“รัฐบาลใหม่” ต้องพิทักษ์เมืองอโยธยา โดย สุจิตต์ วงษ์เทศ
รัฐบาลใหม่ต้องเร่งรีบพิทักษ์และยกย่องความสำคัญของเมืองอโยธยา (บริเวณสถานีรถไฟอยุธยา อ. เมืองฯ จ. พระนครศรีอยุธยา) ด้วยเหตุ 2 ประการ ดังนี้ 1. เมืองอโยธยาเป็นต้นกำเนิด “ความเป็นไทย และ 2. เมืองอโยธยาเป็นต้นตอหรือรากเหง้าของประเทศไทย
การยกย่องความสำคัญของเมืองอโยธยา รัฐบาลใหม่ต้องทำเบื้องต้น 2 อย่าง ดังนี้
เรื่องแรก ระงับยับยั้งการทำลายเมืองอโยธยาจากระบบรถไฟความเร็วสูงที่จะสร้างสถานีขนาดใหญ่กลางเมืองอโยธยาและสร้างรางรถไฟความเร็วสูงผ่าเมืองอโยธยาเป็น 2 ซีก ทั้งนี้โดยปฏิบัติตามข้อสั่งการสำนักงานเลขาธิการนายกรัฐมนตรี [ที่ นร 0403 (กน) 8585 ลงวันที่ 23 กรกฎาคม 2564] ตามหนังสือด่วนที่สุดของคณะกรรมแห่งชาติว่าด้วยอนุสัญญาคุ้มครองมรดกโลก [ลงวันที่ 6 กรกฎาคม 2564 ที่ ทส (กอม) 1007/100] ลงนามโดย พลเอกประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี ประธานคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยอนุสัญญาคุ้มครองมรดกโลก มี 2 เรื่อง ได้แก่
“1. กระทรวงการต่างประเทศ แจ้งว่าศูนย์มรดกโลกในฐานะหน่วยประสานงานกลางเกี่ยวกับมรดกโลก ภายใต้องค์การยูเนสโก มีข้อห่วงกังวลเกี่ยวกับการก่อสร้างสถานีรถไฟความเร็วสูงสถานีรถไฟอยุธยาฯ ซึ่งเป็นโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ของรัฐ ที่อาจก่อให้เกิดผลกระทบต่อแหล่งมรดกโลก นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา และพื้นที่ใกล้เคียง จึงขอให้ประเทศไทยในฐานะรัฐภาคีจัดทำรายงานการประเมินผลกระทบต่อแหล่งมรดกโลก (Heritage Impact Assessments, HIAs) ก่อนการดำเนินการ และหารือกับศูนย์มรดกโลกก่อนที่จะเกิดปัญหาที่ไม่สามารถแก้ไขได้” และ
“2. คณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยอนุสัญญาคุ้มครองมรดกโลก ประชุมครั้งที่ 1/2564 เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2564 พิจารณาการดำเนินงานการก่อสร้างสถานีรถไฟความเร็วสูงสถานีรถไฟอยุธยาฯ ซึ่งมีแนวเส้นทางการดำเนินงาน ระดับความสูงของสันรางรถไฟ และรูปแบบอาคารสถานีที่มีขนาดใหญ่ อาจส่งผลกระทบต่อพื้นที่แหล่งมรดกโลก จึงมีมติมอบหมายให้กระทรวงคมนาคม พิจารณาการก่อสร้างสถานีรถไฟความเร็วสูงสถานีรถไฟอยุธยาฯ ในทางเลือกแนวทางที่ 1 การก่อสร้างอุโมงค์ลอดผ่านพื้นที่มรดกโลก หรือ แนวทางที่ 2 การเปลี่ยนเส้นทางใหม่ โดยอ้อมพื้นที่มรดกโลก โดยมอบหมายให้กรมศิลปากร หารือกรมการขนส่งทางราง และการรถไฟแห่งประเทศไทย เกี่ยวกับการดำเนินการจัดทำรายงาน HIAs นครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา พร้อมทั้งให้นำความเห็นของผู้ทรงคุณวุฒิ และคณะกรรมการฯ ไปประกอบการพิจารณาจัดทำ HIAs”
เรื่องหลัง มีดังนี้ (1.) บรรจุเนื้อหาเมืองอโยธยาในประวัติศาสตร์ไทย (2.) บูรณะคูน้ำคันดินเมืองอโยธยาบางตอน (ที่พิสูจน์ได้) แล้วทำผังจำลองทั้งเมืองติดตั้งไว้บริเวณสาธารณชนเข้าถึงสะดวก และ (3.) มีกิจกรรมแบ่งปันเผยแพร่ข้อมูลความรู้ผ่านสื่อสาธารณะเรื่องเมือง อโยธยาอย่างมีคุณภาพและอย่างสม่ำเสมอต่อเนื่อง
