การริเริ่ม‘หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง’ครบรอบ10ปี ปักกิ่งเปิดประชุมสุดยอด ‘สี จิ้นผิง’ กล่าวสุนทรพจน์ ‘เศรษฐา ทวีสิน’ ร่วมประชุม แสดงปฐกถา

 การริเริ่มยุทธศาสตร์หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางหรือเรียกย่อว่าแถบทางบัดนี้ครบรอบ 10 ปี  

วันที่ 18 ตุลาคม 2023 ปักกิ่งเปิดการประชุมสุดยอดว่าด้วยความร่วมมือระหว่างประเทศเกี่ยวกับการริเริ่มหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางครั้งที่ 3 (The Third Belt and Road Forum for International Cooperation = BRF) มีประมุขและเจ้าหน้าที่ระดับสูงจาก 150 กว่าประเทศ และผู้แทนจาก 30 กว่าองค์กรเข้าร่วมประชุม 

นายกรัฐมนตรีเศรษฐา ทวีสิน ชีพจรลงเท้า ได้เข้าร่วมประชุมและแสดงปาฐกถา

เป็นการบ่งบอกว่าแถบทางได้รับการสนับสนุนและตอบรับอย่างกว้างขวาง

Advertisement

จึงเป็นการสมควรที่ อันโตนิอู กุแตเรซ เลขาธิการสหประชาชาติพรรณนาว่าหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง นำมาซึ่งความหวังและความก้าวหน้าแก่ประชากรโลกนับพันล้านคน

ต้องยอมรับว่า ความร่วมมือหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางเสมือนดอกไม้บานสะพรั่งทั่วทุกมุมโลก

ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ได้กล่าวสุนทรพจน์ สรุปสาระสำคัญพอเป็นสังเขปได้ว่าธุรกรรมแถบทางเสมือนภาพวาดตามจารีตประเพณีของจีน โดยพรรณนาว่าต้องเริ่มจากงานแปลงด้วยมือก่อน แล้วจึงเข้าสู่ขั้นตอนงานสีอย่างประณีต ส่วนการสื่อสารอุปมาละม้ายกับการเริ่มจาก Hard Phone ไปสู่ Soft Phone โดยจีนสนับสนุนเครือข่ายปริภูมิสามมิติ และที่เป็นแกนหลักคือ การสร้างสาธารณูปโภค เป็นระบบเศรษฐกิจเปิด และรังสรรค์ความร่วมมือภูมิภาคว่าด้วยแพลตฟอร์มอิเล็กทรอนิกส์ผ่านเส้นทางสายไหม วัตถุประสงค์หลักคือความร่วมมือทางการค้าในเชิงลึก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เป็นการเชื่อมต่อความสัมพันธ์ระหว่างพ่อค้าอิเล็กทรอนิกส์และเศรษฐกิจดิจิทัล เป็นสัญลักษณ์บ่งบอกว่างานขนาดใหญ่และประเด็นชีวิตความเป็นอยู่ของประชากรมีความสำคัญเท่าเทียมกัน อันริเริ่มแถบทางเป็นความร่วมมือที่ยึดประชากรเป็นหลัก ให้ความสนใจแก่ความเป็นอยู่ของประชาชน ไม่เพียงแต่ประสงค์ให้เศรษฐกิจมหภาคเติบโตเพียงอย่างเดียว

ส่วนนายกรัฐมนตรี เศรษฐา ทวีสิน ได้แสดงปาฐกถาในการสัมนา Thailand-China Investment Forum สรุปโดยย่อว่าไทยมีที่ตั้งเชิงยุทธศาสตร์อาเซียน โดยเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและโลจิสติกส์ของภูมิภาค การเข้ามาทำธุรกิจและการลงทุนในไทย ครอบคลุมไปถึงประชากร 620 ล้านคน ในอาเซียน ไทยมีความพร้อมในการพัฒนาให้ยั่งยืนสถาพร รัฐบาลไทยมีความมั่นใจในกรณีพัฒนาความมั่นคงทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมระหว่างไทยกับจีน พร้อมทั้งยกระดับความสัมพันธ์ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น อีกทั้งช่วยส่งเสริมให้ภูมิภาคเอเชียมีความก้าวหน้าและรุ่งเรืองอย่างยั่งยืน

