สุจิตต์ วงษ์เทศ : ทรานซิสเตอร์ ร่วมกระตุ้นให้มีเพลงลูกทุ่งในไทย

รัฐบาลมีแนวคิดจะแจกวิทยุทรานซิสเตอร์แก่ชาวบ้านภาคใต้ เอาไว้ฟังข่าวสารและประกาศของทางการ เพื่อลดความสูญเสียจากภัยธรรมชาติ เช่น อุทกภัย ฯลฯ

วิทยุทรานซิสเตอร์ มีผู้อธิบายว่าใช้พลังงานจากถ่านไฟฉายเป็นก้อน ไม่ต้องใช้กระแสไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้า ดังนั้นถ้ากระแสไฟฟ้าขัดข้องหรือตัดขาดเพราะน้ำท่วมก็เปิดฟังวิทยุทรานซิสเตอร์ได้

ร็อคแอนด์โรล

ทรานซิสเตอร์เป็นเทคโนโลยีใหม่เมื่อหลายสิบปีมาแล้ว เอกสารความรู้ทั่วไปบอกว่าพบครั้งแรกในสหรัฐอเมริกา ราว พ.ศ. 2490

ไม่นานต่อมาก็มีวิทยุทรานซิสเตอร์เครื่องแรก เมื่อปลายปี พ.ศ. 2497 เข้าถึงคนฟังได้ง่ายและกว้างมาก จึงมีเพลงดนตรีแนวใหม่ระบาดทั่วโลกยุคนั้น คือ ร็อคแอนด์โรล

ลูกทุ่ง

วิทยุทรานซิสเตอร์ รับได้ทั้ง AM และ FM แพร่หลายถึงไทย ราวหลัง พ.ศ. 2500

เข้าถึงชาวบ้านทั่วประเทศทั้งชาวไร่ชาวนา และผู้ใช้แรงงานในโรงงานอุตสาหกรรม (ยุคเริ่มต้น) เพราะวิทยุมีขนาดเล็ก ยกย้ายเคลื่อนที่ไปมาสะดวก และฟังได้ทุกที่ มีเสาอากาศขนาดเล็กสั้นติดกับวิทยุขนาดเล็กนั้น ทำไร่ไถนาก็หิ้วทรานซิสเตอร์ไปฟังได้

ช่วงนั้นหลังปฏิวัติของ จอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์ มีแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ และ มีแรงงานจากชนบทเคลื่อนย้ายเข้ากรุงเทพฯ เพื่อรับจ้างทำงานทั่วไปทั้งในโรงงานและในบ้านเรือนผู้มีทรัพย์

วิทยุทรานซิสเตอร์และการเคลื่อนย้ายแรงงานจึงมีส่วนสำคัญกระตุ้นให้มีเพลงลูกทุ่ง (แยกตัวออกจากเพลงไทยสากล ที่มีมาก่อนนานแล้ว) ออกอากาศผ่านวิทยุตอบสนองคนฟัง เฉพาะกลุ่มที่อยู่ในวัฒนธรรมราษฎร์ แล้วเรียกชื่อเฉพาะว่าเพลงลูกทุ่ง ราว พ.ศ. 2506-2507

เรื่องเพลงลูกทุ่ง คือ เพลงไทยสากลที่แยกออกต่างหาก แล้วมีพัฒนาการจนมีลักษณะเฉพาะของตน ผมเคยเขียนในมติชนรายวันเมื่อหลายปีมาแล้ว และถูกต่อว่าด่าทอไม่น้อยจากผู้ไม่เห็นด้วย

แต่ครั้งนั้นผมอ่านข้อความไม่ทั่วถึงทั้งหมด เพราะเข้าถึงไม่ได้ในโซเชียลทั้งหลาย จึงไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง และผมยังไม่เห็นเป็นอย่างอื่น

คราวนี้ก็ยังน้อมรับคำด่าทอต่อว่าถ้าจะมีอีก กรุณาอย่ารีรอ