ไทยพบพม่า : เพียว มิน เตง จากจุดสูงสุดคืนสู่สามัญ

ไทยพบพม่า : เพียว มิน เตง จากจุดสูงสุดคืนสู่สามัญ

เมื่อหลายปีก่อนผู้เขียนเคยเขียนถึงเพียว มิน เตง นักการเมืองหนุ่มที่กำลังมาแรง และหนึ่งในสมาชิกพรรค NLD ที่ด่อ ออง ซาน ซูจีให้ความไว้วางใจ และแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีประจำมณฑลย่างกุ้ง ตั้งแต่ปี 2016 จนกระทั่งเกิดรัฐประหารในปี 2021

เส้นทางการเมืองของเพียว มิน เตงคล้ายกับแอ๊กทิวิสต์และนักศึกษาที่ออกมาเคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลเน วินในปี 1988 ต่อมาถูกจับกุม และใช้เวลานานถึง 14 ปีในเรือนจำ และถูกปล่อยตัวออกมาในปี 2005 ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ เมื่อการเมืองพม่ากำลังเข้าสู่ยุคปฏิรูป เคยร่วมก่อตั้งพรรคการเมืองกับแอ๊กทิวิสต์อดีตนักศึกษากลุ่ม 1988 คนอื่นๆ แต่ในที่สุดก็ตัดสินใจเข้าร่วมเป็นสมาชิกพรรค NLD และได้รับเลือกตั้งเข้ามาเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในรัฐบาล NLD และได้รับแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีประจำมณฑลย่างกุ้งดังที่กล่าวมา

ตลอดเวลาที่อยู่ในตำแหน่ง เพียว มิน เตงเฉิดฉายในแวดวงการเมืองพม่ามากกว่านักการเมืองคนใด ส่วนหนึ่งเพราะอายุยังน้อยเมื่อเทียบกับรัฐมนตรีคนอื่นๆ ในรัฐบาล NLD ที่อายุล่วงเข้าไปถึงหลัก 6 หรือหลัก 7 แล้ว และอีกส่วนหนึ่งเพราะเขามีนโยบายพัฒนาเมืองย่างกุ้งหลายด้าน อย่างการปรับปรุงเส้นทางเดินรถโดยสารประจำทาง และจัดซื้อรถประจำทางใหม่ๆ มาทดแทนรถมือสองจากญี่ปุ่นที่ใช้มานานหลายสิบปี แต่ก็เกิดข้อครหาหลายอย่าง

ในเครือข่ายรถประจำทางใหม่ ที่เรียกว่า YBS (Yangon Bus Service) มีหลายบริษัทที่ได้รับสัมปทานจากรัฐบาลให้เดินรถภายในย่างกุ้งและปริมณฑล หนึ่งในนั้นคือ Omni Focus ที่มีเจ้าของเป็นหลานชาย 2 คนของอดีตเผด็จการ เน วิน ซึ่งสร้างกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างรุนแรงในสังคมพม่า Omni Focus กู้เงินจากธนาคารในพม่ามาเกือบ 40 ล้านเหรียญ เพื่อจัดซื้อรถประจำทาง แต่ก็มีคนตั้งข้อสังเกตว่าที่บริษัทได้เงินกู้มากมายขนาดนั้นจากธนาคารพม่าที่ขึ้นชื่อว่าปล่อยกู้ยาก ก็เพราะเส้นสายของเพียว มิน เตงนั่นเอง

เมื่อเกิดรัฐประหาร เพียว มิน เตงก็ประสบชะตากรรมเหมือนกับผู้นำพรรค NLD คือโดนควบคุมตัวไปไว้ในเรือนจำ แต่นับตั้งแต่มีการไต่สวนและพิจารณาคดีการเมือง เพียว มิน เตงได้ให้การกล่าวหาด่อ ออง ซาน ซูจีหลายครั้ง ในเดือนตุลาคม 2021 เขาให้การกับศาลว่าเขาจ่ายสินบนให้ออง ซาน ซูจี มูลค่ารวม 6 แสนเหรียญ รวมทั้งทองคำน้ำหนักรวมอีก 11.4 กิโลกรัม เพื่อให้เธอช่วยปกป้องธุรกิจหลายอย่างของเขา (ส่วนหนึ่งคือธุรกิจที่มาจาก YBS)

หลายคนตั้งข้อสังเกตว่าเพียว มิน เตงให้การโจมตีด่อ ออง ซาน ซูจีเพราะความจำเป็น และอาจถูกซ้อมทรมานทั้งทางกายและใจเพื่อให้โจมตีด่อ ออง ซาน ซูจี และยังอาจถูกกดดันอย่างหนักจากคณะรัฐประหาร ถึงกระนั้น อดีตผู้นำสูงสุดพรรค NLD กล่าวกับทนายความเพียงว่าเรื่องราวที่เพียว มิน เตงให้การในศาลนั้นตลกสิ้นดี ยังมีรายงานจาก Myanmar Now ว่าระหว่างการให้การของเพียว มิน เตง ด่อ ออง ซาน ซูจี ก็เข้าไปรับฟังการให้การในศาลด้วยเช่นกัน และทำได้เพียง “นั่งนิ่งและจ้องเขม็ง” ไปที่เพียว มิน เตง

