เข้าสู่ฤดูฝนบรรยากาศความร้อนก็เริ่มคลายลง
นอกเหนือจากความชุ่มฉ่ำ ฝนก็นำพาพาหะโรคไข้เลือดออกมาพร้อมกัน
ในช่วงหน้าฝนแบบนี้โรคยอดฮิต คือ “กลุ่มโรคที่มากับยุงลาย” เป็นโรคที่มียุงลายเป็นพาหะนำโรค และไม่ติดต่อจากคนสู่คน โดยโรคที่พบบ่อยในประเทศไทย ได้แก่ โรคไข้เลือดออก (Dengue Fever) โรคไข้ชิ คุนกุนยา (Chikungunya Fever) และโรคไข้ซิกา (Zika Fever) โดยมีการคาดการณ์จากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่าในปี 2566 ประเทศไทยจะพบการระบาดของโรคไข้เลือดออกมากขึ้นตามวงรอบของปีที่จะระบาด โดยในปี 2566 มีจำนวนผู้ป่วยมากกว่า ปี 2565 ณ ช่วงเวลาเดียวกันถึง 3.8 เท่า
ไข้เลือดออก เป็นโรคอันตรายที่สามารถเกิดได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่
เมื่อหลายปีก่อน มีนักแสดงเสียชีวิตด้วยโรคไข้เลือดออก ทำให้ประชาชนเริ่มสนใจและให้ความสำคัญว่า ไข้เลือดออกไม่ได้รุนแรงเฉพาะในกลุ่มเด็กเท่านั้น แต่ในผู้ใหญ่ก็รุนแรงและเสียชีวิตได้เช่นกัน
การรู้จักและเข้าใจอาการของโรคไข้เลือดออกเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อป้องกันความรุนแรงและเสียชีวิต โดยอาการหรือสัญญาณอันตรายของไข้เลือดออกที่พบได้ คือ มักจะมีไข้สูง ไข้ไม่ลด ปวดศีรษะ ปวดรอบกระบอกตา อาจมีอาการเบื่ออาหาร อาเจียน ปวดท้องร่วมด้วย โดยต้องสังเกตอาการผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด ซึ่งหลายคนอาจสงสัยว่า ทำไมเราถึงเรียกโรคนี้ว่าไข้เลือดออก ทั้งนี้ เพราะจะมีจ้ำเลือดใต้ผิวหนัง หลังจากมีอาการแสดงวันที่ 2-3 เป็นต้นไป ถ้ามีอาการกระสับกระส่าย มือเท้าเย็น ร่วมด้วย ต้องรีบส่งโรงพยาบาลทันที
อย่างไรก็ตาม เมื่อเรารู้ว่า ยุง คือพาหะสำคัญของไข้เลือดออก จึงต้องกำจัดต้นตอและแหล่งเพาะพันธุ์ เพราะการทำลายแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย เป็นอีกหนึ่งวิธีในการป้องกันโรคไข้เลือดออก โดยควรกำจัดแหล่งที่มีน้ำขังรอบๆ บริเวณบ้าน แต่สำหรับวิธีป้องกันโรคที่ดีที่สุด คือ การป้องกันไม่ให้ยุงกัด โดยให้ระวังยุงลายที่ชอบอาศัยอยู่ในบ้าน ตามกองเสื้อผ้า ผ้าม่าน หรือในมุมมืดมุมอับในบ้าน ต้องจัดบ้านบริเวณรอบบ้านให้โล่ง อากาศถ่ายเทสะดวก สวมใส่เสื้อผ้าสีอ่อน ไม่อยู่ในบริเวณที่อับลมหรือมุมมืด มีแสงสว่างน้อย นอนกางมุ้งหรือห้องที่มีมุ้งลวด หมั่นอาบน้ำให้ร่างกายสะอาด เพราะกลิ่นเหงื่อไคลจะดึงดูดยุง หรือและใช้ยาทากันยุง ผลิตภัณฑ์ตะไคร้หอมกันยุงซึ่งปลอดภัย ไม่มีสารเคมี
อีกวิธีของการป้องกัน คือ การฉีดวัคซีนป้องกันการติดเชื้อไวรัสเดงกี่ และลดความรุนแรงของโรคไข้เลือดออกในกลุ่มผู้ใหญ่ หรือเด็กอายุมากกว่า 6 ปี ทั้งนี้ สามารถเข้ามาปรึกษาแพทย์เพื่อรับคำแนะนำก่อนการรับวัคซีนได้ในสถานบริการสาธารณสุขใกล้บ้าน
ข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2566-14 มิถุนายน 2566 มีผู้เสียชีวิตจากโรคไข้เลือดออกแล้ว 19 ราย ช่วงอายุที่มีการเสียชีวิตมากสุดคือ 25-34 ปี รองลงมาคือ 15-24 ปี เมื่อดูในระดับภาค พบการระบาดสูงสุดอยู่ที่ภาคกลาง รองลงมาคือภาคใต้
ดังนั้น หากไม่อยากเพิ่มจำนวนคนป่วยและเสียชีวิต ในหน้าฝนนี้ ขอให้ทุกคนระมัดระวังตนเอง กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายเพื่อป้องตนเอง และคนที่เรารักจากโรคไข้เลือดออก เมื่อใดก็ตามที่มีไข้ โดยที่ไม่ได้มีอาการอื่นๆ หรือมีอาการเตือนของโรคไข้เลือดออก ควรรีบพบแพทย์เพื่อทำการตรวจวินิจฉัยและรับการรักษา เพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่อาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้
นพ.วิชัย เทียนถาวร
อดีตปลัดกระทรวงสาธารณสุข
