ชินกร ไกรลาศ ร้องเพลงยอยศพระลอ ประกอบหนังไทยเรื่องพระลอ
คนทั่วไปในประเทศชอบฟังเพลงยอยศพระลอ ร้องโดย ชินกร ไกรลาศ แต่ไม่อยากดูและไม่รู้จักหนังไทยเรื่องพระลอ
เหตุจากแก้วเสียงเฉพาะตัว มีกังวานวิเศษเหมือนเสียงสวรรค์ของ ชินกร ไกรลาศ กับเพลงดนตรีมีทำนอง “สำเนียงลาว เข้าถึงความเป็นไทย” ได้แก่
ตอนต้นร้องเกริ่นลาว ตอนปลายลาวกระทบไม้ ไม่มีใครทำได้ดีเยี่ยมถึงขนาดอย่าง ชินกร ไกรลาศ ซึ่งฝึกเก็บลมหายใจไว้ในปอด แล้วค่อยๆ ระบายออกเป็นเสียงสูงยาวอย่างยิ่ง ไม่ขาดสาย และไม่มีใครเทียบได้ตราบจนทุกวันนี้
เกริ่นลาว มีต้นรากจากขับลำ พบทั่วไปของคนตระกูลภาษาไต-ไท มีในทำขวัญ, เทศน์มหาชาติ, ขับเสภา ฯลฯ
ลาวกระทบไม้ มีต้นทางจากเต้นสาก (ตำข้าว) ของกลุ่มชนทุกเผ่าพันธุ์ในอุษาคเนย์ ต่อมาถูกทำให้เป็นลาวเมื่อยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์
พระลอ
ลอ แปลว่างาม เป็นคำยืมจากภาษาเขมร ว่า ลออ (อ่านว่า ละ-ออ)
พระลอ อยู่เมืองแมนสรวง ปัจจุบันคือ เมืองหลวงพระบาง ในลาว เป็นศูนย์กลางรัฐล้านช้าง
คำว่า บาง ในชื่อพระบาง แปลว่า สวรรค์, ฟ้า (มีในชื่อ ขุนบางกลางหาว เจ้านายรัฐสุโขทัย)
ตำนานขุนบรม (เมืองแถง) มีโอรสองค์โตชื่อ ขุนลอ ไปครองเมืองหลวงพระบาง
[เวียงลอ (อ. จุน จ. พะเยา) เป็นชื่อเวียงว่า ลอ แปลว่า เวียงงาม, เมืองงาม ไม่ใช่เวียงของพระลอ]
พระเพื่อน พระแพง
เพื่อน แปลว่า ผู้รักใคร่อยู่ด้วยกัน
แพง แปลว่า หวงแหน, รักใคร่
พระเพื่อน พระแพง อยู่เมืองสรอง (เป็นทายาทท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง) ในรัฐล้านนา ปัจจุบัน คือ เมืองพะเยา จ. พะเยา
[ไม่ใช่ อ. สรอง จ. แพร่ ที่ถูกอุปโลกน์สมัยหลัง]
แม่น้ำกาหลง
กาหลง คือแม่น้ำโขง กลายคำจากภาษาเวียดนามเรียก กิวล็อง หมายถึง มังกร หรือ นาคเก้าตัว
ท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง
ท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง (เกิดเมืองพะเยา เจ้าเมืองพะเยา) เป็นชื่อมหากาพย์ของสุวรรณภูมิ แต่งด้วยโคลงลาวเกือบ 5 พันบท ต้นเรื่องพระลอที่รู้จักทุกวันนี้
พระลอ เป็นตอนปลายของท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง เป็นที่นิยมแพร่หลายในราชสำนักกรุงรัตนโกสินทร์
