สถานีคิดเลขที่ 12 : เงินคน-เงินท้องถิ่น
ขอแสดงความยินดีกับผู้บริหารองค์การบริหารส่วนตำบลที่ได้รับค่าตอบแทนเพิ่มขึ้นในเดือนตุลาคมปีนี้
แม้ว่า พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม จะตอกย้ำว่า การขึ้นเงินดังกล่าวไม่ได้เป็นการหาเสียง เพราะกระทรวงมหาดไทยได้เตรียมการมานานแล้ว แต่จังหวะเวลาที่ขึ้นเงินให้บรรดาผู้บริหารท้องถิ่นครั้งนี้ช่างเหมาะเจาะกับช่วงเวลาที่แต่ละพรรคการเมืองกำลังหาเสียงเลือกตั้งเสียนี่กระไร
สิ่งที่เกิดขึ้น หากไม่ใช่เวลาการเลือกตั้งคงไม่มีใครตอบได้ว่าจะเกิดขึ้นไหม เพราะหากย้อนเวลากลับไปเมื่อ 8 ปีที่แล้ว ผู้บริหารท้องถิ่นตกอยู่ในสถานะไม่น่าไว้วางใจในสายตาฝ่ายความมั่นคง
ตอนที่เพิ่งมีการรัฐประหาร นักการเมืองไม่ว่าจะเป็นระดับชาติ หรือระดับท้องถิ่นต่างถูกฝ่ายความมั่นคงจับจ้อง หลายคนถูกเรียกไปรายงานตัว อีกหลายคนถูกขึ้นบัญชีต้องสงสัย
ภาษีอากรของประชาชนไม่ได้ตกไปถึงท้องถิ่น แต่มีการแบ่งปันไปให้ข้าราชการที่อยู่ในการควบคุมดูแลของคณะรัฐประหาร
หากยังจำกันได้ ผู้บริหารท้องถิ่นในตอนนั้นนอกจากจะไม่ได้ประโยชน์อะไรแล้ว หลายคนยังต้องตกอยู่ในกลุ่มผู้ถูกกล่าวหา
แต่พอเวลาเปลี่ยนไป การได้มาซึ่งอำนาจเปลี่ยนจากการใช้กำลังทหารเข้ายึดกลายมาเป็นการหาเสียงเลือกตั้ง หลายสิ่งหลายอย่างก็เปลี่ยนแปลง
นโยบายประชานิยมจากที่เคยถูกโจมตีว่าทำลายชาติกลายเป็นนโยบายหลักของการหาเสียง ประชาชนเริ่มมีความหมายในสายตาของคณะรัฐประหารที่ผันตัวเองไปเป็นนักการเมือง
เช่นเดียวกับผู้บริหารท้องถิ่นที่เดิมเคยตกเป็นผู้ต้องสงสัย และเจอข้อครหาหลายเรื่องโดยเฉพาะเรื่องการทุจริตเริ่มได้รับความสำคัญ จึงไม่แปลกเลยที่เมื่อรัฐบาลเพิ่มเงินให้ผู้บริหาร อบต. จึงมีข้อครหาว่าหาเสียง
แต่เรื่องเช่นนี้เป็นเรื่องที่น่ายินดี เพราะผู้บริหารท้องถิ่นสมควรที่จะได้ปรับขึ้นเงิน เพราะที่ผ่านมาหลายคนหลายพื้นที่ถูกมองว่าเป็นผู้ร้าย เมื่อรัฐบาลเริ่มหันกลับมามองท้องถิ่นว่าเป็นคนสำคัญ ย่อมเป็นเรื่องที่น่ายินดี
แต่ข้อครหาเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ยังคงมีอยู่ เพราะหากรัฐบาลมองเห็นความสำคัญของท้องถิ่น ทำไมก่อนหน้านี้เมื่อร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อกระจายอำนาจให้ท้องถิ่นเข้ารัฐสภา จึงไม่ผ่าน
แม้แต่วาระแรกรับหลักการก็ไม่ผ่าน
ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับนั้น เสนอให้กระจายเงิน แบ่งปันงบประมาณกันใหม่ให้ท้องถิ่น โดยผู้เสนอยินดีให้แก้ไขรายละเอียดในวาระ 2 ได้ แต่สุดท้ายแม้แต่การรับหลักการก็ไม่ผ่าน
หรือนี่คือเจตนาของรัฐบาลต่อท้องถิ่น ที่ต้องการช่วย “คน” แต่ไม่สนับสนุน “ระบบ”
มองท้องถิ่นเป็นกลไกของอำนาจส่วนกลาง ไม่เน้นกระจายอำนาจ แต่มุ่งช่วยเหลือคนที่มีใจคล้อยตามอำนาจส่วนกลาง หรือยอมให้ผลประโยชน์บางอย่างเพื่อแลกเปลี่ยนกับประโยชน์บางอย่าง
ข้อสงสัยอันนี้น่าจะได้รับความกระจ่างจากนโยบายหาเสียงของพรรคการเมือง โดยเฉพาะพรรคการเมืองที่ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เป็นสมาชิก
อยากฟังเรื่องแนวทางการเลือกตั้งผู้ว่าฯ อยากฟังแนวคิดเรื่องการกระจายอำนาจ กระจายงาน กระจายเงิน
โดยเฉพาะเรื่องการจัดสรรงบประมาณที่จะให้ท้องถิ่นใช้ในการบริหารงานที่มากกว่าเงินค่าตอบแทนผู้บริหารอย่างที่ทำไปแล้ว
นฤตย์ เสกธีระ
[email protected]
