“การศึกษา” เป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งในการสร้างและพัฒนาความรู้ ความคิด ความประพฤติ และคุณธรรมของเยาวชนให้สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ก้าวหน้าต่อไปได้ด้วยดีจนบรรจุเป้าหมาย
มูลนิธิ ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ มูลนิธิบรรจง พงศ์ศาสตร์ ก่อตั้งขึ้นมากว่า 27 ปี โดยมูลนิธิ ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ ได้ก่อตั้งขึ้นมาเมื่อ 10 กรกฎาคม พ.ศ.2535 สมัยที่ท่านดำรงตำแหน่งปลัดกระทรวงศึกษาธิการ การก่อตั้งมูลนิธิเริ่มจากการจำหน่ายปากกาลูกลื่น ส่วนมูลนิธิ บรรจง พงศ์ศาสตร์ ได้ก่อตั้งมาเมื่อ 17 มีนาคม พ.ศ.2535 การก่อตั้งเริ่มต้นจากการเดิน
การกุศลของแต่ละโรงเรียนในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2538 เป็นกองทุนบรรจง พงศ์ศาสตร์ ที่เกิดขึ้นจากการระดมน้ำใจไมตรีจากชาวกรมสามัญศึกษา โดยที่ 2 มูลนิธิมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยเหลือและส่งเสริมการศึกษาให้แก่นักเรียนที่ขัดสน ด้อยโอกาส และมีความประพฤติดี และการดำเนินการเพื่อสาธารณชน
ตลอดระยะเวลากว่า 27 ปีนั้น เป็นเพียงการดำเนินการของทั้ง 2 มูลนิธิ แต่หากจะกล่าวถึงความมุ่งมั่นในการสร้างสรรค์สิ่งที่ดีงามเพื่อการศึกษาคงต้องกล่าวว่า กว่า 60 ปีที่ ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ ได้บ่มเพาะ ความมุ่งมั่นศรัทธาที่เต็มเปี่ยมไปด้วยสายตาอันยาวไกล ในการที่จะขับเคลื่อนการศึกษามาตลอดชีวิต ตั้งแต่เริ่มรับราชการครูจนถึงตำแหน่งอธิบดีกรมการศึกษานอกโรงเรียน กรมวิชาการ กรมสามัญศึกษา และปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ส่วน ดร.บรรจง พงศ์ศาสตร์ ตลอดชีวิตราชการได้ทุ่มเทและพัฒนางานการศึกษาอย่างใกล้ชิดกับโรงเรียนมาโดยตลอดเช่นกันตั้งแต่ตำแหน่งครู ผู้อำนวยการโรงเรียน ผู้อำนวยการกองการมัธยมศึกษา รองอธิบดีกรมสามัญศึกษา ผู้ตรวจราชการกระทรวงศึกษาธิการ และอธิบดีกรมสามัญศึกษา
หากจะกล่าวถึงผลงานของมูลนิธิ ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ และมูลนิธิบรรจง พงศ์ศาสตร์ แล้ว คงต้องกล่าวถึงบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน) และในเครือมติชนที่ร่วมทำกิจกรรมกับมูลนิธิทั้ง 2 มาโดยตลอด เพื่อประโยชน์ของสังคม
ภายใต้โครงการ “แบ่งปันความรู้ เชิดชูศาสนา พัฒนาแหล่งน้ำลำคลอง” ตั้งแต่ปี 2546 ปัจจุบันรวมงบประมาณในการสนับสนุนกว่า 60 ล้านบาท เพื่อจัดทำโครงการต่างๆ เพื่อส่งเสริมเรื่องการศึกษาของเด็กและเยาวชน รวมทั้งผู้ด้อยโอกาส ได้แก่ ระดมทุนซื้อหนังสือดีให้ 250 โรงเรียนที่ถูกเผาใน 3 จังหวัดภาคใต้ โครงการ “ห้องสมุดพร้อมปัญญา” ห้องสมุดในเรือนจำและทัณฑสถานของกรมราชทัณฑ์ ห้องสมุดพระปริยัติธรรม โครงการ “ตู้อักษรซ่อนปัญญา” สนับสนุนหนังสือดีมีคุณภาพพร้อมตู้หนังสือให้ห้องสมุดโรงเรียนที่ขาดแคลนกว่า 200 แห่ง
สำหรับกิจกรรมเพื่อสาธารณะทั้ง 2 มูลนิธิถือว่าเป็นการตอบแทนคุณแผ่นดิน ภายใต้กรอบแนวคิด “แบ่งปันความรู้
เชิดชูศาสนา พัฒนาแหล่งน้ำลำคลอง” ด้วยเห็นว่าเป็นภารกิจที่จะทำให้สังคมไทยได้กลับมาเป็นสังคมแห่งสันติสุขร่วมกัน และยังสามารถใช้ชีวิตอย่างสงบร่มเย็นดังเช่นที่เคยเป็นมาแต่กาลก่อน โดยเฉพาะเมื่อสิ่งแวดล้อมหรือแม่น้ำลำคลองที่มีอยู่มีสภาพแวดล้อมหรือระบบนิเวศวิทยาที่ดีขึ้น ซึ่งจะส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของประชาชนสองฝั่งคลองโดยจัดโครงการพัฒนาแหล่งน้ำลำคลอง รณรงค์ร่วมฟื้นฟูคลองเปรมประชากรจัดกิจกรรม “คืนคลองสวย น้ำใส ด้วยน้ำใจ ปวงประชา เทิดไท้องค์พระพุทธเจ้าหลวง” กิจกรรม
“ปลูกต้นไม้เพิ่มพื้นที่สีเขียวเนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก” กิจกรรม “คลองสวยน้ำใส ยุวชนไทยรักษ์แผ่นดิน”
ส่วนโครงการ “ส่งเสริมการอ่าน” ทางมูลนิธิ ดร.โกวิท วรพิพัฒน์ และมูลนิธิบรรจง พงศ์ศาสตร์ ดำเนินงานโดยหนังสือพิมพ์มติชนและสื่อในเครือเป็นสื่อกลางในการรณรงค์และประชาสัมพันธ์รับเงินบริจาคเพื่อนำไปจัดหาหนังสือใหม่และทันสมัยที่เป็นประโยชน์ รวมทั้งเงินสด แล้วนำไปช่วยห้องสมุดโรงเรียนทั่วประเทศในวาระต่างๆ ตามโครงการ “ห้องสมุดพร้อมปัญญา” ของกรมราชทัณฑ์ และผู้ที่ด้อยโอกาสอื่นๆ เพื่อส่งเสริมพัฒนาการอ่านให้เกิดความรู้ต่อไป
แม้วันเวลาหมุนเวียนเปลี่ยนไป แต่มูลนิธิทั้ง 2 ไม่เคยเปลี่ยนแปลง
