อาคารสถานที่ทางประวัติศาสตร์โบราณคดี ต้องมีคำอธิบายกะทัดรัดสั้นๆ ง่ายๆ สื่อสารตรงไปตรงมา ไม่เยิ่นเย้อยืดยาด จะช่วยกระตุ้นชักจูงคนท้องถิ่น และนักท่องเที่ยวเดินทางทอดน่องท่องเที่ยวอย่างเข้าถึงท้องถิ่นทั่วประเทศ
ถ้าใช้ภาษาราชการมากเท่าไร ก็สร้างปัญหามากเท่านั้น เพราะเข้าใจไม่ง่าย แล้วยิ่งขับไล่ไสส่งคนออกไปพ้นๆ เพราะปกติคนไม่อยากอ่านหนังสืออยู่แล้ว ยิ่งทำยุ่งยาก ยิ่งไม่อ่านเสียเลยดีกว่า มีตัวอย่างเล่าให้รู้ไว้เฉยๆ ไม่ตำหนิใคร
เมื่อบ่ายวันเสาร์ 25 พ.ย. 2560 ผมไปเมืองลพบุรีเพื่อขอข้อมูลความรู้จากผู้รู้
ป้อมท่าโพธิ์ มีป้ายไทย-อังกฤษของกรมศิลปากรติดตั้งไว้มั่นคงแข็งแรง อ่านไทยเที่ยวแรกไม่รู้เรื่อง ต้องยืนอ่านทวนแล้วทวนอีก แต่ไม่มั่นใจว่าเข้าใจจริง เลยขอแรงพรรคพวกถ่ายรูป แล้วจดข้อความภาษาไทยทั้งหมดมาอ่านใหม่ มีดังนี้
ป้อมปราการเมืองลพบุรี
สร้างสมัยทวารวดี ประกอบด้วยกำแพงเมือง ป้อมประตู หอรบ ของเดิมแข็งแรงมากทั้ง 4 ด้าน คงสร้างมาแต่สมัยทวารวดีและมาสร้างเพิ่มเติมขึ้นในสมัยพระราเมศวรเสด็จไปครองเมืองลพบุรี ในแผ่นดินพระมหาจักรพรรดิโปรดฯ ให้รื้อกำแพงเมืองเดิมเสียเพราะเกรงข้าศึกจะยึดเป็นที่มั่น และมาสร้างเพิ่มเติมใหม่ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช สร้างเฉพาะตอนพระราชวังและป้อมมุมเมือง และสร้างประตูเมืองใหม่
ป้อมท่าโพธิ์ เป็นป้อมขนาดใหญ่ริมแม่น้ำบางขาม คูเมืองธรรมชาติของเมืองลพบุรีด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ลักษณะป้อมรูปหัวลูกศรสามารถมองเห็นและใช้ปืน หรือปืนใหญ่ที่ตั้งอยู่บนป้อม ยิงโจมตีสำหรับป้องกันเมืองได้ทุกทิศทาง บนกำแพงป้อมมีใบบังสำหรับบังการมองเห็นและป้องกันการโจมตี
กรมศิลปากร ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถาน เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2479
ปรับปรุงใหม่
ถ้าจะให้เข้าใจดีขึ้น ผมขออนุญาตทดลองตั้งหัวข้อ แล้วสลับข้อความพร้อมย่อหน้าใหม่ ดังนี้
ป้อมท่าโพธิ์
ป้อมท่าโพธิ์ เป็นป้อมขนาดใหญ่ริมแม่น้ำบางขาม คูเมืองธรรมชาติของเมืองลพบุรีด้านทิศตะวันตกเฉียงเหนือ
ลักษณะป้อมรูปหัวลูกศร สามารถมองเห็นและใช้ปืน หรือปืนใหญ่ที่ตั้งอยู่บนป้อม ยิงโจมตีสำหรับป้องกันเมืองได้ทุกทิศทาง
บนกำแพงป้อมมีใบบังสำหรับบังการมองเห็นและป้องกันการโจมตี
ป้อมปราการเมืองลพบุรี
สร้างสมัยทวารวดี ประกอบด้วยกำแพงเมือง ป้อมประตู หอรบ ของเดิมแข็งแรงมากทั้ง 4 ด้าน คงสร้างมาแต่สมัยทวารวดีและมาสร้างเพิ่มเติมขึ้นในสมัยพระราเมศวรเสด็จไปครองเมืองลพบุรี
ในแผ่นดินพระมหาจักรพรรดิโปรดฯ ให้รื้อกำแพงเมืองเดิมเสีย เพราะเกรงข้าศึกจะยึดเป็นที่มั่น และมาสร้างเพิ่มเติมใหม่ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช สร้างเฉพาะตอนพระราชวังและป้อมมุมเมือง และสร้างประตูเมืองใหม่
“กรมศิลปากร ประกาศขึ้นทะเบียนโบราณสถาน เมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2479”
ข้อความบรรทัดสุดท้ายนี้ ผมคิดว่าไม่ต้องมีก็ได้ ไม่มีใครอยากรู้ เมื่อใส่เข้ามาทำให้รก เปลืองพื้นที่ และน่ารำคาญมาก เห็นทีไรหงุดหงิดทีนั้น
ทำให้ง่าย เป็นงานยากมาก ผมพยายามทำเองก็ยังไม่สำเร็จ จึงไม่ตำหนิใครที่ไหน? มีแต่ให้กำลังใจว่าอย่าใช้ “คำหลวง” (หมายถึงศัพท์เฉพาะทางโบราณคดี) เพราะไม่มีใครเข้าใจด้วย เว้นเสียแต่พวกทรนงหลงตัวเองสำคัญตนเหนือคนอื่น ไม่ยินยอมพร้อมทำประโยชน์แบ่งปันคนส่วนใหญ่ก็ตามใจ
