สุจิตต์ วงษ์เทศ : นาค-มังกร ตราสัญลักษณ์ 50 ปีสัมพันธ์ไทยจีน จากต้นตอความเชื่อเดียวกัน
50 ปีสัมพันธ์ไทยจีน – พญานาคและพญามังกร เป็นสัตว์ในจินตนาการจากต้นตอความเชื่อเดียวกันตั้งแต่ดึกดำบรรพ์หลายพันปีมาแล้ว
รายงานข่าวมีว่าตราสัญลักษณ์การครบรอบ 50 ปีความสัมพันธ์ทางการทูตไทย-จีนเป็นการออกแบบร่วมกันโดยกระทรวงการต่างประเทศของทั้งสองฝ่าย โดยใช้พญานาคและมังกร ซึ่งเป็นสัตว์มงคลในตำนานของทั้งสองประเทศมาขดกันเป็นเลข 50 เพื่อเป็นตัวแทนของสีธงชาติไทยและจีน โดยมังกรและพญานาคได้หันหน้าเข้าหากันและมองไปยังดวงแก้วสีเหลือทอง สื่อถึงการมุ่งสู่จุดหมายเดียวกันในการสร้างประชาคมที่มีอนาคตร่วมกัน เพื่อความมั่นคง มั่งคั่งและยั่งยืนยิ่งขึ้น
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน กระทรวงการต่างประเทศ ร่วมกับสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และกลุ่มบริษัทสยามพิวรรธน์ ได้จัดงานเปิดตัวตราสัญลักษณ์โอกาสครบรอบ 50 ปี การสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาชนจีนในปี 2568 ที่จะถึงนี้ โดยงานดังกล่าวมีขึ้นเมื่อเวลา 13.00 น. ที่ห้องประชุมสุราลัย ฮอลล์ ห้างสรรพสินค้าไอคอนสยาม กรุงเทพฯ
งานเปิดตัวตราสัญลักษณ์นี้มีนายมาริษ เสงี่ยมพงษ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของไทย และนายหาน จื้อเฉียง เอกอัครราชทูตจีนร่วมเป็นประธานในงาน และมีผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย อธิบดีกรมเอเชียตะวันออก นายกสมาคมมิตรภาพไทย-จีน ผู้บริหารกลุ่มบริษัทสยามพิวรรธน์ และนักศึกษาจากภาควิชาเอกภาษาจีนจากมหาวิทยาลัยต่างๆ รวมถึงมีนายชานน สันติธรกุล หรือ นนกุล นักแสดงชื่อดังที่ได้รับความนิยมทั้งในไทยและจีนเข้าร่วมในงานด้วย
(ที่มา : https://www.matichon.co.th/foreign/news_4907037)
แม่น้ำท่าจีน-ถิ่นลูกหลานมังกร
มังกรในภาษาจีนโดยทั่วไปหลายสำเนียง ได้แก่ เล้ง, หลง ฯลฯ
เล่งเกียฉู่, หลั่งยะสิว ในเอกสารจีนโบราณ หลัง พ.ศ. 1000 แปลว่าที่อยู่ของลูกหลานมังกร หมายถึงแม่น้ำท่าจีน (ซึ่งคดเคี้ยวเหมือนมังกรนอนขด) นักโบราณคดีว่าเป็นชื่อเรียกเมืองนครปฐมโบราณ
[“โถโลโปตี” ในเอกสารจีนโบราณ ตรงกับทวารวดี ซึ่งอยู่บริเวณลุ่มน้ำป่าสัก-ลพบุรี มีศูนย์กลางอยู่เมืองศรีเทพ (เพชรบูรณ์)-เมืองละโว้ (ลพบุรี)]
แม่น้ำกาหลง-นาคมังกร
