คนไทยมาจากไหน? กระทรวงศึกษาธิการบอกไว้ในหนังสือเรียนวิชาประวัติศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ว่าด้วยถิ่นเดิมของชนชาติไทย มี 5 แนวคิด จำแนกดังนี้
- แนวคิดไม่เป็นที่ยอมรับ มี 3 แนวคิด ได้แก่ (1) อยู่เทือกเขาอัลไต ในมองโกเลีย, (2) อยู่ลุ่มน้ำฮวงโห ในจีน, (3) อยู่หมู่เกาะทะเลใต้
- แนวคิดยังมีข้อโต้แย้ง 1 แนวคิด คือ อยู่ในไทยปัจจุบัน (ผมเขียนถึงแล้วเมื่อวานนี้)
- แนวคิดเป็นที่ยอมรับ 1 แนวคิด ว่าอยู่ทางตอนใต้ของจีน มีข้อความสรุปจะคัดมาดังนี้
“ถิ่นเดิมของชนชาติไทยน่าจะอยู่ในบริเวณระหว่างมณฑลกวางสีกับเมืองเดียนเบียนฟูในภาคเหนือของเวียดนาม จากนั้นจึงเคลื่อนย้ายไปทางตะวันตกเข้าไปในมณฑลหยุนหนานของจีน ในภาคเหนือของเวียดนาม ในภาคเหนือของลาว รัฐชานในพม่า และเลยไปถึงรัฐอัสสัมของอินเดีย ส่วนใหญ่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในภาคเหนือของประเทศไทย จากนั้นจึงขยายลงไปทางใต้ตามลุ่มแม่น้ำต่างๆ ในประเทศไทย คือชาวไทยปัจจุบัน”
[จากหนังสือ ประวัติศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ พิมพ์ครั้งที่ 5 พ.ศ. 2557 หน้า 97]
ชนชาติไทยในกวางสีมีหรือ?
ชนชาติ เป็นคำวิชาการที่ผูกขึ้นใหม่ จึงไม่ใช่คำดั้งเดิมดึกดำบรรพ์
ตระกูลภาษาไต-ไทในกวางสีมีเก่าสุดราว 3,000 ปีมาแล้ว คนที่พูดภาษานี้ไม่เรียกตัวเองว่าคนไทย และสมัยนั้นไม่ถูกเรียกว่าชนชาติไทย จะเรียกตัวเองอย่างไร? ไม่พบหลักฐาน
แต่สมัยต่อมาจนปัจจุบัน พวกเขาเรียกตัวเองรวมๆ ว่า จ้วง (ซึ่งประกอบด้วยคนหลายกลุ่มชื่อต่างๆ นับไม่ถ้วน) ไม่เคยเรียกตัวเองว่าไทย, คนไทย, ชนชาติไทย และไม่เคยมีตำนานว่าจ้วงในกวางสีเคลื่อนย้ายถ่ายเทถึงดินแดนไทยปัจจุบัน
มีแต่อำนาจของภาษาและวัฒนธรรมไต-ไท จากตอนใต้ของจีน (ปัจจุบันเป็นดินแดนตอนใต้ของจีน แต่ในยุคดึกดำบรรพ์ไม่ใช่จีน) แผ่กระจายตามเส้นทางการค้าภายในถึงลุ่มน้ำโขง แล้วเคลื่อนลงลุ่มน้ำเจ้าพระยาและพื้นที่ต่อเนื่อง
ดังนั้นความเป็นมาของคนไทยจึงไม่น่าจะเป็นอย่างหนังสือตำราเรียน (ตามที่ยกมา)ของกระทรวงศึกษาธิการ
ประวัติศาสตร์ไทยในสากลโลก
ประวัติศาสตร์ไทยตามหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีและมานุษยวิทยา ฯลฯ ควรมีพัฒนาการความเป็นมาไม่ต่างจากสากลโลก เพราะคนไทยไม่ใช่มนุษย์ต่างดาว
- คนไทยไม่ใช่เชื้อชาติบริสุทธิ์ แต่เป็นชาติพันธุ์ดั้งเดิมอยู่อุษาคเนย์ มีการผสมผสานกับนานาชาติพันธุ์ เป็นลูกผสมร้อยพ่อพันแม่
- 2. ไทย, คนไทย มาจากอำนาจการเมืองของวัฒนธรรมและภาษาไต-ไท (เก่าสุดอยู่กวางสี-กวางตุ้ง)
ภาษาไต-ไทเป็นภาษากลางทางการค้าภายใน แพร่กระจายจากลุ่มน้ำโขงลงลุ่มน้ำเจ้าพระยา แล้วสถาปนารัฐไทยที่อยุธยา พูดภาษาไทย มีอักษรไทย ต่อมาคนนานาชาติพันธุ์กลายตนเองเป็นไทย ราวหลัง พ.ศ. 1700
คนไทยลูกผสมร้อยพ่อพันแม่ มีวัฒนธรรมร่วมอุษาคเนย์
