ศึกยึดครองพื้นที่เสมือน : เมื่อ Facebook ประกาศ เอาจริงกับ Virtual / Augmented Reality

สัปดาห์ที่ผ่านมา เฟซบุ๊กมีประชุมนักพัฒนาครั้งใหญ่ประจำปี หรือที่เรียกว่างาน F8 เป็นประจำทุกปี ที่เฟซบุ๊กจะออกมาประกาศผลงานการพัฒนาและวิสัยทัศน์ของตนเอง เพื่อให้นักพัฒนาคาดเดาแนวโน้มสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตบนแพลตฟอร์มใหญ่อย่างเฟซบุ๊ก (ที่เอาเข้าจริงก็เปลี่ยนใจไปๆ มาๆ อยู่เรื่อย) โดยในปีนี้เฟซบุ๊กประกาศหลายสิ่งที่น่าสนใจ หนึ่งในสิ่งที่คนสนใจเป็นอันดับต้นๆ คือ การพัฒนา ‘เครื่องอ่านใจ’

อย่างที่มีข่าวออกมาก่อนหน้านี้ว่า มาร์ก ซักเกอร์เบิร์ก นั้นเอาจริงเอาจังกับการพัฒนาด้านการเชื่อมต่อวิชาประสาทวิทยาเข้ากับเทคโนโลยีอย่างมาก จนประกาศรับสมัครพนักงานเพื่อมาดูแลด้านนี้เป็นการเฉพาะหลายสิบคน ในปีนี้เฟซบุ๊กก็ประกาศเทคโนโลยีชิมลาง โดยยั่วน้ำลายพวกเราด้วยคำโฆษณาที่ว่า “จะเป็นอย่างไร ถ้าในอนาคตคุณไม่ต้องพิมพ์ แต่เครื่องอ่านใจ จะอ่านความคิดของคุณแล้วพิมพ์ให้เอง”

เรจิน่า ดูแกน หัวหน้าฝ่ายวิจัย Building 8 (ซึ่งว่ากันว่าเป็นหน่วยวิจัย ‘ลับสุดยอด’ ของเฟซบุ๊ก) บอกว่า “คุณอาจคิดว่านี่เป็นอนาคตอันไกลโพ้น แต่จริงๆ แล้วมันอยู่ใกล้กว่าที่คุณคิด”

แต่นอกจากสิ่งที่ดูเหมือนหลุดออกมาจากหนังไซไฟแล้ว ในงานครั้งนี้ เฟซบุ๊กก็ยังประกาศ “เป้าหมายระยะสั้น” สำหรับพวกเขาอีกสองประการที่น่าสนใจครับ

ทั้งสองประการเป็น ‘ความจริงเสมือน’ เหมือนๆ กัน แต่ก็ ‘ต่าง’ กันพอสมควร ถ้าจะพูดให้ชัด นั่นคือเฟซบุ๊ก วางหมากสำหรับอนาคตของตนเองไว้สองที่ ที่หนึ่งไว้ใน Augmented Reality และอีกที่ ไว้ที่ Virtual Reality

สำหรับผู้ที่ติดตามวงการเทคโนโลยีเป็นประจำ คงไม่ต้องอธิบายกันอีกแล้วว่า Augmented Reality ต่างจาก Virtual Reality อย่างไร แต่สำหรับผู้ที่ยังไม่คุ้น เปรียบเทียบง่ายๆ Augmented Reality คือการ ‘ดึงสิ่งเสมือน มาไว้บนโลกจริง’ ส่วน Virtual Reality คือ ‘การดึงเราไปอยู่บนโลกเสมือนจริง’ – ง่ายกว่านั้น Augmented Reality โดยพื้นฐานที่สุดคือเกมโปเกมอนโก ส่วน Virtual Reality ก็คือเกมอย่าง Resident Evil 7 ที่คุณสามารถ ‘เข้าไป’ ในโลกที่ผู้สร้างเกมสร้างขึ้นได้

ในงาน F8 ครั้งนี้ มาร์ก ซักเกอร์เบิร์ก ประกาศว่าเฟซบุ๊กจะพัฒนาอย่างเอาจริงเอาจังทั้งสองแพลตฟอร์ม – สำหรับ Virtual Reality นั้น เฟซบุ๊กมีแพลตฟอร์มชื่อ Facebook Spaces “พื้นที่เสมือน” ที่ให้คุณสร้างอวาตาร์แทนตัว แล้วมีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนๆ ในที่แห่งนั้น คุณสามารถเล่นเกม วาดรูป ดูหนัง กับเพื่อนในโลกเสมือนได้ โดยประสบการณ์ทั้งหมดจะ ‘immersive’ ชวนให้จ่อมจมคล้ายโลกจริง ผ่านทางเฮดเซตที่คุณสวมใส่

