ท่าทีของปูตินและสี จิ้นผิงต่อการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา
โดยแท้ที่จริงแล้วสาธารณรัฐประชาชนจีนกับรัสเซียนั้นคุมเชิงกันอยู่ตลอดเวลา เนื่องจากในอดีตรัสเซียได้บีบบังคับเอาดินแดนของจีนตามสนธิสัญญาไอกุน พ.ศ.2401 ที่ซึ่งเป็นการลงนามระหว่างอดีตราชอาณาจักรรัสเซียสมัยพระเจ้าซาร์และจีนในสมัยราชวงศ์ชิง โดยสนธิสัญญานี้ทำให้จีนต้องเสียดินแดนไปถึง 1 ล้านตารางกิโลเมตรรวมถึงเมืองไห่เชิงเว่ย หรือเมืองวลาดิวอสตอก ซึ่งเป็นเมืองหลักสำคัญเขตตะวันออกไกลของรัสเซียในปัจจุบัน
ความจริงความสัมพันธ์ระหว่างจีนและรัสเซียตกอยู่ในสภาวะที่ขัดแย้งกันมา นับตั้งแต่ พ.ศ.2496 มาจนกระทั่งเมื่อ พ.ศ.2512 การปะทะระหว่างทางทหารโซเวียตและจีนที่เกาะเจิ้นเป่า หรือเกาะดาแมนสกี ในบริเวณอาณาเขตที่เป็นประเด็นความขัดแย้งมาตั้งแต่ยุคสมัยราชวงศ์ชิง ทำให้โซเวียตและจีนตกอยู่ในสภาวะขั้นแตกหัก จีนมองโซเวียตเป็นภัยคุกคามมากกว่าสหรัฐอเมริกา เนื่องจากภูมิรัฐศาสตร์ระหว่างจีนและโซเวียต โดยเฉพาะหลักนิยมเบรจเนฟนี้ได้ประกาศว่าสหภาพโซเวียตพร้อมเข้าแทรกแซงทางทหารต่อประเทศที่เป็นภัยต่อความมั่นคงของโซเวียต เพื่อให้สหภาพโซเวียตเป็นรัฐมหาอำนาจหนึ่งเดียว แม้ว่าจีนกับโซเวียตจะมีอุดมการณ์ทางการเมืองร่วมกัน แต่ปัญหาเรื่องพรมแดนและนโยบายการขยายอำนาจโซเวียต ทำให้จีนไม่ได้เห็นว่าโซเวียตเป็นมหามิตรอีกต่อไปถึงขนาดมีการตรึงกำลังบริเวณพรมแดนที่ยาวเหยียดถึง 4,300 กิโลเมตรของประเทศทั้ง 2 ด้วยกำลังทหารนับล้านคน หากแต่เป็นศัตรูที่เป็นภัยต่อความมั่นคง ความตึงเครียดระหว่างจีนและโซเวียตได้ถึงจุดสิ้นสุดลงหลังจากที่สหภาพโซเวียตล่มสลายใน พ.ศ.2534
เมื่อจีนได้ก้าวขึ้นเป็นประเทศมหาอำนาจทางเศรษฐกิจอันดับ 2 ของโลก รัสเซียกับจีนก็ยังคงคุมเชิงกันอยู่จะเห็นได้จากกรณีองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ (SCO) ที่เป็นองค์การการเมือง เศรษฐกิจและการทหารระหว่างทวีป ซึ่งเป็นองค์การภูมิภาคที่ใหญ่ที่สุดตามด้านภูมิศาสตร์และประชากร โดยกินพื้นที่ยูเรเชียประมาณ 60% ประชากรโลก 40% และจีดีพีทั่วโลกที่มากกว่า 30% มั่นคงร่วมกันที่ก่อตั้งใน พ.ศ.2544 ที่มีสมาชิกอยู่ 6 ประเทศ คือ จีน, คาซัคสถาน, คีร์กีซสถาน, รัสเซีย, ทาจิกิสถาน และอุซเบกิสถาน ซึ่งในชั้นต้น องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้มีความเข้มแข็ง สามัคคีกันมาก มีการซ้อมรบร่วมกันทุกปี มีจีนเป็นนายทุนใหญ่ในการให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจแก่บรรดาประเทศสมาชิกต่างๆ จนกระทั่งจีนได้เสนอให้ประเทศปากีสถานซึ่งเปรียบเสมือนลูกน้องของจีนเข้าป็นสมาชิกขององค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ ทำให้รัสเซียเกรงว่าจีนจะมีอิทธิพลเหนือองค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ รัสเซียจึงเสนอให้อินเดียซึ่งเป็นประเทศคู่ปรับกับปากีสถานและจีนเข้าเป็นสมาชิกพร้อมกับปากีสถานใน พ.