รายการโทรทัศน์ยอดฮิตเรตติ้งสูงสุดในช่วงสามเดือนแรกของปี 2560 อย่าง “The Mask Singer หน้ากากนักร้อง” เพิ่งจะได้ผู้ชนะเลิศประจำซีซั่นแรกไปเมื่อปลายสัปดาห์ก่อน
แต่นั่นก็ยังไม่ใช่ “บทสรุปสุดท้าย” เพราะทางรายการได้ทิ้งปมค้างคาเรื่องใครคือ “หน้ากากทุเรียน”? เอาไว้ เพื่อนำมาเฉลยต่อในสัปดาห์นี้
ถือเป็น “ดราม่า” ที่ผู้ชม/ผู้บริโภคสามารถตั้งคำถาม และผู้ผลิตก็มีสิทธิชี้แจง ตามวงจรปกติของธุรกิจสื่อทีวี ตลอดจนสื่อดิจิทัลอื่นๆ
ซึ่งคนดูไม่ใช่ผู้จ่ายเงินสนับสนุนรายการโทรทัศน์/ไลฟ์/คลิปต่างๆ โดยตรง หากผู้ผลิตรายการต้องนำ “จำนวนคนดู” ไปใช้อ้างอิง เพื่อแสวงหารายได้ทางโฆษณา
ก่อนที่จำนวนและเม็ดเงินโฆษณาจะย้อนกลับมากำหนดหรือเปลี่ยนแปลงรูปแบบการนำเสนอรายการอีกต่อหนึ่ง
อย่างไรก็ตาม ในมุมมองส่วนตัว ผมกลับไปสนใจประเด็นเล็กๆ ข้อหนึ่ง ซึ่งปรากฏผ่านถ้อยคำที่พิธีกรรายการ The Mask Singer เลือกใช้
นั่นคือ การระบุ/อ้างว่า การตัดสินผลแพ้-ชนะในรอบ “แชมป์ชนแชมป์” ของรายการเมื่อวันพฤหัสบดีที่แล้วนั้น เป็นผลคะแนนที่มาจากการโหวต (ผ่านโทรศัพท์มือถือ) ของ “คนไทยทั้งประเทศ”
อันที่จริง วลี “คนไทยทั้งประเทศ” ดูจะผูกพันอยู่กับประวัติศาสตร์ “เรียลิตี้โชว์” ของวงการโทรทัศน์ไทยอยู่มากพอสมควร
ถ้าจำไม่ผิด รายการเรียลิตี้โชว์แรกที่พยายามนำเอาวลีอันใหญ่โตนี้มาใช้อธิบายความชอบธรรมของกระบวนการตัดสินผลแพ้-ชนะ ผ่านการโหวตของผู้ชมจากทางบ้าน ก็คือ “เดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว” (ซึ่งปัจจุบันเลิกผลิตไปแล้ว)
แน่นอน แทบทุกคนย่อมตระหนักได้ว่า “คนไทยทั้งประเทศ” ที่เข้ามาโหวตเลือกผู้ชนะในรายการแนวเรียลิตี้โชว์/ประกวดร้องเพลงนั้น ไม่ใช่ “คนไทยทั้งประเทศ” จริงๆ
ภาระจึงตกไปอยู่กับฝ่ายผู้ผลิตรายการ ว่าต้องทำอย่างไร ผลคะแนนซึ่งมาจาก (สิ่งเสมือน) “คนไทยทั้งประเทศ” จึงจะมีลักษณะเป็นรูปธรรม จับต้องได้ มากที่สุด
ก่อนหน้าการมาถึงของ The Mask Singer ดูเหมือนรายการเรียลิตี้โชว์/ประกวดร้องเพลงอื่นๆ จะพยายามจำลองภาพแทนคะแนนเสียงดิบๆ ของ “คนไทยทั้งประเทศ” (ที่ไม่ได้ครอบคลุม “ทั้งประเทศ” จริง) ออกมาในรูปของ “แท่งกราฟ” หรือ “ตัวเลขเปอร์เซ็นต์”
ทว่า สิ่งที่น่าสนใจในกรณีล่าสุด ก็คือ คะแนนจาก “คนไทยทั้งประเทศ” ในรายการ The Mask Singer กลับมีความกำกวม คลุมเครือ ไม่ชัดเจน ยิ่งกว่านั้น
เพราะแม้จะมีการเปิดโอกาสให้ “คนไทยทั้งประเทศ” ได้โหวตเลือกผู้ชนะผ่านระบบการส่งข้อความของโทรศัพท์มือถือ
เพราะแม้จะมีการประกาศรายชื่อผู้ชนะ โดยระบุว่าเขาได้รับคะแนนเสียงส่วนใหญ่จาก “คนไทยทั้งประเทศ”
แต่กลับไม่มีการนำเสนอภาพจำลอง/ภาพแทนออกมาว่า ผู้ชนะได้รับเสียงสนับสนุนกี่เปอร์เซ็นต์? ผู้แพ้ได้เสียงโหวตกี่เปอร์เซ็นต์? คะแนนของทั้งคู่ห่างจากกันมากน้อยเท่าไหร่?
หรือไม่มีการประกาศชัดๆ ว่ามี “คนไทยทั้งประเทศ” จำนวนเท่าใด? ที่เข้ามาร่วมโหวตตัดสินแชมป์ครั้งนี้ (ประการหลังสุด ดูจะเป็นเพดาน/ข้อจำกัดของเรียลิตี้โชว์ทุกๆ รายการอยู่แล้ว)
คะแนนเสียงของ “คนไทยทั้งประเทศ” จึงกลายสถานะเป็น “ตัวเลขปริศนา” อะไรสักอย่าง ที่ถูกซุกซ่อนอยู่ใน “กล่องดำลึกลับ” จนอาจ “มีตัวตน” หรือ “ว่างเปล่า” ก็ได้
เช่นเดียวกับสถานภาพของผู้ชนะเลิศอย่าง “หน้ากากทุเรียน”
ซึ่งอาจเป็นผู้ชนะที่ได้รับเสียงสนับสนุนจาก “คนไทยทั้งประเทศ” จริงๆ เพียงแต่ “ผลคะแนนอันเป็นรูปธรรม” ของคนไทยเหล่านั้น ถูกเก็บงำอยู่ในหีบบัตรลึกลับที่ปิดทึบหมดทั้งหกด้าน
จนเขาแทบจะกลายเป็นแชมป์ ผู้ได้รับการยกย่องเชิดชูขึ้นมาจากสิ่งที่ถูก “สมมุติ” ให้เป็น “คะแนนเสียงของคนไทยทั้งประเทศ”
