ช่วงเทศกาลสงกรานต์วันที่ 11-15 เม.ย. 69 ช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์วันที่ 18-19เม.ย. และ 25-26 เม.ย.69
ทางวนอุทยานเขาตาม่องล่าย ได้จัดกิจกรรม “พิชิตหัวใจม่องล่าย” เส้นทางศึกษาธรรมชาติที่จะทำให้คุณตกหลุมรักเมืองสามอ่าวมากกว่าเดิม! เตรียมร่างกายให้พร้อม แล้วไปรับพลังธรรมชาติ + วิวทะเลสุดอลังการแบบ 360 องศา! จุดชมวิว เป็นหินผาสามารถมองเห็นอ่าวประจวบฯ เขาล้อมหมวก เกาะร่มและเกาะหลักได้อย่างชัดเจน เมื่อหันกลับมาทางทิศตะวันตกจะพบความสวยงามของเขาตาม่องล่าย
นักท่องเที่ยวเลือกวันแล้วจองเลย (จำกัดเพียงรอบละ 6 ท่าน) รอบเวลาเดินขึ้นเวลา 09.00 / 10.30 / 13.30 / 15.00 น. ค่าอุปกรณ์ 100 บาท/คน (รวมหมวกนิรภัย, ไฟฉาย และเจ้าหน้าที่นำทางดูแลตลอดทริป) มัดจำขยะ 50 บาท (ลงทะเบียนสิ่งของที่อาจเป็นขยะไว้ นำกลับลงมาครบ รับเงินคืนทันที!)
การแต่งกายต้องใส่ “รองเท้าผ้าใบ” และ “กางเกงขายาว” เพื่อความปลอดภัยในการปีนป่าย จุดนัดพบที่อาคารไม้ บริเวณลานจอดรถ (มาก่อนเวลา 10 นาที) จึงขอเชิญชวนนักท่องเที่ยวร่วมพิชิต “หัวใจม่องล่าย” ได้ตามวันดังกล่าว สอบถามเพิ่มเติมที่โทร. 062-450-7266 “ใจถึงก็ขึ้นเขา” แล้วคุณจะรู้ว่า “ม่องล่าย” ไม่ได้มีดีแค่ชื่อ…แต่คือความท้าทายที่ต้องมาสัมผัสด้วยตาตัวเองสักครั้งในชีวิต!
[จากเฟซบุ๊ก สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ วันที่ 7 เม.ย.2569 https://www.facebook.com/share/p/176vKuJSkL/]
ภูเขาเป็น “ร่างเสมือน” ผีบรรพชน
“หัวใจม่องล่าย” มาจากเรื่องเล่าตาม่องล่ายที่รู้จักทั่วไปบริเวณรอบอ่าวไทยตั้งแต่เพชรบุรี, ประจวบคีรีขันธ์ ถึงชลบุรี, ระยอง, จันทบุรี ฯลฯ แสดงความสัมพันธ์ทางสังคม-วัฒนธรรมและการค้า-การเมือง บนเส้นทางการค้าทางทะเลเลียบชายฝั่งระหว่างจีนกับบ้านน้อยเมืองใหญ่รอบอ่าวไทย ซึ่งมีหลายสำนวนแตกต่างในรายละเอียดตามปากคำท้องถิ่นนั้นๆ ได้แก่
เรื่องเล่า ตาบ้องไล่ ยายรำพึง ในหนังสือ นิราศตังเกี๋ย ของ หลวงนรเนติบัญชากิจ (นายแวว) แต่ง พ.ศ. 2430 (คุรุสภาพิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2504 หน้า 9-11)
อีกฉบับหนึ่งคือ ท้าวม่องไล่, เจ้ากงจีน และเจ้าลาย (มีผู้จดเป็นลายลักษณ์อักษรแล้วพิมพ์ไว้ในหนังสือ สมุดราชบุรี พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2468 หน้า 55-63)
เนื้อเรื่องมีสรุปดังนี้
ตาม่องไล่มีเมียชื่อยายรำพึง มีลูกสาวคนเดียวชื่อนางยมโดย
