หนังสือเล่มนี้ เขาว่าคนไทยยุคนี้ต้องอ่าน เป็นเรื่องของประเทศเพื่อนบ้านรอบประเทศไทยที่ว่าถึง ไทยในสายตาเพื่อนบ้าน (ฉบับปรับปรุง) เพื่อให้คนไทยหลุดจากกรอบชาตินิยม เพราะเรื่องนี้ความเป็นไทยที่ไม่ได้มองจากไทย
ชื่อเรื่องและคำอธิบายอาจเข้าใจยาก
หนังสือเล่มนี้ เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัย “ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของประเทศเพื่อนบ้าน” ซึ่งต่อเนื่องกับโครงการวิจัยเรื่อง “อุษาคเนย์ในการรับรู้และความเข้าใจสังคมไทยร่วมสมัย” ที่ดำเนินการสำเร็จเรียบร้อยเมื่อ พ.ศ.2549
ภายหลังการทำวิจัยว่าด้วยอุษาคเนย์ในการรับรู้และความเข้าใจสังคมไทย คณะผู้วิจัยตระหนักได้ว่ายังขาด “ภาพองค์รวม” ของทัศนคติ การรับรู้ และความเข้าใจที่ประเทศเพื่อนบ้านมีกับ “ไทย” ไม่ว่าจะเป็นไทยในความหมายของ “คนไทย” “สังคมไทย” หรือ “ประเทศไทย” ฯลฯ
การทำวิจัยเรื่อง “ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของประเทศเพื่อนบ้าน” นี้ คณะผู้วิจัยได้เลือกกลุ่มประเทศเพื่อนบ้านรอบด้านประเทศไทย อันประกอบด้วย สหภาพพม่า สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว กัมพูชา เวียดนาม และมาเลเซีย อาศัยเกณฑ์หรือบรรทัดฐานในการคัดเลือกกลุ่มประเทศเพื่อทำการวิจัยโดยคำนึงถึงปัจจัยสำคัญ ได้แก่
1.ความสืบเนื่องในเชิงความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์
2.วิกฤตการณ์การเผชิญหน้า การใช้กำลัง หรือวิวาทะห้ำหั่น
3.การพึ่งพิงประสานประโยชน์ และอีกหลายประการที่ปรากฏในคำนำเสนอจากฉบับพิมพ์ครั้งที่ 1
หนังสือเล่มนี้ “ไทยในสายตาเพื่อนบ้าน (ฉบับปรับปรุง)” บรรณาธิการคือ รศ.ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์
ผู้เขียนแต่ละคนคือนักวิชาการไทยทั้งสิ้น ตั้งแต่เรื่องแรกเรียงตามลำดับดังนี้
ความสัมพันธ์ไทย-พม่า ในมุมมองของรัฐบาลพม่า ผู้เขียนคือ พรพิมล ตรีโชติ
ความสัมพันธ์ไทย-ลาว ในจินตนาภาพของลาว ผู้เขียนคือ อดิศร เสมแย้ม
ภาพตัวแทนของไทยในวรรณกรรมกัมพูชาช่วงต้นสมัยอาณานิคม ผู้เขียนคือ ใกล้รุ่ง อามระดิษ
บริบททางประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ไทย-เวียดนาม ผู้เขียนคือ ธีระ นุชเปี่ยม
ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของเวียดนาม ผู้เขียนคือ มนธิรา ราโท
ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของมาเลเซีย ผู้เขียนคือ จรัญ มะลูลีม
กระบวนการภูมิภาคนิยมไทยต่อเพื่อนบ้าน ผู้เขียนคือ อุกฤษฎ์ ปัทมานนท์
ผู้เขียนคำนำในการจัดทำครั้งที่ 1 คำนำเสนอ ฉบับจัดพิมพ์ครั้งที่ 1 และคำนำเสนอ ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 2 คือ รศ.ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์
ผู้เขียนทั้งหมดล้วนแต่เชี่ยวชาญในเรื่องของแต่ละประเทศที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทยทั้งสิ้น นับแต่ อ.พรพิมลด้านพม่าและชนกลุ่มน้อย อ.ใกล้รุ่งด้านภาษาและวรรณกรรมเขมร อ.ธีระด้านเวียดนามและอินโดจีนศึกษา อ.มนธิราด้านภาษาและวรรณกรรมเวียดนาม อ.จรัญด้านโลกอาหรับและมาเลเซีย และ อ.อุกฤษฎ์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระบวนการเป็นประชาธิปไตยในเอเชีย การเมือง ไทยและภูมิภาคนิยม
ผู้ที่อ่านหนังสือเล่มนี้ต้องทำใจให้เปิดกว้าง แม้ผู้เขียนทุกคนจะเป็นอาจารย์ไทย แต่งานเขียนล้วนแล้วแต่เป็นข้อเท็จจริงเพื่อให้เราหลุดจากชาตินิยม จากการมองความเป็นไทยที่ไม่ได้มองจากไทย
เพราะเพื่อนบ้านยังมองไทยเป็นศัตรูอย่างคงมั่นจากสื่อของรัฐและข่าวสาร โดยเฉพาะในช่วงที่เกิดปัญหาความสัมพันธ์ รัฐบาลบางประเทศปลุกปั่นกระแสต่อต้านไทยผ่านแนวคิดเดิม ขณะที่ความขัดแย้งเป็นรอยปริร้าว แต่กระแสโลกาภิวัตน์กลับทำให้อาเซียน “ไร้พรมแดน” – ไทยในสายตาเพื่อนบ้าน ราคา 295 บาท
