เรือสำรวจของจีนได้เริ่มต้นทำการสำรวจแม่น้ำโขงตั้งแต่ อ.เชียงแสนไปถึง อ.เวียงแก่น และเป็นจุดเริ่มต้นของโครงการระเบิดเกาะแก่งในแม่น้ำโขงเพื่อพัฒนาแผนการเดินเรือของจีนในแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง (ภาพจาก มติชนออนไลน์ วันอาทิตย์ที่ 23 เมษายน 2560)
เมืองเชียงแสน (อ. เชียงแสน จ. เชียงราย) ถูกกระทำย่ำยีย่อยยับเกือบหมด โดยรัฐบาลไทยก่อนๆ เพื่อสนองการค้ากับจีนทางแม่น้ำโขง ทั้งๆ มีทางเลือกหลบเลี่ยง แต่ไทยเลือกทำลายเมืองโบราณสำคัญมากเหนือสุดลุ่มน้ำโขง พม่า, ลาว, ไทย
ขณะนี้ยากจะเยียวยารักษาสภาพเมืองโบราณอันมีค่ามหาศาลไว้ได้ มีแต่จะทำลายเพิ่มอีกถึงแม่น้ำโขง
แม่น้ำโขง
จีนต้องการใช้แม่น้ำโขง ตั้งแต่สิบสองพันนา มณฑลยูนนาน (เป็นอย่างน้อย) ลงไปถึงไทย จ. เชียงราย เป็นเส้นทางลำเลียงสินค้าทางเรือ ระวาง 500 ตันขึ้นไป
แต่แม่น้ำโขงตั้งแต่เหนือเวียงจัน เต็มไปด้วยหินเกาะแก่งใหญ่น้อย เป็นอุปสรรคการเดินเรือ ดังนั้นต้องระเบิดหินเกาะแก่งเหล่านั้นถึงจะเดินเรือขนาดระวางได้ตามต้องการ
ถ้าทำจริงอย่างนั้น ย่อมกระทบสิ่งแวดล้อมและอื่นๆ อีกมาก จึงมีเครือข่ายประชาชนลุ่มน้ำโขงหลายกลุ่มคัดค้าน ดังบทนำมติชน (ฉบับวันศุกร์ที่ 5 พฤษภาคม 2560 หน้า 2) บอกว่า
“ปัญหาของการใช้แม่น้ำโขง ปรากฏว่าจีนได้สร้างเขื่อนที่ต้นน้ำ ทำให้ระดับน้ำในแม่น้ำโขงเปลี่ยนแปลง ต่อมาได้ระเบิดเกาะแก่งปรับปรุงร่องน้ำให้เรือระวางน้ำหนักต่างๆ เดินทางผ่านได้ จนล่าสุดได้ระเบิดเกาะแก่งขนาดใหญ่ เพื่อให้เรือระวางบรรทุกไม่เกิน 500 ตัน นำสินค้าจากจีนมาได้ ยังเหลือแต่แก่งที่คอนผีหลง อ. เชียงแสน จ. เชียงราย และมีการเคลื่อนไหวคัดค้านจากประชาชนมาตลอด”
“ในเรื่องนี้มีมิติต้องพิจารณาเป็นพิเศษ ในทางเศรษฐกิจมีความจำเป็นแค่ไหนอย่างไร เพราะมีการก่อสร้างถนนจากจีนผ่านลาวเข้าไทย ทั้งผลทางเศรษฐกิจจะคุ้มค่ากับความสูญเสียด้านสิ่งแวดล้อมหรือไม่ ที่สำคัญยังมีมิติด้านความมั่นคงที่ต้องพิจารณา ซึ่งประเทศไทยต้องพิจารณาด้วยความรอบคอบ”
เมืองเชียงแสน
เหนือ อ. เชียงแสน จ. เชียงราย แม่น้ำโขงมีปัญหามากต่อการคมนาคมทางน้ำมาแต่โบราณกาลหลายร้อยหลายพันปีมาแล้ว
เห็นได้จากตำแหน่งของเมืองเชียงแสน ซึ่งเป็นเมืองโบราณอยู่เหนือสุดตามลำแม่น้ำโขง ที่มีกำแพงก่ออิฐมั่นคงแข็งแรงที่สุด และขนาดกว้างใหญ่สุด มีซากวัดวาอารามใหญ่น้อย ทั้งในและนอกเขตกำแพงเมือง รวมถึงบนยอดเขาก็มี
มีเทคโนโลยีก้าวหน้า หล่อพระพุทธรูปสำริดจำนวนมาก บางองค์เศียรขนาดมหึมา สกุลช่างเชียงแสนเป็นที่รู้ทั่วกัน แสดงความมั่งคั่งอย่างยิ่งจากการค้าข้ามภูมิภาค
เหนือขึ้นไปไม่มีเมืองขนาดกว้างใหญ่เท่าเมืองเชียงแสนอีกแล้ว ที่ก่อกำแพงด้วยอิฐ แสดงว่าตรงนี้เหมาะสมที่สุด
ชุมทางคมนาคม
ตำแหน่งที่ตั้งเมืองเชียงแสน อยู่ริมแม่น้ำโขง เป็นที่ชุมนุมเส้นทางการค้าข้ามภูมิภาค มีแม่น้ำสาขาอีกมากมายหลายสาย ทั้งเขตไทย, ลาว, พม่า
มีตำนานนิทานบอกเล่าการโยกย้ายกลุ่มชนหลายเรื่อง ที่เป็นเครือญาติกับนานาชาติพันธุ์ ทั้งตระกูลมอญ-เขมร, ม้ง-เมี่ยน, จีน-ทิเบต, ไต-ไท ฯลฯ เช่น ตำนานสุวรรณโคมคำ เกี่ยวข้องกับฝั่งลาว, ตำนานสิงหนวัติ เกี่ยวข้องกับฝั่งพม่า ฯลฯ
แต่เราทำลายเองเกือบหมดแล้ว และจะหมดในไม่ช้า
