อินโดนีเซีย ประเทศพี่ใหญ่ในประชาคมอาเซียน เลือกตั้งหลังจากไทย 3 สัปดาห์ ตอนนี้อินโดฯยังไม่ได้ประกาศรับรองผลการเลือกตั้งเช่นกัน เพราะถือเป็นการเลือกตั้งใหญ่และซับซ้อนที่สุดแห่งหนึ่งของโลก
ระหว่างการรอนับคะแนน มีข่าวที่ทำให้น่าตกตะลึงว่า เจ้าหน้าที่ของคณะกรรมการการเลือกตั้งแห่งชาติของอินโดฯ เสียชีวิตไปแล้วอย่างน้อย 272 ราย อีก 1,878 คนล้มป่วย ด้วยอาการอ่อนล้าเรื้อรังจากการทำงานนับคะแนนอย่างหนักและเหน็ดเหนื่อยต่อเนื่อง ตั้งแต่วันเลือกตั้ง เมื่อวันที่ 17 เม.ย. และต้องนับคะแนนให้ทันการประกาศผลอย่างเป็นทางการ วันที่ 22 พ.ค.
จำนวนคนตายเกิน 270 ชีวิตไม่ใช่จำนวนน้อยๆ ยิ่งมาตายในหน้าที่นับคะแนน ยิ่งเป็นเรื่องน่าเศร้าใจ
เมื่อพิจารณาตัวเลขสถิติการเลือกตั้งของอินโดนีเซีย ทำให้พอเข้าใจได้ว่าทำไมภารกิจนี้ทำกันถึงตาย
การเลือกตั้งของอินโดฯ มีผู้ออกไปใช้สิทธิถึงร้อยละ 80 จากจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งทั้งหมด 193 ล้านคน แปลว่าต้องนับคะแนนกันถึง 154 ล้านเสียง
ยิ่งเมื่อภูมิศาสตร์ของอินโดฯ เป็นเกาะแก่งราว 18,000 เกาะ และมีพื้นที่ราว 1.9 ล้านตารางกิโลเมตร
จึงมีหน่วยเลือกตั้งกว่า 8 แสนแห่งทั่วประเทศ
ผู้ลงสมัครสมาชิกสภานิติบัญญัติทั้งระดับประเทศและระดับท้องถิ่น มีราว 245,000 คน ชิงชัยเก้าอี้ 20,000 ที่นั่งทั่วอินโดนีเซีย
เจ้าหน้าที่ที่ทำงานหนักจนเสียชีวิตเหล่านี้ไม่ใช่ข้าราชการ จึงไม่ได้ผ่านการตรวจสุขภาพมาก่อน เมื่อต้องมาทำงานหามรุ่งหามค่ำ ท่ามกลางอากาศที่ร้อนอบอ้าว จึงส่งผลกระทบต่อสุขภาพ
เสียงวิจารณ์ที่ตามมาคือการเลือกตั้งหนนี้เป็นครั้งแรกที่อินโดนีเซียจัดทั้งการเลือกตั้งควบรวม ทั้งเลือกประธานาธิบดี เลือกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และเลือกสมาชิกตัวแทนท้องถิ่นพร้อมกัน เพื่อประหยัดงบประมาณ
เลือกหลายออปชั่นขนาดนี้ จึงทำให้คนนับคะแนนต้องเหน็ดเหนื่อยกว่าทุกครั้ง และจะทำแบบมั่วๆ ไม่ได้ เพราะมีประชาชนและองค์กรต่างๆ เฝ้าจับตาอยู่ แม้ว่าหน่วยเลือกตั้งจะเยอะมากก็ตาม
มาตรการที่รัฐบาลอินโดฯ พอจะช่วยบรรเทาได้ตอนนี้ จึงเป็นเรื่องประคองสถานการณ์ไป เช่น ให้กระทรวงสาธารณสุขส่งหนังสือเวียนไปยังโรงพยาบาล และสถานพยาบาลทั่วประเทศ รักษาเจ้าหน้าที่จัดการเลือกตั้งอย่างเต็มที่ ส่วนกระทรวงการคลังเตรียมจัดสรรค่าชดเชยแก่ครอบครัวของเจ้าหน้าที่ที่เสียชีวิต
หันมาดูประเทศไทย ซึ่งน่าจะง่ายกว่า เมื่อดูตัวเลขผู้มีสิทธิเลือกตั้ง 51.2 ล้านคน มีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งร้อยละ 74.69 คิดเป็นจำนวน 38.2 ล้านคน มีหน่วยเลือกตั้งอยู่ 92,837 หน่วย
เสียงวิพากษ์วิจารณ์ กกต.ในไทยแลนด์ไม่ใช่ว่าเรื่องทำงานหนักเกินไป แต่ทำงานชวนงงจนเกินไปในหลายกรณี เช่น ต้องทิ้งเสียงผู้ใช้สิทธิคนไทยในนิวซีแลนด์ไปทั้งหมด การเลือกสูตรคำนวณปาร์ตี้ลิสต์ให้พรรคสอบตก หรือมติแจ้งข้อกล่าวหาหัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ถือหุ้นสื่อที่หมดอายุไปแล้ว ฯลฯ ล้วนทำให้เกิดความกังขา
ปัญหาของ กกต.จึงไม่ได้เป็นเรื่องเหน็ดเหนื่อย แต่ออกจะเป็นเรื่องน่าเหนื่อยใจเสียมากกว่า