คนไทยเป็นลูกผสมนานาชาติพันธุ์ร้อยพ่อพันแม่ จึงมีบรรพชนร่วมและวัฒนธรรมร่วมกับคนอุษาคเนย์หลายพันปีมาแล้ว
ถ้าเอาคนอุษาคเนย์ของแต่ละประเทศทุกวันนี้มายืนปนกัน โดยแก้ผ้าและห้ามพูด จะแยกไม่ออกบอกไม่ได้ว่าใครเป็นคนชาติไหน? ประเทศไหน? เพราะล้วนเป็นคนจำพวกเดียวกัน มีคำอธิบายเพิ่มเติมดังนี้
- ประเทศไทยมีความเป็นมาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ (หรือยุคหิน) ทั้งของผู้คนและดินแดน เป็นส่วนหนึ่งของสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์อย่างแยกออกจากกันมิได้ จึงมีบรรพชนร่วมกัน
- ไทยมีคาบสมุทรอยู่เกือบกึ่งกลางภูมิภาคอุษาคเนย์ เป็นจุดนัดพบทางการค้าและสงครามของคนนานาชาติพันธุ์จากตะวันตก-ตะวันออก
นอกจากนั้นแต่ละรัฐมีพื้นที่มาก มีคนน้อย ต่างต้องการผู้คนเพิ่มเติม เพื่อผลิตอาหารและกิจกรรมอื่นๆ ทำให้มีประเพณีกวาดต้อนโยกย้ายถ่ายเทผู้คนสม่ำเสมอเข้าสู่ระบบเกณฑ์แรงงาน ยิ่งทำให้ต้องผสมผสานมากขึ้นกับนานาชาติพันธุ์ร้อยพ่อพันแม่
- คนพื้นเมืองดั้งเดิมของอุษาคเนย์ เป็นบรรดาคนซึ่งอยู่ที่นี่ บริเวณประเทศไทยปัจจุบัน อาจพูดตระกูลภาษาต่างๆ ได้แก่ มอญ-เขมร, ชวา-มลายู, ม้ง-เมี่ยน ฯลฯ แต่นานไปเมื่อมีความเปลี่ยนแปลงต่างๆ จนต้องตกอยู่ในอำนาจของภาษาและวัฒนธรรมไต-ไท ต่อจากนั้นบางกลุ่มทยอยกลายตัวเองเป็นคนไทย
[มีรายละเอียดในหนังสือ ความไม่ไทยของคนไทย ของ นิธิ เอียวศรีวงศ์ สำนักพิมพ์มติชนพิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2559]
รัฐไทย นานาชาติพันธุ์
ชาติพันธุ์, ภาษา, อักษร เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางสังคมหรือรัฐ แต่ไม่เป็นสิ่งชี้ขาดกำหนดขอบเขตของรัฐ เพราะรัฐกำหนดขึ้นโดยอำนาจทางเศรษฐกิจการเมืองของคนชั้นนำเบื้องบน
รัฐยุคแรกๆ ประกอบด้วยผู้คนพลเมืองนานาชาติพันธุ์ จึงไม่มีชาติพันธุ์หนึ่งใดเป็นคนส่วนใหญ่ของรัฐนั้นๆ
[ต่อไปนี้ดัดแปลงใหม่จากข้อเขียนของ จิตร ภูมิศักดิ์ ในหนังสือ ข้อเท็จจริงว่าด้วยชนชาติขอม สำนักพิมพ์มติชน พ.ศ. 2547 หน้า 173]
- รัฐไทย มิได้กำหนดขึ้นโดยคนไทยหรือคนพูดไทย ทำนองเดียวกันคนไทยหรือคนพูดไทยก็มิได้เป็นผู้กำหนดรัฐไทย
- คนไทยหรือคนพูดไทย ในยุคเดียวกันอาจแยกกันสถาปนารัฐใครรัฐมันก็ได้ เช่น รัฐอยุธยา, รัฐสุพรรณภูมิ, รัฐนครศรีธรรมราช, รัฐสุโขทัย ฯลฯ
- คนไทยหรือคนพูดไทยบางพวก ไม่อยู่ในรัฐที่มีคนไทยปกครองก็ได้ แต่อยู่ในรัฐที่ปกครองโดยกษัตริย์มอญ, กษัตริย์เขมร เช่น รัฐละโว้ (ลพบุรี) กษัตริย์ตรัสภาษาเขมร, รัฐหริภุญชัย (ลำพูน) กษัตริย์ตรัสภาษามอญ เป็นต้น
- รัฐไทยที่มีคนไทยเป็นพระเจ้าแผ่นดิน ก็ไม่จำเป็นต้องมีประชากรเป็นคนไทยทั้งหมด (และความจริงในประวัติศาสตร์ก็ไม่เคยเป็นอย่างนั้น) แต่มีคนไทยส่วนเดียว โดยส่วนที่เหลือเป็นคนหลายชาติพันธุ์ เช่น เจ๊ก, แขก ฯลฯ
ทุกวันนี้ประเทศไทยมีหลายชาติพันธุ์ ได้แก่ เหนือ มี ม้ง, เมี่ยน อีสาน มี กุย (กวย, ส่วย) ใต้ มี มลายู
