สุจิตต์ วงษ์เทศ : ไทย นับถือศาสนาไทย ผี พุทธ พราหมณ์

ศาสนาไทย เป็นศาสนาในไทย มีขึ้นจากการประสมประสานระหว่างศาสนาผี กับศาสนาพุทธ โดยมีศาสนาผีเป็นฐานรากอันแข็งแกร่ง

แล้วประดับประดาศาสนาผีให้ดูภูมิฐานทันสมัยน่าเชื่อถือ ด้วยสิ่งละอันพันละน้อยที่รับจากพุทธและพราหมณ์ โดยไม่ขัดหลักผี มีพยานสำคัญในพิธีบวช

อินเดีย, ลังกา มีพิธีบวชคนโดยโกนหัวเข้าทำพิธีกรรมในโบสถ์ เป็นเสร็จพิธี

ในไทยและอุษาคเนย์ ไม่บวชคน แต่บวชนาค มีแห่นาค, ทำขวัญนาค ฯลฯ ซึ่งไม่พบในพุทธบัญญัติ จึงไม่มีในอินเดีย, ลังกา

ศาสนาผี มีในศาสนาไทย

คนไทยส่วนมากนับถือศาสนาไทย ซึ่งมีศาสนาผีเป็นรากฐานอันแข็งแกร่ง (แต่มักหลงว่านับถือศาสนาพุทธ)

แล้วประดับประดาศาสนาผีด้วยสิ่งละอันพันละน้อย ที่รับบริจาคศาสนาพราหมณ์กับศาสนาพุทธ โดยเลือกเอาส่วนที่ไม่ขัดกับหลักผี เพื่อให้ดูดี มีสง่าราศี ทันสมัย น่าเลื่อมใส ศรัทธากว่าเก่าเท่านั้น

ศาสนาผีรักษากฎเกณฑ์ทางสังคม ส่วนศาสนาพราหมณ์, พุทธ รักษากฎเกณฑ์ทางจิตวิญญาณของบุคคล

ผี เป็นศาสนา เพราะเป็นความเชื่ออย่างหนึ่งของมนุษย์ โดยมีพิธีกรรมรองรับความเชื่อนั้น เช่น เลี้ยงผี, เลี้ยงขวัญ ฯลฯ จึงยกย่องศาสนาผีเป็นศาสนาเก่าสุดในโลก หลายพันปีก่อนมีศาสนาพราหมณ์กับศาสนาพุทธ

ขวัญ

ขวัญ คือส่วนที่ไม่เป็นตัวตนของคน มองไม่เห็น จับต้องไม่ได้ สิงสู่อยู่ในคน, สัตว์, สิ่งของ, สถานที่

มีลักษณะเป็นหน่วย จำนวนไม่แน่นอน ขึ้นอยู่กับความเชื่อของแต่ละชาติพันธุ์ เช่น บางพวกเชื่อว่าคนมี 32 ขวัญ, บางพวกบอกว่า 80 ขวัญ เป็นต้น

ขวัญ อยู่กลางกระหม่อมสำคัญมาก เรียก จอมขวัญ

รูปขวัญจำลองจากจอมขวัญกลางกระหม่อมของคนเป็นแฉกๆ มีบนหน้ากลองทองมโหระทึก กับเป็นลายก้นหอยบนลายเขียนหม้อบ้านเชียง ฯลฯ

ทำขวัญนาค ไม่มีในพุทธบัญญัติ แต่สมัยหลังพยายามปนให้ขลังด้วยพิธีพราหมณ์ เป็นพิธีกรรมในศาสนาผี เมื่อคนธรรมดาจะเปลี่ยนสถานะเป็นคนพิเศษเรียก นักบวช, พระสงฆ์