หลังจากนั้น เพียว มิน เตงถูกเบิกตัวออกมาเพื่อให้การกล่าวหาด่อ ออง ซาน ซูจีอีกหลายครั้ง เมื่อวันที่ 3 มีนาคมที่ผ่านมา พรรค NLD มีมติขับเพียว มิน เตง และสมาชิกพรรคอีก 3 คนออกจากพรรค ได้แก่ ซานดา มิน (Sandar Min) โต ลวิน (Toe Lwin) และวิน มยิ้น อ่อง (Win Myint Aung) โดยให้เหตุผลว่าอดีตสมาชิกพรรคเหล่านี้ “ไม่เคารพเจตจำนงของประชาชนและทำลายชื่อเสียงของพรรคโดยการร่วมมือกับคณะรัฐประหาร”

ผู้อ่านคงสงสัยว่าเมื่อผู้นำพรรค NLD ทั้งหมดถูกจับกุมไปแล้ว เหตุใดจึงยังมีแถลงการณ์ออกมาจากพรรค หลังเกิดรัฐประหารไปเกือบ 1 ปี สมาชิกพรรค NLD 7 คนรวมตัวกันเพื่อตั้งคณะกรรมการทำงานกลางของพรรค (NLD Central Working Committee) และในระหว่างที่ผู้นำพรรคทั้งหมดยังอยู่ในเรือนจำ คณะทำงานชุดนี้จึงเป็นผู้นำชั่วคราวที่มีอำนาจตัดสินใจ ผ่านการหารือกับผู้นำพรรคบางคนในเรือนจำ และเพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการเลือกตั้งทั่วไปที่กำลังจะมาถึง แม้ NLD จะไม่ได้เข้าร่วมการเลือกตั้งครั้งนี้ก็ตาม

เป็นไปได้สูงว่าเพียว มิน เตงถูกขับออกจากพรรคหลังให้การกล่าวหาด่อ ออง ซาน ซูจีหลายครั้ง และอาจมาจากความไม่พอใจของประชาชนแต่เดิมที่มองว่าเขามีความเกี่ยวข้องกับครอบครัวของเน วิน สำหรับสมาชิกพรรคอีก 3 คนที่ถูกขับออกไป มีรายงานว่าคนเหล่านี้เคยไปเข้าพบด่อ ออง ซาน ซูจีที่เรือนจำในกรุงเนปยีดอมาก่อน และขอความเห็นชอบเพื่อกลับมาเปิดสำนักงานของพรรคใหม่ และเพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการเลือกตั้งที่กำลังจะมาถึง ซานดา มิน เคยเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในมณฑลย่างกุ้งระหว่าง 2016-2021 แต่มีรายงานว่าผู้นำระดับสูงในพรรค NLD ไม่ค่อยปลื้มเธอนัก และพยายามขัดขวางเพื่อไม่ให้เธอกลับมาลงสมัครรับเลือกตั้งอีกครั้ง ที่สำคัญคือซานดา มินผู้นี้มีความสัมพันธ์ที่ไม่ดีนักกับเพียว มิน เตง และวิพากษ์วิจารณ์อดีตมุขมนตรีเมืองย่างกุ้ง ตั้งแต่ในยุคที่เขาเป็นนักเมืองคนดังที่สุด และถูกมองว่าเป็นผู้สืบทอดอำนาจต่อจากออง ซาน ซูจี

อีกคนหนึ่งที่ถูกขับออกไปคือโต ลวิน ที่เคยดำรงตำแหน่งเป็นรองประธานพรรค NLD ในมณฑลตะนาวศรี เนื่องจากโต ลวินไม่ได้เป็นผู้นำระดับสูงในพรรค และไม่ได้อยู่ในเรือนจำเหมือนผู้นำพรรคคนอื่นๆ เขาจึงตอบโต้คณะกรรมการชุดใหม่ของ NLD และอ้างว่าทั้งด่อ ออง ซาน ซูจี และประธานาธิบดี วิน มยิ้น ไม่เคยรับรองสถานะของคณะทำงานชุดนี้

อย่างไรก็ดี ไม่ว่าพรรค NLD จะมีความเห็นเกี่ยวกับเพียว มิน เตงอย่างไร การให้การโต้ออง ซาน ซูจีหลายครั้งทำให้เขาถูกปล่อยตัวออกมาจากเรือนจำแล้ว และเสียค่าปรับเพียง 40 เหรียญจากข้อหาโกงการเลือกตั้ง ซึ่งเป็นข้อหาเดิมที่คณะรัฐประหารใช้เล่นงานอดีตหัวหน้าพรรค NLD

ปัจจุบันยังไม่มีการพิจารณาคดีด่อ ออง ซาน ซูจี และแกนนำพรรค NLD คนอื่นๆ แต่อย่างใด แต่คาดการณ์ได้ว่าหลังจากมีการเลือกตั้งทั่วไปในปีนี้ รัฐบาลชุดใหม่ของพม่า ซึ่งคงเป็นส่วนผสมของอดีตนายพลในกองทัพและแกนนำพรรค USDP คงจะเริ่มปล่อยตัวแกนนำ NLD สูงอายุบางคน แต่สำหรับด่อ ออง ซาน ซูจีและผู้นำระดับสูงคนอื่นๆ ก็คงจะยังถูกควบคุมตัวอยู่ตามเดิม เพราะการปล่อยตัวสัญลักษณ์ประชาธิปไตยของพม่าจะทำให้สังคมเกิดความวุ่นวายเปล่าๆ

และสำหรับเพียว มิน เตง อนาคตทางการเมืองของเขากับพรรค NLD จบสิ้นลงไปแล้ว พร้อมกับความเชื่อมั่นของประชาชนที่หมดลงไปเช่นกัน