ต่อมามีชายติดพันขอแต่งงาน ได้แก่ เจ้าลายเป็นคนท้องถิ่นและเจ้ากงจีนเป็นโอรสจักรพรรดิจีน จึงเกิดเหตุสับสนอลหม่านขัดแย้งรุนแรง ทำให้พิธียกขันหมากแต่งงานเป็นการสู้รบล่มจม ครั้นนานเข้าสิ่งต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกลายเป็นหิน ได้แก่
(1.) นางยมโดยถูกตาบ้องไล่จับสองขาฉีกร่างเป็นสองซีกโยนไปกลางทะเล แล้วกลายเป็นหินเกาะนมสาว (จ. จันทบุรี, จ. ประจวบคีรีขันธ์)
(2.) ท้าวม่องไล่ตายไปเหลือซาก กลายเป็นหินภูเขาตาม่องไล่ (จ. ประจวบคีรีขันธ์)
(3.) แม่รำพึงตายไป กลายเป็นกรวดหินดินทรายหาดแม่รำพึง (จ. ระยอง)
(4.) เครื่องขันหมากเจ้ากงจีนถูกทิ้งกระจัดกระจาย กลายเป็นหินบนภูเขาสามร้อยยอด (จ. ประจวบคีรีขันธ์)
(5.) เจ้าลายตายไป กลายเป็นหินชื่อเขาเจ้าลาย (ปัจจุบันบางทีเรียกเขานางพันธุรัต อ. ชะอำ จ. เพชรบุรี)
ผู้คนและสิ่งของเครื่องมือเครื่องใช้กลายเป็นหินยังมีมากกว่านี้ แต่สรุปเท่าที่รู้จักเพียงเท่านี้
ตายไปเป็นหิน คือ ร่างเสมือนของผีบรรพชน
ความตาย “กลายเป็นหิน” ในวัฒนธรรมหินตั้ง หรือ “หินใหญ่” เป็นความเชื่อเรื่องขวัญทางศาสนาผี (ไม่ใช่วิญญาณทางศาสนาพุทธ เพราะต่างกันมาก)
ศาสนาผีเป็นความเชื่อเริ่มแรกของคนทั้งโลก แต่ถูกตัดทิ้งในไทย ทำให้ประวัติศาสตร์คลาดเคลื่อน จึงไม่เข้าใจเรื่องเล่าและการสาปให้กลายเป็นหิน เช่น เรื่องตาม่องล่าย เป็นต้น
หินถูกสมมุติเป็นร่างเสมือนของหลายสิ่งหลายอย่าง ซึ่งพบไม่น้อยในคำบอกเล่าท้องถิ่นต่างๆ ทั่วประเทศ และต่อเนื่องถึงเพื่อนบ้าน
“ร่างเสมือน” เป็นคำผูกใหม่ที่ถอดความหมายจากคำนิยามว่า “The substitute body of the dead chief” ของ นายควอริตช์ เวลส์ (นักปราชญ์ชาวอังกฤษ ผู้เคยมารับราชการเป็นที่ปรึกษาในราชสำนักสยาม ยุค ร.6 และ ร.7 และบุกเบิกการศึกษาค้นคว้าเรื่องพิธีกรรมดึกดำบรรพ์ในโลก รวมถึงพระราชพิธีต่างๆ ของสยาม)
อยู่ในหนังสือ Prehistory and Religion in South-East Asia ของ H.G. Quaritch Wales, (London : Bernard Quaritch) 1957 p. 35.
ส่วนข้อมูลเกี่ยวกับงานวิชาการของนายควอริตช์ เวลส์ ได้จากบทความวิชาการภาษาไทย เรื่อง “หินตั้ง, หินใหญ่ และความตายในศาสนาผีกับพระนอน และพุทธประวัติตอนปรินิพพาน” ของ ศิริพจน์ เหล่ามานะเจริญ (พิมพ์ในหนังสือ The Old Man and SEA ชายชรากับอุษาคเนย์ วิทยาลัยนานาชาติ ปรีดี พนมยงค์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2565 หน้า 118-163)
เรื่องเล่าท้องถิ่นต่างๆ ทั่วไทยมีคุณค่าและสร้างมูลค่า ดังนี้
คุณค่า ทางวิชาการประวัติศาสตร์โบราณคดีและมานุษยวิทยา ปัญหาอยู่ที่ระบบการศึกษาไทยไม่ให้ค่า
มูลค่า กระตุ้นรายได้จากการท่องเที่ยว ปัญหาอยู่ที่รัฐบาลไทยไม่ให้ค่าเรื่องเล่าท้องถิ่นซึ่งมีพลังสร้างสรรค์