ศ.2560 ทำให้องค์การความร่วมมือเซี่ยงไฮ้ไร้สมรรถภาพโดยทันทีเพราะมีการคานอำนาจกันจนไม่สามารถดำเนินงานอย่างเข้มแข็งได้ดังเดิม
ดังนั้น ท่าทีของ ปูติน และ สี จิ้นผิง ต่อการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกาในเดือนพฤศจิกายนที่จะถึงนี้ย่อมแตกต่างกันอย่างแน่นอน เนื่องจากปูตินได้สนับสนุนทรัมป์อย่างเปิดเผยตั้งแต่ทรัมป์ลงสมัครรับเลือกตั้งครั้งแรกใน พ.ศ.2559 และในช่วงนับตั้งแต่สงครามรัสเซีย-ยูเครนระเบิดขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ.2565 ทรัมป์กล่าวอ้างซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า ความขัดแย้งจะไม่เกิดขึ้นหากว่าเขาได้ดำรงตำแหน่งอีกสมัยใน พ.ศ.2563 นอกจากนี้ ทรัมป์ยังสัญญาว่าจะคลี่คลายวิกฤตนี้ภายใน 24 ชั่วโมง หากชนะการเลือกตั้งครั้งนี้ โดยที่ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ได้ตอบรับว่าเขาไม่สงสัยเลยเกี่ยวกับความจริงใจของทรัมป์ และรู้สึกยินดีที่ทรัมป์จะเข้ามาช่วยสงบศึกระหว่างรัสเซียกับยูเครนนี้ ในขณะที่นาย เจ.ดี. แวนซ์ คู่ชิงรองประธานาธิบดีของรีพับลิกันคู่กับทรัมป์ ประกาศว่าสหรัฐอเมริกาควรหันไปมุ่งเน้นภัยคุกคามจากทางจีนมากกว่า โดยให้คำจำกัดความจีนว่าเป็น “ภัยคุกคามใหญ่หลวงที่สุด” ต่อสหรัฐอเมริกา
สำหรับทางพรรคเดโมแครตนั้นประธานาธิบดีโจ ไบเดน ได้ส่ง นายเจค ซัลลิแวน ที่ปรึกษาด้านความมั่นคงแห่งชาติของไบเดน พบปะหารือกับ หวังอี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงต่างประเทศจีน และยังได้เข้าพบประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ระหว่างการเดินทางเยือนจีนอย่างเป็นทางการครั้งแรก ท่ามกลางการจับตามองบทบาทของรัฐบาลของประธานาธิบดีโจ ไบเดน ในช่วงสุดท้ายก่อนที่เขาจะหมดวาระในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้านี้ ทั้งนี้แถลงการณ์ร่วมกันระหว่างหวังอี้และเจค ซัลลิแวน ก็กล่าวอย่างเต็มปากถึงมิตรภาพอันดีระหว่างจีนกับสหรัฐอเมริกา
ครับ! คงไม่ต้องบอกนะครับว่าท่าทีของปูตินและสี จิ้นผิง ที่มีต่อการเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐอเมริการะหว่างโดนัลด์ ทรัมป์แห่งพรรครีพับลิกัน กับคามาลา แฮร์ริสแห่งพรรคเดโมแครตว่า ทั้งปูตินและสี จิ้นผิง จะสนับสนุนฝ่ายใด
โกวิท วงศ์สุรวัฒน์
