การลงทุนของท้องถิ่นเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวและส่งเสริมเศรษฐกิจจังหวัดกรณีศึกษาหอโหวดเมืองร้อยเอ็ด
ก ารลงทุนพัฒนาเมืองเป็นหน้าที่หนึ่งขององค์กรปกครองท้องถิ่น เทศบาล อบต. และ อบจ. จำนวนไม่น้อยตัดสินใจลงทุนโดยใช้เงินสะสม กู้ยืม หรือขอรับการอุดหนุนจากรัฐบาล เมื่อโครงการแล้วเสร็จควรประเมินประสิทธิภาพประสิทธิผล โครงการลงทุนของท้องถิ่นมีจำนวนมากอาจไม่เป็นที่ข่าวดังในระดับชาติ ในโอกาสนี้ผู้เขียนยกตัวอย่างกรณีการลงทุนของเทศบาลเมืองร้อยเอ็ด พัฒนา “หอโหวด” เพราะเห็นว่ากรณีศึกษาที่น่าสนใจ การมองการณ์ไกลว่าการมีสัญลักษณ์เมือง
(หอโหวด) สามารถส่งเสริมเศรษฐกิจท้องถิ่นการท่องเที่ยวและแสดงอัตลักษณ์ของคนร้อยเอ็ด
หอโหวดร้อยเอ็ด เป็นหอชมเมืองที่ตระหง่านด้วยความสูง 101 เมตรในใจกลางเมือง มองเห็นภูมิทัศน์เมืองสุดสายตาและบึงพลาญชัยที่ถ่ายภาพแล้วสวยงามยิ่ง ในเนื้อที่ 200,000 ตารางเมตร บึงพลาญชัยมีประวัติความเป็นมาน่าสนใจ จากดำริของพระยาสุนทรเทพกิจจารักษ์ (ทอง จันทรางศุ) ผู้ว่าราชการจังหวัดคนที่สาม ในปี พ.ศ.2469 ระดมผู้คนมากกว่า 40,000 คนขุด กลายเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจประจำเมืองและแหล่งกักเก็บน้ำในยามต้องการ หลังจากก่อสร้างหลายปีเปิดให้เข้าชมเดือนธันวาคม 2563 เป็นต้นมา หอคอยมีสองระดับคือ ชั้นสองและชั้นบน จำนวนผู้ชมกว่า 2.2 ล้านคนในช่วงเวลา 38 เดือนที่ผ่านมา จัดเก็บค่าเข้าชมได้ถึง 60.4 ล้านบาท เป็นข้อมูลที่ช่วยนำมาประกอบการประเมินโครงการ ขอขอบคุณผู้บริหารเทศบาลเมืองร้อยเอ็ดที่ให้ความร่วมมือ ให้สัมภาษณ์ในประเด็นที่นักวิจัยอยากรู้ได้เป็นอย่างดี
รายได้จากการจำหน่ายบัตรเข้าชม เป็นตัวชี้วัดหนึ่งที่ใช้ประเมินความคุ้มค่าของการลงทุนตามหลักเศรษฐศาสตร์ นอกจากการมีรายจ่าย เทศบาลมีค่าใช้จ่ายว่าจ้างบุคลากรจำนวนมาก ดูแลหอคอยและภูมิทัศน์โดยรอบเพื่อให้สะอาดและสวยงามตลอดทั้งปี
การลงทุนพัฒนาหอโหวด เป็นกรณีตัวอย่างความสำเร็จการพัฒนาเมืองที่น่าชื่นชม จากความพยายามระดมทุนความรู้และงบประมาณ แสวงหาความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐกว่าจะได้รับอนุมัติทำโครงการ ภายในหอโหวดยังเป็นแหล่งเรียนรู้วัฒนธรรมและภูมิปัญญาของคนอีสานได้เป็นอย่างดี หัวข้อวิจัยในลำดับต่อไปในมุมมองของนักเศรษฐศาสตร์คือ การวิเคราะห์ตัวทวีคูณท้องถิ่น (local multiplier) ต่อยอดจากปัจจุบันที่มีฐานข้อมูลสนเทศที่ดี กล่าวคือ ก) รายจ่ายเงินลงทุนทั้งของเทศบาลและหน่วยงานรัฐ ข) สถิติคนเข้าชมที่บันทึกทุกวันทุกเดือน ค) ค่าใช้จ่ายดำเนินการ-แต่ควรสำรวจข้อมูลเพิ่มเติมในเรื่อง ก) ข้อมูลการจำหน่ายสินค้า ข) ค่าใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวด้านการบริโภค ค) ค่าเดินทางท่องเที่ยว ง) ค่าใช้จ่ายพักแรม จ) จำนวนสถานประกอบการที่เกี่ยวข้อง ฉ) การจ้างงาน นำมาวิเคราะห์ตัวทวีคูณท้องถิ่นเพื่อขยายองค์ความรู้เศรษฐกิจท้องถิ่นและจังหวัดให้แพร่หลายยิ่งขึ้น
ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์
ณัฐพล สร้อยสมุทร
เมรดี อินอ่อน
