ขอยืมสำเนียงเสน่ห์ของโฆษกคณะรัฐประหาร 2534 และ 2549 พล.ต.ประพาส ศกุนตนาค มาสรุปแนวโน้มการเมืองไทย หากรัฐธรรมนูญบวกบทเฉพาะกาล บังคับใช้เสียหน่อย
พม่าเพิ่งได้ประธานาธิบดีใหม่ เป็นคนสนิทของซูจี ผู้นำพรรคเอ็นแอลดี หรือสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย ไปวันก่อน ด้วยภาพรวมที่ขยับเข้าใกล้ประชาธิปไตยมากขึ้น
รัฐสภาพม่า มีสมาชิก 652 คน พรรคเอ็นแอลดีของซูจีครองเสียงข้างมาก ขณะที่โควต้ากองทัพพม่าล็อกไว้ที่ 1 ใน 4 หรือ 25 เปอร์เซ็นต์ ของทั้งสภา
ซูจี ถูกเตะสกัดด้วยรัฐธรรมนูญที่ห้ามผู้มีคู่ครองเป็นต่างชาติ ติน จ่อ ซึ่งตอนแรกมีสื่อเสนอข่าวมั่วว่า เป็นคนขับรถของซูจี รับหน้าที่ประธานาธิบดีพลเรือนคนแรก ในรอบ 54 ปี
นี่ถ้ารัฐธรรมนูญพม่า ให้กองทัพมีเสียงในสภา 1 ใน 3 แบบไทยๆ สถานการณ์อาจแตกต่าง
สำหรับร่างรัฐธรรมนูญไทย ที่ คสช.ชง “บทเฉพาะกาล” ล่าสุดไปวันก่อน เปิดโอกาสให้เพื่อนบ้านได้เดินนำเราไปบ้าง
สมัยหนึ่งนักศึกษาประชาชนผู้รักประชาธิปไตยที่หนีการกวาดล้างใหญ่ในพม่า
เคยมาอาศัยประเทศไทยเป็นที่พักพิง เคลื่อนไหวแสดงจุดยืน ปัจจุบันสภาพเช่นนั้นกลายเป็นอดีตไปแล้ว
ก็ต้องยินดีกับพม่า ส่วนประเทศไทยคงต้องอยู่ใน “ห้องทดลอง” ประชาธิปไตยแผนใหม่ไปอีกพักใหญ่
ข้อเสนอจาก คสช.ที่เพิ่งเป็นข่าวไปหมาดๆ ให้มี ส.ว. 250 คน เพิ่มจากร่างเดิมของ อ.มีชัย ฤชุพันธุ์ และคณะที่ให้มี 200 คน และให้เพิ่มวาระอยู่ยาวถึง 5 ปี
250 นี่ไม่น้อย คิดเป็นสัดส่วนเท่ากับ 1 ใน 3 ของรัฐสภา ที่จะมีสมาชิกรวมกัน 750 คน จากสภาผู้แทนฯอีก 500 คน
ถ้าเป็นพรรคการเมือง ก็ใหญ่เบ้อเริ่มเป็นพรรคแกนนำได้สบายๆ
บทเฉพาะกาลยังทำให้ “คนนอก” อมยิ้ม เพราะให้งดใช้มาตรา 83 และ 154 ที่ให้พรรคการเมืองส่งชื่อ “ว่าที่นายกฯ” 3 คนให้ กกต. ก่อนเลือกตั้ง
ถ้าไม่งดใช้มาตรานี้ “คนนอก” ที่รับการเสนอชื่อ อาจกลายเป็นเป้าโดนขึงพืดในสนามหาเสียงน่วมไปเหมือนกัน
ยังมีนักวิชาการตั้งข้อสังเกตด้วยว่า ด้วยบทเฉพาะกาล การตั้งนายกฯรอบนี้ คงทำเงียบๆ ไม่เอิกเกริกเปิดเผย เหมือนที่ผ่านๆ มา
250 เสียงในสภาสูง บทเฉพาะกาล ให้มีอำนาจหน้าที่อย่างหนึ่งคือ “พิทักษ์รัฐธรรมนูญ”
การพิทักษ์รัฐธรรมนูญเป็นคำกว้าง เปิดช่องให้ตีความได้หลายแง่มุม แคบกว้างตามอัธยาศัย
แต่ทีเด็ดคือ ส.ว. 250 คน ไม่มีอำนาจกำหนดตัวนายกฯก็จริง แต่ปลดได้เพราะสามารถร่วมอภิปรายและลงมติไม่ไว้วางใจรัฐบาลได้
ทั้งหมดนี้มาจากรัฐธรรมนูญ 2521 อย่างที่ได้เสนอข่าวตลอดมาแบบเป๊ะๆ
ถ้าบทเฉพาะกาลออกมาอย่างนี้ รัฐบาลที่จะเข้ามาภายหลังการเลือกตั้ง 2560 จะอยู่ยาก นั่งผวาได้ทั้งวัน
แต่ถ้า “ดี” ตามสเปค ก็เป็นอีกเรื่อง
