หน้าแรก คอลัมนิสต์ รถไฟเชียงราย ...

รถไฟเชียงราย ความฝันที่ไม่เคยถึงฝั่งฝัน โดย ธีรภัทร เจริญสุข

29.03.17 | 17:01 น.

เส้นทางรถไฟเชื่อมภาคเหนือของไทยกับตอนใต้ของจีน เป็นความใฝ่ฝันที่มีมายาวนานนับตั้งแต่การรถไฟแรกตั้งในประเทศไทย แผนวางรางรถไฟที่ได้รับความช่วยเหลือจาก

สหราชอาณาจักร และต่อมาจากเยอรมนี ก็มีแนวคิดในการเชื่อมต่อทางรถไฟของประเทศไทยเข้ากับประเทศเพื่อนบ้านใกล้เคียงทะลุไปถึงประเทศจีนเพื่ออำนวยความสะดวกในการเดินทางและขนส่งสินค้า

จนกระทั่งเปลี่ยนแปลงการปกครองและอิทธิพลของสหรัฐอเมริกาเข้ามาในประเทศไทยที่เน้นการขนส่งทางรถยนต์ แผนเรื่องทางรถไฟจึงพับฉากเงียบลงไป หลังจากมีการเสนอขึ้นครั้งแรกในทศวรรษที่ 2500

เส้นทางรถไฟกรุงเทพฯ-เด่นชัย-เชียงราย-เชียงแสน/เขียงของ เข้ามามีบทบาทกล่าวถึงอีกครั้งเมื่อเกิดการรวมตัวของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน และแผนพัฒนาระบบคมนาคมขนส่งเพื่อเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน โดยทางสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) ได้ปัดฝุ่นแผนการสร้างทางรถไฟถึงเชียงรายมาอีกครั้ง

โดยปรับให้เป็นรถไฟทางคู่ และแยกเส้นทางออกเป็นเด่นชัย-เชียงแสน สายหนึ่ง กับเด่นชัย-เชียงของ อีกสายหนึ่ง เพื่อเชื่อมต่อได้ทั้งฝั่งพม่าและฝั่งลาว

Advertisement

ในอีกด้านหนึ่งนั้น จีนได้วางแผนทำเส้นทางรถไฟต่อเชื่อมลงมาจากด่านม่อหาน-บ่อเต็น เพื่อเข้าสู่นครหลวงเวียงจันทน์ ซึ่งจะเป็นการส่งเสริมการขนส่งต่อเนื่องไปจากภาคเหนือ ทำให้เชียงแสน-เชียงของ บูมขึ้นจากข่าวดังกล่าว อสังหาริมทรัพย์และธุรกิจจับตามองและพร้อมจะลงทุน

โดยแผนคือการขนส่งสินค้าไป-กลับจากกรุงเทพฯ หรือท่าเรือแหลมฉบัง ขึ้นไปถึงเชียงรายโดยรถไฟ และส่งขึ้นไปยังจีนตอนใต้ด้วยเรือสินค้าแม่น้ำโขง หรือรถไฟที่จีนจะก่อสร้างลงมา

ภายหลังการรัฐประหาร 2557 แผนรถไฟทางคู่นี้ ก็ยังดำเนินต่อเนื่องแม้จะเปลี่ยนรัฐบาล แต่ยังชะลอเพราะไม่ได้ผู้รับเหมาจากการประมูลและการก่อสร้างจริงก็ยังไม่เกิดขึ้น

อย่างไรก็ตาม แผนทางรถไฟเชียงรายที่ยาวนานกว่า 70 ปีนี้ก็ต้องถูกเลื่อนไปอีกครั้ง หลังจากการรถไฟแห่งประเทศไทยต้องเปลี่ยนคณะกรรมการบริหารและผู้ว่าการการรถไฟอีกครั้งด้วย ม.44

การขนส่งในพื้นที่จังหวัดเชียงราย รวมถึงกระแสของอสังหาริมทรัพย์จึงผิดหวังครั้งแล้วครั้งเล่า คนเชียงรายได้แต่รอรถไฟที่มาไม่ถึงเสียที

ในอีกทางหนึ่ง จีนก็ได้เปลี่ยนแนวคิดด้านการขนส่งทางชายแดนภาคเหนือของไทย จากการเชื่อมต่อด้วยรถไฟ เป็นการล่องเรือมาตามลำแม่น้ำโขง โดยลงทุนระเบิดเกาะแก่งและสร้างปรับปรุงท่าเรือแห่งใหม่ขนาดใหญ่ สนับสนุนทุนให้แก่เจ้าหน้าที่ตำรวจทหารในบริเวณใกล้เคียงลุ่มแม่น้ำโขงตอนบนทุกประเทศเพื่อลดอาชญากรรมและโจรสลัด ความสำคัญของรถไฟเชียงรายจึงลดลงเหลือเพียงแค่การขนส่งสินค้าของไทยขึ้นไปเท่านั้น ซึ่งจีนที่เป็นนายทุนใหญ่ไม่ค่อยให้ความสนใจเท่าที่ควร

รวมถึงแผนการเปลี่ยนแนวเส้นทางรถไฟความเร็วสูง ที่ญี่ปุ่นได้รับข้อตกลงในการสร้างรถไฟขึ้นสายเหนือมาทางเชียงใหม่ และไม่ประสงค์จะใช้รางหรือแบ่งทรัพยากรร่วมกับจีน การก่อสร้างและระบบที่ขัดแย้งกันในพื้นที่ดินของการรถไฟที่มีจำกัดยิ่งทำให้ความเป็นไปได้ในการก่อสร้างต่ำลง

แม้กระทั่งทางหลวงขนาดแปดเลนที่จะเชื่อมต่อสนามบินแม่ฟ้าหลวงเชียงราย กับด่านชายแดนเชียงของและท่าเรือเชียงของ ยังหยุดชะงักปล่อยให้ทางหลวงขนาดกว้างใหญ่สิ้นสุดลงในพื้นที่รกร้างเป็นหลายปี เพราะงบประมาณและ

แผนยังไปไม่ถึง หากใครได้เดินทางไปเชียงแสนและเชียงของ ต้องงงงันหากเลี้ยวผิดเส้นทางไปเจอทางตันขนาดแปดเลน

การลงทุนธุรกิจและอสังหาริมทรัพย์ในเชียงราย โดยอาศัยข่าวการคมนาคมขนส่งทางรถไฟ จึงต้องระมัดระวังอย่างมาก ไม่ให้ซื้อเกินราคาเพราะความคาดหวัง

มิฉะนั้นแล้ว การลงทุนอาจไม่ประสบความสำเร็จ หรือต้องซื้อของในราคาแพงเกินจริงโดยไม่มีผลตอบแทนในเวลาอันสั้น