ย้อนมองอดีต 10 ปีที่ผ่านมาแถบทางเริ่มจากจีนก้าวออกไปประกอบกิจการสาธารณูปโภค ต่อมาพัฒนาในเรื่องการค้า การเงินการคลัง และเทคโนโลยีตามประเทศทางผ่าน

รัฐบาลจีนตั้งปณิธานไว้ใน 10 ปีแรกก้าวออกไปต่อไปจะต้องเดินเข้ามา 

ทว่าจีนต้องเคารพตรรกทางเศรษฐศาสตร์ มิใช่ตรรกการเมืองภูมิภาค จึงจะมีโอกาสบรรลุเป้าหมาย

การที่ถนนทุกสายมุ่งสู่ปักกิ่ง เพื่อร่วมประชุมครั้งนี้ เชื่อว่าต้องมีจำนวนประเทศไม่น้อยที่ต้องการพึ่งพาจีน แสวงประเภทการลงทุน มาขอกู้เงินหรือผลัดหนี้ และอีกส่วนหนึ่งมาศึกษารูปแบบการพัฒนาของจีน

หลังจากที่จีนริเริ่มยุทธศาสตร์แถบทางนำมาซึ่งการโจมตีจากประเทศตะวันตก โดยกล่าวหาว่า รายการแถบทางเป็นเหตุทำให้เกิดวิกฤตหนี้สินแก่ประเทศที่กำลังพัฒนา และยังสงสัยว่า รายการสาธารณูปโภคจะทำรายได้จริงหรือ อีกทั้งกล่าวหาว่า เป็นการทำลายบรรยากาศการลงทุน

แต่เมื่อสัปดาห์ก่อน ประเทศจีนได้ออกหนังสือปกขาวหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางเพื่อตอบโต้ข้อกล่าวหาว่ารายการแถบทาง ล้วนได้ดำรงอยู่ภายใต้กติกาสากล อันเป็นการริเริ่มจากประเทศเจ้าภาพด้วยเจตนารมณ์พัฒนาเศรษฐกิจและแก้ไขปัญหาชีวิตความเป็นอยู่ การที่ตะวันตกกล่าวหาว่าประเทศที่กำลังพัฒนาตกอยู่ในภาวะวิกฤตหนี้สินนั้น ฟังไม่ขึ้น เพราะการก่อหนี้สินที่แท้จริงคือประเทศตะวันตกที่เจริญแล้ว ส่วนหนี้สินของประเทศที่กำลังพัฒนา คือจีนอยู่ในอัตราส่วนที่น้อยกว่าประเทศตะวันตก 

อันรายการหลักที่แท้จริงของยุทธศาสตร์แถบทางคือ สร้างสาธารณูปโภค ซ่อมสะพาน สร้างถนน ก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังน้ำ ตลอดจนทางรถไฟ และท่าเรือ เป็นต้น อันเป็นประโยชน์ต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในระยะสั้น ส่วนระยะยาวคือลดละความยากจนและภัยพิบัติ หลายปีที่ผ่านมา แถบทางได้ขยายขอบเขตไปยังการเงินการคลังและเทคโนโลยี ทั้งนี้ ไม่เพียงแต่ก้าวออกไปยังเดินเข้ามาอีกด้วย

นอกจากนี้ มีการตั้งกองทุนแก่นักศึกษาเรียนดีที่มาจากประเทศกำลังพัฒนา โดยสร้างแพลตฟอร์มเพื่องานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ อำนวยโอกาสในการประกอบอาชีพ พร้อมกับการพัฒนาบุคลากรควบคู่กันไป