อีกส่วนที่น่าสนใจกว่า ‘โลกเสมือน’ คือการที่เฟซบุ๊กพยายามช่วงชิงพื้นที่บน ‘ความจริงที่ถูกเติมแต่ง’ หรือ Augmented Reality (ของเสมือนบนโลกจริง) จากที่คุณอาจเคยใช้ฟังก์ชั่นแต่งภาพตลกๆ (เช่น ถ่ายเซลฟี่ แต่ให้หน้าคุณเป็นหมา แล้วพอแลบลิ้น ลิ้นของหมาในภาพก็จะแลบออกมาด้วย หรือถ่ายเซลฟี่แล้วพ่นไฟ) ตอนนี้ Facebook จะก้าวไปอีกขั้น ด้วยเทคโนโลยี Augmented Reality บวกกับเทคโนโลยีที่สามารถ ‘เข้าใจ’ ได้ว่ากล้องของคุณกำลัง ‘เห็น’ อะไรอยู่ เช่น ถ้าคุณส่องกล้องไปที่แก้วกาแฟ เฟซบุ๊กก็จะรู้ว่านี่คือแก้วกาแฟ แล้วจะเสนอ ‘แอ๊กชั่น’ ต่างๆ สำหรับแก้วกาแฟให้คุณ เช่น
คุณอาจจะทำให้แก้วกาแฟนั้นมีควันพวยพุ่ง (ในกล้อง) หรืออาจแปะโน้ตไว้ที่แก้วกาแฟได้

มาร์ก ซักเกอร์เบิร์ก ชักชวนให้คุณลองจินตนาการสถานที่สาธารณะที่คุณสามารถเข้าไปมีส่วนแต่งแต้มงานศิลปะ หรือกระทั่งใช้มือถือเพื่อส่องดูงานศิลปะที่คนอื่น
ทิ้งไว้ เขาชวนให้ลองจินตนาการโลกที่คุณสามารถ ‘ทิ้งโน้ต’ ไว้ที่ร้านอาหารเพื่อให้เพื่อนๆ คุณเห็นเมนูที่คุณแนะนำได้ เขาชวนให้ลองจินตนาการ ‘อีกชั้นหนึ่ง’ ของความจริงที่เหนือไปกว่าโลกอันแสนธรรมดา

Augmented Reality เป็นความพยายาม-เป็นความฝันหนึ่งที่โลกเทคโนโลยีหวังจะไปให้ถึงมานานแล้ว เทคโนโลยีที่มีตั้งแต่ต้นนั้นพรั่งพร้อม ขาดก็แต่ผู้เล่นที่ใหญ่พอ ที่จะชักชวนให้ผู้ใช้อินเตอร์เน็ตทั่วโลกหันมาสร้างคอนเทนต์เพื่อให้โลก ‘ชั้นใหม่’ นี้ไม่ว่างเปล่า ซึ่งในตอนนี้ก็ดูเหมือนว่าเฟซบุ๊กจะพร้อมแล้วที่จะเป็นผู้เล่นรายใหญ่รายนั้น

มันกำลังจะเป็นโลก ‘ชั้นใหม่’ ที่เฟซบุ๊กจะเป็นผู้ครอบครองโดยสมบูรณ์ – มักจะถูกปกครองด้วยนโยบายแบบเฟซบุ๊ก ที่สามารถ ‘กลั่นกรอง’ ว่าอะไรที่ควรอยู่บนนั้นหรือไม่ควรอยู่บนนั้นได้ (เช่นเดียวกับที่เฟซบุ๊กสามารถเลือกให้ข้อความที่ขัดกับนโยบายของเฟซบุ๊ก ‘ถูกลบ’ ออกจากแพลตฟอร์มของตน) – และที่สุดแล้ว มันจะเป็นพื้นที่หากินอีกแห่งของแผนกโฆษณาของเฟซบุ๊กอีกด้วย

เฟซบุ๊กกำลังสร้างโลกใหม่, มันกำลังสร้างพื้นที่ใหม่, ที่อำนาจของรัฐไปกำกับได้ไม่เต็มที่ อีกครั้ง – คุณอาจจะจำตอนที่โปเกมอนโกฮิตในประเทศไทยได้ ว่ารัฐไทยพยายามแค่ไหนที่จะเจรจากับเนียนทีค บริษัทผู้สร้าง
เพื่อให้เอา ‘หมุด’ โปเกมอนออก – และคุณก็คงจำได้ว่ารัฐไทยมีแต้มต่อน้อยแค่ไหน

เฟซบุ๊กกำลังจะสร้างโลกใหม่แบบนั้น – ทีนี้ ขึ้นอยู่กับคุณแล้วละ ที่คุณจะพิจารณาว่ามันเป็นโลกที่น่าอยู่ไหม

 

ทีปกร วุฒิพิทยามงคล

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon