ไม่ว่ายุค ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล เป็นรองนายกรัฐมนตรี ไม่ว่ายุค นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ เป็นรองนายกรัฐมนตรี ล้วนอยากสร้างผลงาน
โดยเฉพาะปัญหา “ราคา” พืชผลทาง “การเกษตร”
เห็นได้จากการประกาศเมื่อเดือนมกราคม 2558 วางเป้าหมายที่จะให้ราคายางพาราไปอยู่ที่ 80 บาทต่อกิโลกรัม
อันเป็นเป้าหมายที่ “ชาวสวนยาง” เคยเรียกร้องเมื่อเดือนกันยายน 2556
เห็นได้จากการส่ง นายสุวิทย์ เมษินทรีย์ เข้าไปวางระบบกระตุ้นงานการตลาดภายในกระทรวงพาณิชย์หลังเดือนสิงหาคม 2559
แต่ไม่ว่ายุค ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล ไม่ว่ายุค นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ ล้วนล้มเหลว
เพราะราคายางพาราไม่เพียงแต่ดำเนินไปอย่างไม่เสถียร หากแต่แนวโน้มอันเด่นชัดอย่างยิ่งคือการลดลงอย่างเป็นอัตราเร่ง
กระทั่งใกล้ 3 โล 100 เป็นลำดับ
แน่นอน วิกฤตอันเนื่องแต่การเสื่อมทรุดลงของราคายางพารา ด้าน 1 มีปัจจัยมาจากการผลิตในลักษณะอนาธิปไตย ขณะเดียวกัน ด้าน 1 มีปัจจัยมาจากตลาดโลก
กระนั้น การผลิตในลักษณะ “อนาธิปไตย” ก็มีมูลเหตุ
ถามว่าในยุค ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล เป็นรองนายกรัฐมนตรีและรับผิดชอบงานด้านเศรษฐกิจสามารถบริหารจัดการกระทรวงเศรษฐกิจในทางเป็นจริงได้หรือไม่
ตอบได้เลยว่า ไม่ได้
แม้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล จะมีรัฐมนตรีช่วยที่รู้เรื่องยางเป็นอย่างดีแต่ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล ก็มิอาจกำกับงานกระทรวงพาณิชย์ได้
เช่นเดียวกับในยุคของ นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์
แม้จะสามารถจัดส่ง นายสุวิทย์ เมษินทรีย์
ไปนั่งในฐานะรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ได้แต่มือของ นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ ก็ยื่นไปไม่ถึงกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
เพราะรองนายกรัฐมนตรีที่กำกับ คือ พล.อ.อ.ประจิน จั่นตอง
นี่คือปัญหาอันเนื่องแต่การบริหารจัดการอย่างที่ ปีเตอร์ ดรักเกอร์ สรุปอย่างรวบรัดว่าเป็นปัญหาในเรื่อง “แมเนจเมนต์”
แมเนจเมนต์อันเป็นศาสตร์ที่เติบใหญ่ในยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2
ในห้วงที่ นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ นั่งอยู่ในฐานะประธานที่ปรึกษาฝ่ายเศรษฐกิจของนายกรัฐมนตรีก็อาจจะมองดูกระบวนการทำงานในฐานะรองนายกรัฐมนตรีของ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล ด้วยความเป็นห่วง
ต่อเมื่อ นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ เข้ามาอยู่ในสถานะแห่งรองนายกรัฐมนตรีลักษณะเดียวกันกับ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล จึงได้เข้าใจ
เข้าใจไม่เพียงแต่ต่อ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล
หากเข้าใจมากยิ่งขึ้นว่าในยุคที่นั่งเป็นรองนายกรัฐมนตรี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังหรือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ระหว่างเดือนมกราคม 2544 กระทั่งเดือนมกราคม 2548 เหตุใดจึงมากด้วยผลงานและความสำเร็จ
ปมเงื่อนอยู่ที่ “แมเนจเมนต์” อยู่ที่ “บริหารจัดการ”
ภายหลังถูกปรับออกจากตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีเมื่อเดือนสิงหาคม 2559 ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล สรุปบทเรียนออกมาได้อย่างคมคาย
ผ่านคำว่า “แบ่งแยกแล้วปกครอง”
นี่คือกระบวนการบริหารที่เจ้าอาณานิคมนำไปใช้ในประเทศเมืองขึ้น ไม่ว่าจะโดยชาวอังกฤษ ไม่ว่าจะโดยชาวฝรั่งเศส
ต้นเค้ามาจาก “Devide and Rule”