แม่น้ำกาหลงในวรรณกรรมท้าวฮุ่งท้าวเจืองและพระลอ คือ แม่น้ำโขง
กาหลงเป็นชื่อแม่น้ำโขง (ลาวเรียกน้ำแม่ของ) ที่เวียดนามเรียกว่ากิวล็อง และจีนเรียกว่ากิวลุ่ง หมายถึงแม่น้ำที่มีนาคเก้าตัวปกปักรักษา (นาคหรือลวงของไทย-ลาว เป็นชนิดเดียวกับมังกรของจีนที่เรียก เล้ง, หลง)
กาหลง ในมหากาพย์เรื่องท้าวฮุ่งฯ ว่าเป็นชื่อเมืองของแถนลอ มีโคลงว่า “ธรรม์ยำกินกาหลงอยู่กะเสิม ยูสร้าง” หมายถึง (แถนลอ) ครองเมืองหลวงพระบาง
บุญช่วย ศรีสวัสดิ์ อธิบายว่าชาวจีนเรียกแม่น้ำโขง (ของ) ว่า แม่น้ำล้านช้าง หรือ กิวลุ่งเกียง หมายถึงแม่น้ำมังกรทั้งเก้าหรือนาคเก้าตัว (ไทยสิบสองปันนา กรุงเทพฯ 2498 หน้า 24-25)
มหาสิลา วีระวงส์ อธิบายว่า กาหลง มาจากคำว่าเก๋าหลง (ประวัติศาสตร์ลาว จัดพิมพ์โดยสถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, ลำพูน 2535)
ชาวเวียดนามเรียกแม่น้ำของ (โขง) ว่า กิวล็อง มาจากชื่อ กาหลง (ดูรายละเอียดในบทความชื่อ “แม่น้ำโขงในทรรศนะของนักวิชาการลาว” โดย หุมพัน ลัดตะนะวง พิมพ์ในนิตยสาร ศิลปวัฒนธรรม ปีที่ 15 ฉบับที่ 9 เดือนกรกฎาคม 2537 หน้า 118)
เมื่อพระลอจะต้องไปหาพระเพื่อน พระแพง ต้องต่อแพข้ามแม่น้ำ เพราะเมืองสรองของพระเพื่อน พระแพง อยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำกาหลง มีร่ายในหนังสือพระลอ บอกว่า “ถึงแม่น้ำกาหลง ปลงช้างชิดติดฝั่ง นั่งสำราญรี่กันแล้ว ธ ให้ฟันไม้ทำห่วง พ่วงเป็นแพสรรพเสร็จ ธ ก็เสด็จข้ามแม่น้ำแล้วไส้”
ปัญหาที่นักปราชญ์ราชบัณฑิตสมัยก่อนสืบจนทุกวันนี้คิดค้นถกเถียงกันมานานมาก แต่ยังตกลงกันไม่ได้คือ แม่น้ำกาหลงอยู่ที่ไหน? เคยมีนักค้นคว้าชี้ไปที่เวียงกาหลง (อ. เวียงป่าเป้า จ. เชียงราย) แต่ก็เป็นเวียงบนเนินเขาเตี้ยๆ ลำน้ำที่ไหลผ่านบริเวณนั้นชื่อน้ำแม่ลาว ไม่เรียกน้ำแม่กาหลง ฉะนั้นชื่อเวียงกาหลงไม่เกี่ยวกับแม่น้ำกาหลงในวรรณคดีเรื่องพระลอ (เพียงแต่มีชื่อพ้องกัน)
กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) น่าจะอธิบายเรื่องนาค-มังกรอย่างละเอียดถี่ถ้วน เพื่อรองรับความเคลื่อนไหวไทย-จีน สัมพันธ์การทูตสมัยใหม่ครบ 50 ปื ขณะเดียวกันเท่ากับแบ่งปันข้อมูลความรู้สู่สาธารณะ กระตุ้นให้เกิดแรงบันดาลใจไปสู่พลังสร้างสรรค์มิรู้สิ้น
สิ่งนี้ต่างหากคือ “สังคมกึ่งเศรษฐกิจ” ที่รัฐบาลปรารถนาและต้องร่วมกันสนับสนุน