ปฏิเสธมิได้ว่าแถบทางมากด้วยโครงการ บัดนี้ ได้ก้าวสู่ระดับใหม่และโกอินเตอร์โดยสมบูรณ์  

1 รายการที่แยกกันได้ทยอยแบ่งเป็นแถบและทางทางหลวง โครงข่ายไฟฟ้า พื้นที่อุตสาหกรรม ระบบการคลัง และเทคโนโลยี ได้รวมกันเป็นปึกแผ่นในบางประเทศ กลายเป็นกลุ่มพลังที่ก่อประโยชน์

1 บางรายการของแถบทางได้ก่อเกิดประโยชน์ในทางสาธิต จึงเป็นเหตุให้หลายประเทศต้องการเข้าร่วมขบวน สิ่งที่เป็นประจักษ์คือรถไฟความเร็วสูงจากมณฑลยูนนานถึง สปป.ลาว เป็นเรื่องที่ดึงดูดคนมากทีเดียว ครั้นเมื่อจีนเสนอสร้างเครือข่ายรถไฟความเร็วสูงในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มิได้รับการตอบรับแต่อย่างใด แต่เมื่อทางด่วนขนถ่ายสินค้าคุนหมิงถึงเวียงจันทน์สร้างเสร็จเมื่อ 2021 และเมื่อ 2023 รถไฟสายด่วนรับส่งผู้โดยสารสร้างเสร็จ ปรากฏว่า ประเทศไทยและเวียตนามเดินเข้ามาเพื่อขอร่วมขบวนด้วย

การสาธิตของแถบทาง ไม่เพียงแต่ทางด้านเศรษฐกิจ หากนำมาซึ่งผลทางการทูตอีกด้วย เป็นต้นว่า จีนรับเหมาก่อสร้างรถไฟความเร็วสูงที่ทะเลสาบของซาอุดีอาระเบีย เทคนิคและคุณภาพกลายเป็นพงศาวดารจีนประเสริฐสุดนอกจากนี้ ซาอุฯได้เริ่มสั่งซื้ออาวุธยุทโธปกรณ์จากจีน อีกทั้งสร้างผลงานอันโดดเด่นทางการทูตคือ เจรจาไกล่เกลี่ยให้ซาอุดีอาระเบียกับอิหร่านซึ่งเป็นไม้เบื่อไม้เมากันมานานได้เปลี่ยนจากศัตรูมาเป็นมิตร กรณีย่อมเป็นการกระทบถึงสถานะของสหรัฐในตะวันออกกลาง อาจเป็นการทำลายหน้าตา

แม้บัดนี้แถบทางได้บรรลุผลทางการค้า แต่ยังไม่พอ หากต้องให้บรรลุถึงความเข้าใจของประชาชนอย่างแท้จริง จึงจะดำรงอยู่อย่างเป็นนิรันดร์ เพราะการเมืองของประเทศที่กำลังพัฒนามากด้วยความสับสน  

แถบทางต้องล้มเหลวก็เพราะการเมืองที่ไร้เสถียรภาพ ดังนั้น การชนะใจคนจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะพื้นฐานจิตใจของคนคือฐานรากของแถบทาง และเป็นหลักประกันที่ดี

การที่ยุทธศาสตร์หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางได้รับความนิยมเกินกว่ากึ่งหนึ่งของโลก ก็เพราะประเทศจีนได้บรรลุเป้าหมายอย่างบริบูรณ์ โดยปราศจากเงื่อนไขทางการเมืองและเศรษฐกิจ 

กรณีจึงเป็นการเปรียบเทียบระหว่างประเพณีตะวันตกกับวิธีปฏิบัติของจีนอย่างชัดเจน และเป็นตัวเลือกแก่ประเทศที่กำลังพัฒนาเกี่ยวกับการเลือกสรรรูปแบบ เพื่อให้เหมาะสมกับสภาพบ้านเมืองของตน

 

.ชยานันต์ ศุกลวณิช

QR Code
เกาะติดทุกสถานการณ์จาก Line@matichon ได้ที่นี่
Line Image