กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ประกาศหลายครั้งนานแล้ว และประกาศอีกเมื่อไม่นานนี้ว่ากำลังปรับบทบาทสู่กระทรวงสังคมกึ่งเศรษฐกิจ
หมายความว่า วธ. โดยกำเนิดเป็นกระทรวงสังคม แต่อยากปรับตนเองเป็นกระทรวงสังคมกึ่งเศรษฐกิจ เพื่อให้ “เข้าตา” นายกรัฐมนตรีตั้งแต่สมัยรัฐบาลเผด็จการทหาร
รู้แล้วมึนและงง เพราะดั้งเดิมเป็นกระทรวงทางสังคมแต่งชุดขุนนางเดินต้วมเตี้ยมกระเตาะกระแตะหลงทิศหลงทาง ถ้าเพิ่มเศรษฐกิจเข้าไปยิ่งยวบยาบยกใหญ่ จับอะไรเป็นชิ้นเป็นอันไม่ได้
ความเป็นกระทรวงสังคมของ วธ. แท้จริงเป็นพลังสำคัญอันหนึ่งที่กระตุ้นเศรษฐกิจสร้างสรรค์อย่างเต็มตัวอยู่แล้วถ้าทำหน้าที่ของตนอย่างเป็นสากล เพื่อ “รู้เขา รู้เรา รู้โลก” ดังนี้
- สงวนรักษารวบรวมข้อมูลทางสังคมและวัฒนธรรมอย่างเป็นระบบ
- แบ่งปันเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้อง มีจริง และแสดงความหมายทั้งเก่าและใหม่อย่างสม่ำเสมอ “ไม่เฟก” “ไม่กั๊ก” และไม่ปิดกั้น
- ทักท้วงและต่อต้านการทำลายมรดกทางวัฒนธรรมทุกรูปแบบ
แต่สิ่งที่ วธ. แสดงออกขณะนี้มีปัญหา พบตัวอย่างเรื่องเมืองอโยธยา และเรื่องประวัติศาสตร์ชาติไทย ดังนี้
(1.) ข้อมูลเกี่ยวกับเมืองอโยธยาเก็บรวบรวมไม่เป็นระบบและไม่ครบถ้วน
(2.) เมืองอโยธยาไม่ได้รับการแบ่งปันเผยแพร่ ส่วนที่เผยแพร่ออกไปก็มีปัญหา เสนอมาลอยๆ ไม่แสดงหลักฐานรองรับว่าเมืองอโยธยาอยู่ละโว้ จ. ลพบุรี (ในหนังสือประวัติศาสตร์ชาติไทย พิมพ์ พ.ศ. 2558) ขณะที่นักปราชญ์นักวิชาการตั้งแต่แผ่นดิน ร.5 ถึงปัจจุบัน แสดงหลักฐานแน่นขนัดว่าเมืองอโยธยาอยู่ จ. พระนครศรีอยุธยา
(3.) วธ. เฉื่ยยชาและเคลื่อนไหวน้อยจนถึงไม่ใส่ใจกรณีรถไฟความเร็วสูงส่งผลกระทบถึงขั้นทำลายเมืองอโยธยา บริเวณสถานีรถไฟอยุธยา (ตามพระราชดำรัส ร.5 และตามข้อมูลของพระยาโบราณราชธานินทร์) ซึ่งเป็นเมืองต้นกำเนิด “ความเป็นไทย” และประเทศไทย ที่สำคัญคือเรื่องราวความเป็นมาของอโยธยาอยู่ในตำนานพงศาวดาร มีพลังสร้างสรรค์สำคัญอย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจสร้างสรรค์
(4.) ประวัติศาสตร์ชาติไทย ที่ วธ. ทำสนองรัฐบาลเผด็จการทหาร พิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2558 เป็นประวัติศาสตร์แบบอาณานิคม ผสมประวัติศาสตร์ชาตินิยม “คลั่งเชื้อชาติไทย” ที่ “เพิ่งสร้าง” ขึ้นใหม่ ไร้หลักฐานรองรับสนับสนุน ทำให้เกิดบาดหมางสร้างบาดแผลกับเพื่อนบ้าน และประวัติศาสตร์แบบนี้นานาอารยประเทศเขาเลิกกันไปนานแล้ว (ถ้ามีเหลืออยู่บ้างก็เป็นประเทศเบ็ดเสร็จเผด็จการทหาร)
(5.) วธ. ควรทำหน้าที่ผู้นำทางข้อมูลและความรู้ทางวัฒนธรรม แต่สิ่งที่ วธ. เป็นอยู่ผ่านมาจนถึงขณะนี้ไม่ใช่อย่างนั้น ทำไม “ปิดปาก” เรื่องรถไฟความเร็วสูงทำลายเมืองอโยธยา
กรณีอย่างนี้ถ้าไม่ส่งเสียงค้านแข็งแรงก็เท่ากับปิดทางพลังสร้างสรรค์ แล้วเปิดทางให้ทำลายมรดกทางวัฒนธรรมแหล่งสำคัญของประเทศไทย
