้าฯถวายสมุดประมวลเรื่องและภาพหนังสือพิมพ์ต่างๆ ในวันรัชดาภิเษกรวมทั้งภาพข่าวด่วนนับแต่ทั้งสองพระองค์เสด็จลงจากรถยนต์พระที่นั่งเข้าสู่ ปะรำพิธี ผู้นำทูลเกล้าฯ ถวายคือนางสมศรี หงสกุล)
นายเจน นิมมานิตย์ และนายสรรพสิริ วิริยะศิริ หัวหน้ากลุ่มช่างภาพได้กราบบังคมทูลว่า “มีห้องมืดพิเศษอยู่ชั้น 3 พระพุทธเจ้าข้า”
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวซึ่งมีความสนพระทัยในการถ่ายภาพเป็นพิเศษอยู่แล้ว ทั้งสองพระองค์เสด็จขึ้นไปสู่ชั้น 3 ทอดพระเนตรภายในห้องมืดสำหรับใช้ล้างฟิล์มอัดรูปที่ใช้ห้องน้ำเป็นห้องมืดชั่วคราว โดยมีนายประดิษฐ์ ตัณกำเหนิด ช่างภาพจาก น.ส.พ.สยามรัฐ ทำหน้าที่ล้างฟิล์มและอัดขยายรูปอยู่ในห้องนั้น
ทั้งสองพระองค์ปฏิสันถารกับนายประดิษฐ์ ตัณกำเหนิด เสร็จแล้วได้เสด็จลงมาชั้นล่างพร้อมกับปฏิสันถารกับบรรดาสื่อมวลชนทุกแขนงที่เฝ้าฯรับเสด็จในครั้งนั้น กระทั่งเวลา 17.30 จึงเสด็จฯกลับ
ช่วงค่ำ จอมพลถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรี ได้เดินทางมาร่วมแสดงความยินดีและพบปะสังสรรค์ร่วมกับสื่อมวลชนและผู้มีเกียรติทุกวงการ
หากบันทึกจบลงเพียงนั้นคงไม่ใช่การบันทึกของนักหนังสือพิมพ์ ที่ต้องการให้ผู้อ่านรู้เรื่องราวเบื้องหน้าเบื้องหลังการที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จขึ้นไปบนห้องมืดชั่วคราวชั้นสามของสมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย เมื่อทอดพระเนตรแล้วเสด็จฯกลับลงมาเท่านั้น
เรื่องราวระหว่างนั้นเป็นอย่างไร
นายบุตรดาบันทึกถึงนายประดิษฐ์ ตัณกำเหนิด กับเพื่อนร่วมงาน โดยนายประดิษฐ์เล่าให้ฟังเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม พ.ศ.2559 ถึงการได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติหน้าที่เป็นช่างภาพฉายพระรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงกดปุ่มไฟฟ้าเปิดแพรคลุมป้ายอาคารสมาคมนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย และกำหนดให้ฉายพระรูป ล้างฟิล์ม ขยายภาพ กับติดการ์ด ใส่กรอบ เพื่อให้คณะกรรมการสมาคมนำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวาย
“ผมต้องใช้ห้องทำงานบนตัวอาคารชั้น 3 เป็นห้องเล็กๆ ห้องหนึ่งและมีห้องน้ำในตัวเป็นที่ปฏิบัติการ โดยดัดแปลงห้องน้ำเล็กและแคบเป็นห้องมืด ล้างฟิล์ม และขยายรูป” นายประดิษฐ์เล่าให้นายบุตรดาฟัง
เหตุการณ์ ต่อจากนั้นคือความเป็นช่างภาพหนังสือพิมพ์ที่ต้องทำงานแข่งกับเวลาเพื่อให้ได้งานตามสั่ง
เรืองชัย ทรัพย์นิรันดร์
