รัฐบาลทุกยุคทุกสมัยของไทย ไม่มีงบพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางวัฒนธรรม เช่น มิวเซียม, เมืองโบราณ, โรงละคร ฯลฯ
แต่มีงบสม่ำเสมอต่อเนื่อง (ไม่อั้น) ตามความต้องการของผู้มีอำนาจในกองทัพ เพื่อซื้ออาวุธยุทโธปกรณ์ เช่น รถถัง, เรือดำน้ำ, เครื่องบินขับไล่ ฯลฯ
ทางเข้าด้านหน้าปราสาทพิมาย
ปราสาทพิมาย (อ. พิมาย จ. นครราชสีมา) หันหน้าทางทิศใต้ (ไปทางกัมพูชา)
ประตูปรางค์ประธาน, ประตูทางเข้าปราสาทพิมาย ตรงกับประตูเมืองด้านทิศใต้ เรียกประตูชัย (ชื่อสมัยหลังเรียกกันต่อมาจนปัจจุบัน)
ทุกวันนี้มีถนนสายหลักตัดตรงระหว่างประตูทางเข้าปราสาทพิมายกับประตูชัย
ถ้าเดินตรงตั้งแต่ประตูชัยขึ้นทิศเหนือ จะผ่านอาคารร้านค้าสองข้างทาง มีถนนนำสายตาเห็นยอดปราสาทพิมายอยู่ข้างหน้าสูงขึ้นทีละน้อยๆ นับป็นสุดยอดของการทอดน่องท่องเที่ยวเมืองพิมาย
แต่รัฐราชการปิดประตูด้านนี้เป็นทางเข้าปราสาท แล้วทำทางเข้าเบี่ยงไปทางขวา จึงไม่เห็นยอดปราสาทพิมาย
เป็นความเสียหายใหญ่หลวงทางวัฒนธรรม ที่ควรแก้ไขโดยเร็วให้คนเข้าชมทางประตูด้านตรงหน้าปราสาท
เมืองพิมาย มาจากไหน?
พิมาย กลายคำจากภาษาสันสกฤตว่า วิมาย แปลว่าผู้ไม่มีมายา หมายถึง พระพุทธเจ้า
เมืองพิมาย มีรากเหง้าจากชุมชนหมู่บ้านราว 3,000 ปีมาแล้ว เริ่มเป็นบ้านเป็นเมืองใหญ่ ราวหลัง พ.ศ. 1000 เริ่มมีปราสาทพิมาย (ในศาสนาพุทธ ฝ่ายมหายาน) ราวหลัง พ.ศ. 1600
เป็นแหล่งเดิมต้นวงศ์กัมพูชา ที่สร้างนครวัด, นครธม และเป็นเครือญาติกษัตริย์รัฐละโว้ (ลพบุรี) กับรัฐอยุธยา (กรุงศรีอยุธยา)
ปราสาทพิมาย เป็นต้นแบบพระปรางค์ที่ลพบุรีกับอยุธยา เช่น พระปรางค์วัดมหาธาตุ, วัดพุทไธศวรรย์, วัดราชบูรณะ, วัดพระราม ฯลฯ
ประวัติศาสตร์ไทยในเมืองพิมาย
พิมายเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทย แม้เป็นเมืองขอม มีปราสาทขอม แต่ขอมเป็นบรรพชนคนไทยตั้งแต่ยุคอยุธยา หรือก่อนนั้น
พิมาย มี 2 ส่วนที่สัมพันธ์กัน คือ 1. ปราสาทพิมาย 2. เมืองพิมาย
ปราสาทพิมาย เป็นที่รู้จักกว้างขวาง แล้วมีกิจกรรมแบ่งปันความรู้ทั้งที่ตัวปราสาทและอยู่ในพิพิธภัณฑ์
เมืองพิมาย ยังไม่เป็นที่รู้จัก และไม่มีกิจกรรม ทำให้ถูกทำลายโดยไม่รู้ตัว ทั้งๆ เกี่ยวข้องประวัติศาสตร์ไทยโดยตรง เพียงแต่สำนึกของผู้เกี่ยวข้องถูกครอบงำด้วยประวัติศาสตร์แบบอาณานิคม เลยตัดขาดจากประวัติศาสตร์ไทย ยุคก่อนอยุธยา
ทั้งปราสาทพิมาย และเมืองพิมาย บันดาลใจให้มีนิทานกลอนเรื่องท้าวปาจิต (แต่งยุคพระเจ้าตาก) แล้วส่งพลังให้สุนทรภู่สร้างสรรค์กลอนสุภาพแบบสุนทรภู่กับพระอภัยมณี
ถ้าลงทุนอนุรักษ์และพัฒนาตามแนวทางสากลให้ปราสาทพิมายกับเมืองพิมาย เพื่อรักษาคุณค่าทางวัฒนธรรมกับสร้างมูลค่าจากการท่องเที่ยว จะคืนทุนคุ้มกับที่ลงไปในไม่ช้า
งบทำเขื่อนมหึมาเลียบสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยากลางกรุงเทพฯ ถ้าเอาไปพัฒนาเมือง พิมายจะคุ้มค่ากว่าทั้งทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรม
