อุบัติเหตุรูปแบบหนึ่งบนท้องถนนคือ การที่รถยนต์มุดลอดใต้ท้องรถบริเวณด้านข้างหรือด้านท้ายของรถบรรทุกขนาดใหญ่
วิธีหนึ่งที่ช่วยลดความอันตรายจากอุบัติเหตุรูปแบบนี้คือการติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันการชนด้านข้าง (Lateral Protective Device, LPD) และอุปกรณ์ป้องกันการมุดด้านท้าย (Rear Underrun Protective Device, RUPD) บนรถบรรทุก เนื่องจากรถยนต์จะถูกหยุดที่แนวอุปกรณ์ทำให้แรงกระทบไม่ถึงห้องโดยสาร จึงช่วยลดอันตรายต่อผู้โดยสารลงได้
ทีมวิจัยเทคโนโลยียานยนต์และการขับขี่ ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สวทช. ได้ร่วมมือกับสำนักวิศวกรรมยานยนต์ กรมการขนส่งทางบก และตัวแทนผู้ผลิตและประกอบรถบรรทุก ในการนำข้อกำหนดทางเทคนิคยานยนต์ของสหประชาชาติ (UN regulation) มาตรฐานอุปกรณ์ป้องกันการชนด้านข้าง UN R73 มาพัฒนาอุปกรณ์ LPD และด้านท้าย UN R58 มาพัฒนาอุปกรณ์ RUPD
ทีมวิจัยใช้หลักการออกแบบผสานความคิด (morphological matrix) ที่คำนึงถึงฟังก์ชั่นย่อยทั้งหมดของอุปกรณ์ป้องกันการชน ทำให้มีตัวเลือกที่หลากหลายเหมาะกับรถบรรทุกแต่ละประเภท
อุปกรณ์มีความแข็งแรงตามมาตรฐานสากลและผลิตจากวัสดุที่หาได้ในประเทศโดยใช้กระบวนการผลิตที่มีอยู่ ที่สำคัญคือมีต้นทุนการผลิตต่ำกว่าผลิตภัณฑ์ที่นำเข้าจากต่างประเทศ
นอกจากนี้ กรมการขนส่งทางบกยังใช้ข้อมูลจากร่างข้อกำหนดสำหรับการออกแบบ การตรวจสอบ การทดสอบและรับรองการติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันการชน เพื่อออกประกาศกรมการขนส่งทางบก เรื่อง กำหนดคุณลักษณะ ขนาด ประสิทธิภาพ ตำแหน่ง และเงื่อนไขในการติดตั้งอุปกรณ์ป้องกันด้านข้างและด้านท้ายของรถที่ใช้ในการขนส่งสัตว์และสิ่งของ พ.ศ.2566 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม พ.ศ.2567
ประกาศดังกล่าวกำหนดให้รถบรรทุกที่ใช้ในการขนส่งสัตว์หรือสิ่งของตามกฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกที่มีน้ำหนักรถและน้ำหนักบรรทุกรวมกันเกินกว่า 3,500 กิโลกรัมขึ้นไป (ยกเว้นรถที่มีการใช้งานเฉพาะกิจบางลักษณะ) ต้องติดตั้งอุปกรณ์ LUD และ RUPD ให้ถูกต้องตามลักษณะรถ
ทีมวิจัยยังได้ร่วมเป็นหนึ่งในคณะอนุกรรมการเพื่อพิจารณาร่างมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม อุปกรณ์ป้องกันการลอดใต้ด้านท้ายยานยนต์ มอก.2347-2565 และผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมอุปกรณ์ป้องกันการลอดใต้ด้านข้างยานยนต์ มอก.2348-2565 ซึ่งปัจจุบันได้ประกาศใช้ในราชกิจจานุเบกษาแล้ว
ผู้ประกอบการที่สนใจสามารถติดต่อขอรับบริการให้คำปรึกษา วิเคราะห์ ทดสอบ และรับรองผลการทดสอบอุปกรณ์ LPD และ RUPD ตามมาตรฐาน UN R58 และ UN R73 โดยจัดทำเป็นรายงานผลเชิงเทคนิค สำหรับนำไปประกอบการยื่นจดทะเบียนกับกรมการขนส่งทางบกต่อไป
ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่: https://www.mtec.or.th/rupdlupd-test/ ทีมวิจัยเทคโนโลยียานยนต์และการขับขี่ https://www.mtec.or.th/edc-research-group/dvt-team/ หรือติดต่อ งานประสานธุรกิจและอุตสาหกรรม ฝ่ายพัฒนาธุรกิจ (คุณสุนทรีย์ โฆษิตชัยยงค์) โทรศัพท์ 0-2564-6500 ต่อ 4783 อีเมล์ [email protected]
